Іосіф жа, Яе муж, будучы праведным і не хочучы зняславіць Яе, вырашыў употай адпусціць Яе.
Але калі ён задумаў гэта, вось, Анёл Гасподні з’явіўся яму ў сне, кажучы: Іосіфе, сыне Давідаў, не бойся прыняць Марыю, тваю жонку; бо зароджанае ў Ёй — ад Святога Духа.
І не знаў Яе, пакуль не нарадзіла Яна [Свайго] Сына [Першынца]; і ён назваў Яго імем Ісус.
«І ты, Віфлееме, зямля Іудава, нічым не меншы сярод галоўных гарадоў Іудавых; бо з цябе выйдзе Правадыр, Які будзе пасвіць Мой народ, Ізраіля».
Яны ж, выслухаўшы цара, пайшлі, і вось, зорка, якую яны бачылі на ўсходзе, ішла перад імі, пакуль, прыйшоўшы, не стала над месцам, дзе было Дзіця.
І, атрымаўшы ў сне засцярогу не вяртацца да Ірада, яны іншаю дарогаю адышлі ў сваю краіну.
Калі ж яны адышлі, вось, Анёл Гасподні з’яўляецца ў сне Іосіфу, кажучы: Устань, вазьмі Дзіця і Яго Маці, і ўцякай у Егіпет, і будзь там, пакуль не скажу табе; бо Ірад збіраецца шукаць Дзіця, каб згубіць Яго.
«Голас у Раме чуваць быў, плач і вялікае галашэнне, Рахіль аплаквала сваіх дзяцей і не хацела суцешыцца, бо няма іх».
і не думайце казаць самім сабе: «Бацька ў нас Аўраам». Бо кажу вам, што Бог можа з гэтых камянёў узвесці дзяцей Аўрааму.
Ужо і сякера ляжыць пры корані дрэў; бо кожнае дрэва, што не родзіць добрага плоду, ссякаюць і кідаюць у агонь.
Я хрышчу вас у вадзе на пакаянне, але Той, Хто ідзе за мною, мацнейшы за мяне, я не варты панесці Яго сандаляў; Ён будзе хрысціць вас Святым Духам і агнём;
Ён жа сказаў у адказ: Напісана: «Не хлебам адным будзе жыць чалавек, а кожным словам, што зыходзіць з вуснаў Божых».
і кажа Яму: Калі Ты Сын Божы, кінься ўніз; бо напісана: «Сваім Анёлам Ён загадае пра Цябе і на руках панясуць Цябе, каб Ты не спатыкнуўся аб камень нагою Сваёю».
Ісус сказаў яму: напісана: «Не выпрабоўвай Госпада, твайго Бога».
Вы — соль зямлі, калі ж соль абяссолее, чым яе насаліць? Ні на што яна ўжо не прыдатная, хіба толькі выкінуць вон, каб тапталі людзі.
Вы — святло свету. Не можа схавацца горад, які стаіць наверсе гары.
І, запальваючы светач, не ставяць яго пад пасудзіну, а на падстаўку, і ён свеціць усім у доме.
Не думайце, што Я прыйшоў адмяніць закон ці прарокаў; Я прыйшоў не адмяніць, а здзейсніць.
Бо сапраўды кажу вам: пакуль не адыдзе неба і зямля, ні адна ёта і ні адна рыска ні ў якім разе не адыдзе з закона, пакуль не спраўдзіцца ўсё.
Бо кажу вам, калі ваша праведнасць не перавысіць праведнасці кніжнікаў і фарысеяў, то вы ні ў якім разе не ўвойдзеце ў Царства Нябёсаў.
Вы чулі, што сказана старажытным: «Не забівай, а хто заб’е, падпадзе пад суд».
Хутчэй мірыся са сваім праціўнікам, пакуль з ім у дарозе, каб праціўнік не перадаў цябе суддзі, а суддзя [не перадаў цябе] выканаўцу, і ты не быў кінуты ў турму.
Сапраўды кажу табе: ні ў якім разе не выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга кадранта7.
Вы чулі, што сказана [для старажытных]: «Не чужалож».
Калі ж тваё правае вока ўводзіць у грэх цябе, вырві яго і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з тваіх членаў, а не ўсё тваё цела было ўкінута ў геену.
І калі правая твая рука ўводзіць у грэх цябе, адсячы яе і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з тваіх членаў, а не ўсё тваё цела пайшло ў геену.
Яшчэ вы чулі, што было сказана старажытным: «Не парушай клятвы, а выконвай перад Госпадам свае клятвы».
А Я кажу вам, каб вы не кляліся зусім: ні небам, таму што яно трон Божы;
сваёю галавою не кляніся, таму што не можаш ніводнага воласа зрабіць белым альбо чорным.
А ваша слова няхай будзе: «так, так», «не, не», а што звыш гэтага, тое ад ліхога.
А Я кажу вам, каб вы не супраціўляліся злому, але хто б’е цябе ў [тваю] правую шчаку, павярні да яго і другую;
Таму, хто просіць у цябе, дай; і ад таго, хто хоча ў цябе пазычыць, не адварочвайся.
Бо, калі вы будзеце любіць тых, што любяць вас, якая вам узнагарода? Ці ж не тое самае робяць і зборшчыкі падаткаў?
І калі будзеце вітаць толькі вашых братоў, што асаблівага робіце? Ці ж не тое самае робяць і язычнікі?
Асцерагайцеся [ж] выстаўляць сваю праведнасць10 перад людзьмі, каб яны бачылі вас: а як не, няма вам узнагароды ад вашага Бацькі, што ў нябёсах.
Дык, калі даеш міласціну, не трубі перад сабою, як робяць крывадушнікі ў сінагогах і на вуліцах, каб праслаўлялі іх людзі. Сапраўды кажу вам: яны спаўна атрымліваюць сваю узнагароду.
А ты, калі даеш міласціну, — няхай твая левая рука не ведае, што робіць твая правая,
І калі моліцеся, не будзьце як крывадушнікі, таму што яны любяць маліцца, стоячы ў сінагогах і на рагах вуліц, каб паказаць сябе людзям; сапраўды кажу вам, [што] яны спаўна атрымліваюць сваю ўзнагароду.
А молячыся, не кажыце пустога, як язычнікі; бо яны думаюць, што ў сваім шматслоўі будуць пачутыя;
дык не прыпадабняйцеся да іх, бо ваш Бацька ведае, у чым вы маеце патрэбу, перш чым вы ў Яго папросіце.
і не дай нам паддацца спакусе, але збаў нас ад ліхога12. [Бо Тваё ёсць Царства, і сіла, і слава навекі. Амін].
а калі вы не даруеце людзям [іх правінаў], то і ваш Бацька не даруе вашых правінаў.
А калі посціце, не рабіце, як крывадушнікі панурыя; бо яны напускаюць на сябе пануры погляд, каб паказаць людзям, што посцяць. Сапраўды кажу вам, [што] яны ўжо атрымліваюць сваю ўзнагароду.
каб з’явіцца ў пасце не перад людзьмі, а перад тваім Бацькам, Які ў таямніцы; і твой Бацька, Які бачыць у таямніцы, аддасць табе [яўна].
Не збірайце сабе скарбаў на зямлі, дзе моль і ржа нішчаць і дзе зладзеі падкопваюць і крадуць:
а збірайце сабе скарбы на небе, дзе ні моль, ні ржа не нішчаць і дзе зладзеі не падкопваюць і не крадуць;
Ніхто не можа служыць двум гаспадарам: бо ці аднаго будзе ненавідзець, а другога — любіць, ці аднаго будзе трымацца, а другім будзе пагарджаць. Не можаце Богу служыць і мамоне15.
Таму кажу вам: не турбуйцеся пра ваша жыццё, што есці [ці што піць], і ні пра ваша цела, у што адзецца. Хіба жыццё не большае за яду, і цела за адзенне?
Паглядзіце на нябесных птушак, што не сеюць, не жнуць, не збіраюць у свірны, а ваш Нябесны Бацька корміць іх. Хіба вы не важнейшыя за іх?
І пра адзенне што турбуецеся? Паглядзіце на палявыя лілеі, як яны растуць: не працуюць, ні прадуць;
кажу ж вам, што нават Саламон ва ўсёй сваёй славе не адзяваўся так, як кожная з іх.
Калі ж палявую траву, што ёсць сёння, а заўтра будзе кінутая ў печ, Бог так прыбірае, то ці ж не тым болей адзене вас, малаверы!
Дык не турбуйцеся і не кажыце: «Што нам есці?» або «Што нам піць?», або «У што адзявацца?».
Дык не турбуйцеся пра заўтра: бо заўтра само патурбуецца пра сябе; даволі для кожнага дня сваёй трывогі.
Не судзіце, каб вас не судзілі;
Што ж ты бачыш парушынку, што ў воку твайго брата, а бервяна ў сваім воку не заўважаеш?
Не давайце святога сабакам і не кідайце вашых перлаў перад свіннямі, каб яны не растапталі іх сваімі нагамі і, павярнуўшыся, не разадралі вас.
не можа добрае дрэва радзіць благія плады, ні дрэва нягоднае радзіць добрыя плады.
Кожнае дрэва, што не родзіць добрага плоду, высякаюць і кідаюць у агонь.
Не кожны, хто Мне кажа: «Госпадзе! Госпадзе!» увойдзе ў Царства Нябёсаў, а той, хто выконвае волю Майго Бацькі, Які ў нябёсах.
Шмат хто скажа Мне ў той дзень: «Госпадзе! Госпадзе! Ці ж не Тваім імем мы прарочылі, і ці не Тваім імем дэманаў выганялі, і ці не Тваім імем шмат цудаў зрабілі?».
І тады аб’яўлю ім: «Я ніколі не ведаў вас; адыдзіце ад Мяне, хто чыніць беззаконне».
і пайшоў дождж, і падступілі рэкі, і падзьмулі вятры, і абрынуліся на той дом; ды ён не ўпаў, бо быў ён закладзены на скале.
А кожны, хто чуе гэтыя Мае словы і не выконвае іх, прыпадобніцца да неразумнага чалавека, які збудаваў свой дом на пяску;
бо Ён вучыў іх, як Той, Хто мае ўладу, а не як іх кніжнікі [і фарысеі].
І кажа яму Ісус: Глядзі, не расказвай нікому; а ідзі, пакажы сябе святару, і прынясі дар, які запаведаў Маісей, на сведчанне ім.
А ў адказ сотнік сказаў: Госпадзе! Я не варты, каб Ты ўвайшоў пад мой дах, але толькі скажы слова і мой слуга паправіцца.
Пачуўшы ж, Ісус здзівіўся і сказаў тым, што ішлі ўслед: Сапраўды кажу вам: ні ў кога ў Ізраілі Я не знайшоў такой вялікай веры.
І калі Ён прыплыў на другі бок, у зямлю Гадарынскую21, сустрэлі Яго, выходзячы з магільняў, два апантаныя, вельмі лютыя, так што ніхто не мог прайсці тою дарогаю.
А Ісус, пачуўшы гэта, сказаў [ім]: Не здаровыя маюць патрэбу ў доктары, а хворыя.
Ідзіце ж, навучыцеся, што значыць: «Міласэрнасці хачу, а не ахвяры»; бо Я прыйшоў заклікаць не праведнікаў, а грэшнікаў [на пакаянне].
Тады падыходзяць да Яго Іаанавы вучні, кажучы: Чаму мы і фарысеі [шмат] посцім, а Твае вучні не посцяць?
Ніхто ж не накладвае латкі з няваленага сукна на старое адзенне; бо прышытае аддзярэцца ад адзення, і дзірка зробіцца яшчэ горшая.
І не ўліваюць маладога віна ў старыя бурдзюкі; а то прарываюцца бурдзюкі, і віно выцякае, і бурдзюкі прападаюць; але ўліваюць маладое віно ў новыя бурдзюкі, і зберагаецца адно і другое.
сказаў ім: Выйдзіце, бо дзяўчынка не памерла, а спіць. — І тыя смяяліся з Яго.
І ў іх адкрыліся вочы. І Ісус сурова загадаў ім, кажучы: Глядзіце, няхай ніхто пра гэта не ведае!
І калі дэман быў выгнаны, нямы загаварыў; і дзівіліся натоўпы, кажучы: Ніколі такога яшчэ не бачылі ў Ізраілі.
Гэтых дванаццаць Ісус паслаў і загадаў ім, кажучы: На дарогу да язычнікаў не хадзіце і ў горад самарыцян не ўваходзьце;
Не набірайце ні золата, ні серабра, ні медзі ў свае паясы,
А ў які б горад ці сяло вы ні ўвайшлі, даведайцеся, хто ў ім годны; і там заставайцеся, пакуль не выйдзеце;
І калі дом годны, няхай зыдзе ваш мір на яго; калі ж не будзе годны, няхай ваш мір да вас вернецца.
А хто не прымае вас і не паслухае вашых слоў, то, выходзячы з таго дома ці з горада страсіце пыл з вашых ног.
Калі ж будуць выдаваць вас, не турбуйцеся, як ці што казаць: бо вам будзе дадзена ў тую гадзіну, што казаць;
бо не вы будзеце казаць, а Дух вашага Бацькі будзе казаць у вас.
А калі вас будуць гнаць у гэтым горадзе, уцякайце ў другі; бо праўду кажу вам: не паспееце ні ў якім разе абысці Ізраілевых гарадоў, як прыйдзе Сын Чалавечы.
Вучань не вышэйшы за настаўніка і слуга за свайго гаспадара.
Дык не бойцеся іх: бо няма нічога схаванага, што не адкрыецца; і таемнага, што не будзе вядома.
І не бойцеся тых, хто забівае цела, а душы не можа забіць; а бойцеся больш Таго, Хто можа і цела і душу загубіць у геене.
Хіба не прадаюцца два вераб’і за асарый26? І ніводны з іх не ўпадзе на зямлю без ведама вашага Бацькі.
Дык не бойцеся: бо вы даражэйшыя за мноства вераб’ёў.
Не думайце, што Я прыйшоў мір прынесці на зямлю; Я прыйшоў прынесці не мір, а меч.
Хто любіць бацьку ці маці больш, чым Мяне не годны Мяне; і хто любіць сына ці дачку больш, чым Мяне, не годны Мяне,
і хто не бярэ свайго крыжа, а ідзе ўслед за Мною, не годны Мяне.
І хто напоіць аднаго з гэтых малых толькі кубкам сцюдзёнай вады ў імя вучня, сапраўды кажу вам, той ні ў якім разе не страціць сваёй узнагароды.
і шчаслівы, хто не разуверыцца ўва Мне.
Калі ж яны пайшлі, Ісус пачаў казаць натоўпам пра Іаана: На што вы выходзілі глядзець у пустэльню? Ці не на трыснёг, што ад ветру гайдаецца?
Сапраўды кажу вам: між народжаных ад жанчын не паўстаў большы за Іаана Хрысціцеля; але меншы ў Царстве Нябёсаў большы за яго.
кажуць: «Мы ігралі вам на флейце, а вы не скакалі; мы спявалі [вам] пахавальную песню, а вы не галасілі».
Бо прыйшоў Іаан — не есць і не п’е; і яны кажуць: «У ім дэман».
Тады Ён пачаў дакараць гарады, дзе адбылося найбольш Яго цудаў, за тое, што яны не пакаяліся:
Усё Мне перададзена Маім Бацькам, і ніхто не ведае Сына, апроч Бацькі; і ніхто не ведае Бацькі, апроч Сына, і каму Сын хоча адкрыць.
А фарысеі, убачыўшы, Яму сказалі: Вось, Твае вучні робяць тое, чаго не дазваляецца рабіць у суботу.
Ён жа сказаў ім: Хіба вы не чыталі, што зрабіў Давід, калі згаладаўся ён33 і тыя, хто быў з ім,
як ён увайшоў у Божы дом і яны елі34 хлябы прапановы, якіх не дазвалялася есці ні яму, ні тым, што былі з ім, а толькі адным святарам?
Хіба вы не чыталі ў законе, што ў суботы святары ў храме парушаюць суботу — і не вінаватыя?
Калі б вы ведалі, што значыць: «Міласэрнасці хачу, а не ахвяры», то не асудзілі б невінаватых.
Ён жа сказаў ім: Які чалавек між вас, меўшы адну авечку, калі яна ўпадзе ў суботу ў яму, не возьме яе і не выцягне?
Ён не будзе ні спрачацца, ні крычаць, і ніхто не пачуе на вуліцах Яго голасу.
Ён надломленай трысціны не пераломіць і кнота, што тлее, не патушыць, пакуль не прывядзе правасуддзе да перамогі.
і ўсе натоўпы дзівіліся і казалі: Ці не гэта Сын Давідаў?
Фарысеі ж, пачуўшы, сказалі: Гэты чалавек выганяе дэманаў не інакш, як Веельзевулам, начальнікам дэманаў.
Але Ісус, ведаючы іх думкі, сказаў ім: Кожнае царства, падзяліўшыся само супроць сябе, спустошваецца; і кожны горад ці дом, падзяліўшыся сам супроць сябе, не ўстоіць.
Або як можа хто ўвайсці ў дом дужага і зрабаваць яго дабро, калі перш не звяжа дужага? І тады абрабуе яго дом?
Хто не са Мною, той супроць Мяне; і хто не збірае са Мною, той раскідае.
Таму кажу вам: кожны грэх і знявага даруюцца людзям; а знявага Духа не даруецца [людзям].
І хто скажа слова супроць Сына Чалавечага, будзе даравана яму; але хто скажа супроць Святога Духа, не будзе даравана яму ні ў гэтым веку, ні ў будучым.
А Ён ім у адказ сказаў: Пакаленне ліхое і чужаложнае дамагаецца знака; ды знака яму не дадуць, апроч знака Іона-прарока.
А калі нячысты дух выходзіць з чалавека, то праходзіць праз бязводныя мясціны, шукаючы спакою, і не знаходзіць.
Другія ж ўпалі на камяністы грунт, дзе няшмат было зямлі; і зараз жа ўзышлі, бо зямля была не глыбокая;
а калі ўзышло сонца — іх апаліла; і яны, з-за таго, што не мелі карэння, засохлі.
Ён сказаў ім у адказ: Таму што вам дадзена ўведаць таямніцы Царства Нябёсаў, а ім не дадзена.
Бо хто мае, таму будзе дадзена і прыспараць будзе, а хто не мае, ад таго забярэцца і тое, што мае.
Дзеля таго ў прыпавесцях ім кажу, бо яны, гледзячы, не бачаць і, слухаючы, не чуюць і не разумеюць,
і спраўджваецца над імі прароцтва Ісаіі, якое кажа: «Слыхам вы будзеце чуць, а не зразумееце; зрокам глядзець будзеце, а не ўбачыце.
Бо атлусцела сэрца гэтага народа, і вушамі туга чулі, і вочы свае заплюшчылі, каб не бачыць вачыма, і вушамі не чуць, і сэрцам не разумець, і не далучыцца, каб Я вылечыў іх».
Бо сапраўды кажу вам, што шмат якія прарокі і праведнікі хацелі бачыць тое, што вы бачыце, і не ўбачылі, і чуць тое, што вы чуеце, і не пачулі.
Да кожнага, хто чуе слова пра Царства і не разумее, прыходзіць ліхі і крадзе пасеянае ў яго сэрцы; гэта пасеянае пры дарозе.
ды ён не мае карэння ў сабе — і часовы; калі ж настане ўціск ці ганенне з-за слова, зараз жа зняверваецца.
І слугі гаспадара дома прыйшлі і сказалі яму: Гаспадар, ці не добрае насенне пасеяў ты на сваім полі? Адкуль жа ўзяўся куколь?
А ён кажа: Не, каб, выполваючы куколь, вы разам з ім не вырвалі з коранем пшаніцы.
Іншую прыпавесць сказаў Ён ім: Царства Нябёсаў падобнае да закваскі, якую жанчына, узяўшы, замясіла ў тры меры мукі, пакуль не ўкісла ўсё.
Гэта ўсё Ісус казаў натоўпам у прыпавесцях і без прыпавесцяў нічога не казаў ім,
Ці не цеслеў Ён Сын? Ці не Яго Маці завуць Марыям37, і Яго братоў — Іякаў, Іосіф38, Сіман і Іуда?
І Яго сёстры — хіба не ўсе ў нас? Дык адкуль у Гэтага чалавека ўсё гэта?
І Ён не зрабіў там многіх цудаў з-за іх нявер’я.
бо Іаан казаў яму: Не дазваляецца табе мець яе.
А [Ісус] сказаў ім: Не трэба ім адыходзіць; вы дайце ім есці.
Але [Ісус] адразу загаварыў з імі, кажучы: Адважней, гэта Я; не бойцеся.
Чаму вучні Твае парушаюць паданне старэйшых? Бо не мыюць [сваіх] рук, калі ядуць хлеб.
той не абавязаны шанаваць свайго бацьку [ці сваю маці]»; і адмянілі вы Божае слова45 дзеля вашага падання.
не тое, што ўваходзіць у вусны, апаганьвае чалавека; а што выходзіць з вуснаў, тое апаганьвае чалавека.
Ён жа сказаў у адказ: Кожная расліна, якую не пасадзіў Мой Бацька Нябесны, будзе выкаранена.
А Ён46 сказаў: Няўжо і вы яшчэ не разумееце?
Хіба [яшчэ не] разумееце, што ўсё, што ўваходзіць у вусны, праходзіць у жывот і выкідваецца ў адыходнае месца?
гэта апаганьвае чалавека, а есці нямытымі рукамі — не апаганьвае чалавека.
Ён жа не адказаў ёй ні слова. І Яго вучні, падышоўшы, прасілі Яго, кажучы: Адпусці яе, бо ідзе і крычыць за намі.
А Ісус, паклікаўшы Сваіх вучняў, казаў: Шкада Мне гэты натоўп, бо ўжо тры дні застаецца пры Мне, і не мае што есці; і адпусціць іх галодных не хачу, каб яны не саслабелі ў дарозе.
а ўранку: Сёння будзе непагадзь, бо неба палымнее і хмурыцца». [Крывадушнікі], аблічча неба вы распазнаваць умееце, а знакаў часу не можаце?]
Ліхое і чужаложніцкае пакаленне шукае знака; ды знака яму не дасца, апроч знака Іоны [прарока]. І, пакінуўшы іх, Ён адышоў.
А яны разважалі самі себе, кажучы: Гэта таму, што мы хлябоў не ўзялі.
Няўжо вы яшчэ не разумееце і не помніце пра пяць хлябоў на пяць тысяч і колькі кошыкаў назбіралі?
Як вы не разумееце, што не пра хлябы49 Я казаў вам? Сцеражыцеся ж фарысейскай і садукейскай закваскі.
Тады яны зразумелі, што Ён казаў, каб яны асцерагаліся не хлебнай закваскі, але фарысейскай і садукейскай навукі.
І ў адказ Ісус сказаў яму: Шчаслівы ты, Сімане, сыне Іонін, бо не цела і кроў адкрылі табе гэта, але Мой Бацька, што ў нябёсах.
І Я кажу табе, што ты Пётр50, і на гэтай скале Я збудую Маю Царкву, і брамы пекла не адолеюць яе.
Тады Ён загадаў [Сваім] вучням, каб нікому не казалі, што Ён [Ісус] Хрыстос.
І, адвёўшы Яго, Пётр пачаў пярэчыць Яму, кажучы: Няхай будзе літасцівы Бог да Цябе, Госпадзе! Няхай не будзе гэтага з Табою!
А Ён, павярнуўшыся, сказаў Пятру: Адыдзі ад Мяне, сатана! Ты спакуса Мне; бо думаеш не пра Божае, а пра чалавечае.
Сапраўды кажу вам: Ёсць некаторыя з тых, што стаяць тут, якія ні ў якім разе не зазнаюць смерці, пакуль не ўбачаць Сына Чалавечага, як Ён прыходзіць у Яго ў царстве.
І Ісус падышоў і, дакрануўшыся да іх, сказаў: Устаньце і не бойцеся.
А яны, узняўшы вочы свае, нікога не ўбачылі, толькі аднаго [Самога] Ісуса.
І, калі яны спускаліся з гары, Ісус загадаў ім, кажучы: Нікому не расказвайце пра гэтае з’явенне, пакуль Сын Чалавечы не будзе ўваскрэшаны з мёртвых.
Але кажу вам, што Ілія прыйшоў, ужо, ды яго не пазналі, а ўчынілі з ім, што захацелі; так і Сыну Чалавечаму трэба будзе пакутаваць ад іх.
І я прывёў яго да Тваіх вучняў, але яны не маглі яго вылечыць.
Тады, падышоўшы да Ісуса на адзіноце, вучні сказалі: Чаму мы не змаглі выгнаць яго?
Ён жа кажа ім: З-за вашага малавер’я55; бо праўду кажу вам: калі вы будзеце мець веру з гарчычнае зерне і скажаце гэтай гары: «Перайдзі адсюль туды», і яна пяройдзе, і не будзе нічога немажліва для вас.
І калі яны прыйшлі ў Капернаум, падышлі да Пятра зборшчыкі дыдрахмаў57 і сказалі: Ці ж ваш Настаўнік не плаціць дыдрахмы?
Але, каб не спакусіць іх, пайдзі да мора, закінь вуду і першую рыбу, якая выцягнецца, вазьмі, і, адкрыўшы рот ёй, знойдзеш стацір59; узяўшы, дай яго ім за Мяне і сябе.
і сказаў: Сапраўды кажу вам: калі не зменіцеся і не зробіцеся, як дзеці, ні ў якім разе не ўвойдзеце ў Царства Нябёсаў.
Глядзіце, не пагарджайце ніводным з гэтых малых; бо кажу вам, што іх Анёлы ў нябёсах заўсёды бачаць аблічча Майго Бацькі, Які ў нябёсах.
Як вам здаецца? Калі нейкі чалавек меў сто авечак і адна з іх заблудзілася, ці не пакіне ён дзевяноста дзевяць у гарах і не пойдзе шукаць тую, што заблудзілася?
І калі ўдасца знайсці яе, сапраўды кажу вам, што ён цешыцца ёю болей, чым за дзевяноста дзевяццю, якія не заблудзіліся.
Калі ж не паслухае, вазьмі з сабою яшчэ аднаго ці двух, каб вуснамі двух ці трох сведак было замацавана кожнае слова.
Калі ж не паслухае іх, скажы царкве; калі ж і царквы не паслухае, няхай будзе табе ён, як язычнік і зборшчык падаткаў.
Кажа яму Ісус: Я не кажу табе: «Да сямі разоў», а да сямідзесяці разоў па сем!
А таму, што той не меў, з чаго аддаць, загадаў [яго] уладар прадаць яго, і жонку яго, і дзяцей, і ўсё, што меў, і спагнаць.
Але той не захацеў, а, пайшоўшы, кінуў яго ў турму, пакуль ён не аддасць доўгу.
хіба і ты не павінен быў злітавацца над сваімі таварышамі, як і я злітаваўся над табою?
І яго ўладар, разгневаўшыся, перадаў яго катам, пакуль не аддасць [яму] ўсяго доўгу.
Так і Мой Нябесны Бацька зробіць вам, калі кожны з вас не даруе ад сэрца свайго брату свайму [яго правінаў].
Ён сказаў [ім] у адказ: Ці не чыталі вы, што Творца стварыў як мужчыну і жанчыну?
Так што яны ўжо не двое, а адно цела. Дык тое, што Бог злучыў, няхай чалавек не разлучае.
Ён кажа ім: Маісей з-за жорсткасці вашага сэрца дазволіў вам адпускаць вашых жонак, ад пачатку ж не было так.
А Я кажу вам: хто адпусціць сваю жонку не з-за распусты і ажэніцца з іншаю, чужаложыць. Хто ажэніцца з другою63, чужаложыць.
Кажуць Яму вучні [Яго]: Калі такія адносіны ў чалавека з жонкаю, то лепей не жаніцца.
Ён жа сказаў ім: Не ўсе прымаюць [гэтае] слова, а каму дадзена.
Ісус жа сказаў: Пусціце дзяцей і не перашкаджайце ім прыходзіць да Мяне; бо такіх ёсць Царства Нябёсаў.
Той кажа Яму: Якія? — Ісус жа сказаў: «Не забівай, не чужалож, не крадзі, не сведчы лжыва,
Яны кажуць яму: Таму што ніхто нас не наняў. — Ён кажа ім: Ідзіце і вы ў [мой] вінаграднік [і, што належыць справядліва атрымаеце].
Ён жа сказаў аднаму з іх у адказ: Дружа, я не крыўджу цябе; ці не за дынарый умовіўся ты са мною?
Хіба не дазваляецца мне рабіць тое, што я хачу з тым, што маё? Ці тваё вока зайздроснае, што я добры?
Ісус жа сказаў у адказ: Не ведаеце, чаго просіце. Ці можаце піць чашу, якую Я рыхтуюся піць [або хрысціцца хрышчэннем, якім Я хрышчуся?] — Яны кажуць Яму: Можам.
Ён кажа ім: Маю чашу піць будзеце [і хрышчэннем, якім Я хрышчуся, будзеце хрысціцца], а сесці праваруч Мяне і леваруч — не Мне даваць: гэта для тых, каму гэта падрыхтавана Маім Бацькам.
Не так [няхай] будзе між вас, а хто хоча зрабіцца вялікім між вас, [няхай] будзе вашым слугою;
як і Сын Чалавечы прыйшоў не для таго, каб Яму служылі, а каб паслужыць і аддаць Сваё жыццё ў выкуп за многіх.
І сказалі Яму: Ці чуеш, што яны кажуць? — А Ісус кажа ім: Так, чую! Хіба вы ніколі не чыталі: «З вуснаў дзяцей і немаўлят Ты стварыў Сабе хвалу?»
І, убачыўшы адно фігавае дрэва пры дарозе, падышоў да яго і нічога не знайшоў на ім, апроч толькі лісця, і кажа яму: Няхай больш ад цябе не будзе плоду навек! — І зараз жа фігавае дрэва засохла.
Ісус жа сказаў ім у адказ: Сапраўды кажу вам: калі будзеце мець веру і не засумняваецеся, то не толькі з фігавым дрэвам гэта зробіце, але і калі гэтай гары скажаце: «Падыміся і кінься ў мора» — спраўдзіцца.
Іаанава хрышчэнне адкуль было? З неба ці ад людзей? — Яны ж разважалі між сабою, мяркуючы: Калі скажам: «З неба», то Ён скажа нам: «Дык чаму вы не паверылі яму?»
І яны сказалі Ісусу ў адказ: Не ведаем. — Сказаў і Ён ім: І Я не скажу вам, якою ўладай гэта раблю.
Той жа сказаў у адказ: Не хачу, — але потым, раскаяўшыся, пайшоў.
І, падышоўшы да другога, ён сказаў тое самае. Той жа сказаў у адказ: Я [іду], гаспадару, — але не пайшоў.
Бо Іаан прыйшоў да вас дарогаю праведнасці, і вы не паверылі яму; а зборшчыкі падаткаў і распусніцы паверылі яму; вы ж, убачыўшы, не раскаяліся пасля, каб паверыць яму.
Ісус кажа ім: Хіба вы ніколі не чыталі ў Пісаннях: «Камень, які адкінулі будаўнікі, зрабіўся галавою вугла; Госпадам зроблена гэта і дзіўнае ў нашых вачах»?
І паслаў сваіх слуг, каб паклікалі запрошаных на вяселле, але тыя не захацелі прыйсці.
Тады ён кажа сваім слугам: Вяселле гатовае, ды запрошаныя былі не вартымі;
І цар, увайшоўшы паглядзець на застольнікаў, убачыў там чалавека, апранутага не ў вясельнае ўбранне,
і кажа яму: Дружа, як ты ўвайшоў сюды, не меўшы вясельнага ўбрання? — Той жа маўчаў.
І пасылаюць да Яго сваіх вучняў з ірадыянамі68, каб сказаць: Настаўніку, мы ведаем, што Ты праўдзівы і Божай дарозе ў праўдзе навучаеш і ні на кім Табе не залежыць: бо не глядзіш на аблічча людзей.
Дык скажы нам, як здаецца Табе, ці дазваляецца даваць падатак кесару, ці не?
кажучы: Настаўніку, Маісей сказаў: «Калі хто памрэ, не маючы дзяцей, то няхай яго брат ажэніцца з яго жонкаю і ўзновіць патомства свайму брату».
Было ж у нас сем братоў; і першы, ажаніўшыся, памёр і, не маючы патомства, пакінуў сваю жонку брату свайму;
Ісус жа сказаў ім у адказ: Вы памыляецеся, не ведаючы ні Пісанняў, ні сілы Божай:
бо ва ўваскрэсенні ні жэняцца і не выходзяць замуж, а яны — як Анёлы [Божыя] ў небе.
А пра ўваскрэсенне мёртвых няўжо вы не чыталі сказанага вам Богам, Які кажа:
«Я Бог Аўраама, і Бог Ісаака, і Бог Іякава»? Ён не Бог мёртвых, а жывых.
«Сказаў Госпад майму Госпаду: сядзі праваруч Мяне, пакуль Я не пакладу Тваіх ворагаў пад ногі Твае?»
І ніхто не мог адказаць Яму ні слова; і ніхто з таго дня не адважыўся больш пытацца ў Яго.
Дык усё, што яны скажуць вам [рабіць], рабіце і захоўвайце, але паводле ўчынкаў іх не рабіце; бо яны гавораць, ды не робяць.
Звязваюць жа яны цяжары важкія [і нязручныя] і ўскладаюць на плечы людзей, а самі і пальцам не хочуць іх зрушыць.
А вы не называйцеся «равві», бо адзін у вас Настаўнік, [Хрыстос], вы ж усе — браты.
І сваім бацькам71 не называйце нікога на зямлі, бо адзін у вас Бацька Нябесны72.
І няхай не называюць вас настаўнікамі, бо Настаўнік у вас адзін — Хрыстос.
Бяда ж вам, кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што зачыняеце Царства Нябёсаў перад людзьмі: бо вы самі не ўваходзіце, і тых, што ўваходзяць, не пускаеце ўвайсці.
Бяда вам, кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што вы даяце дзесяціну з мяты, анісу і кмену, але ўпусцілі больш важкае ў законе: суд, міласэрнасць і веру75; трэба было гэта рабіць і таго не ўпускаць.
і кажаце: «Калі б мы былі ў дні нашых бацькоў, мы не былі б іх саўдзельнікамі ў крыві прарокаў».
Іерусаліме, Іерусаліме, які забіваеш прарокаў і камянуеш пасланых да цябе, — колькі разоў Я хацеў сабраць тваіх дзяцей, як птушка збірае пад крылы сваіх птушанят, ды вы не захацелі!
Бо кажу вам: З гэтага часу ні ў якім разе не ўбачыце Мяне, пакуль не скажаце: «Дабраславёны Той, Хто прыходзіць у імя Гасподняе!»
Ён жа ў адказ ім: Бачыце ўсё гэта? Сапраўды кажу вам: ні ў якім разе не астанецца тут каменя на камені, які не будзе зруйнаваны.
І ў адказ Ісус сказаў ім: Глядзіце, каб хто вас не ўвёў у зман;
Будзеце ж чуць пра войны і погаласкі пра войны; глядзіце, не трывожцеся: бо гэта павінна адбыцца; але гэта яшчэ не канец.
хто на даху, няхай не спускаецца ўзяць што-небудзь са свайго дома;
і хто ў полі, няхай не вяртаецца назад, каб узяць сваю вопратку.
Маліцеся ж, каб не выпала вам уцякаць узімку ці ў суботу.
Бо тады будзе вялікае гора, якога не было ад пачатку свету аж дагэтуль і ніколі не будзе.
І калі б не былі скарочаныя тыя дні, не ўратаваўся б ніхто; але дзеля выбраных будуць скарочаны тыя дні.
Тады, калі хто вам скажа: «Вось, тут Хрыстос», — ці «Тут!», — не верце;
Дык, калі скажуць вам: «Вось, Ён у пустэльні», — не выходзьце; «Вось, Ён ва ўнутраных пакоях», — не верце;
І зразу, пасля ўціску тых дзён, сонца зацьміцца, і месяц не дасць свайго святла, і зоркі ўпадуць з неба, і нябесныя сілы захістаюцца.
Сапраўды кажу вам: не міне гэтае пакаленне, як усё гэта адбудзецца.
Неба і зямля мінуць, а Мае словы не мінуць.
Пра дзень жа той і гадзіну ніхто не ведае, ні Анёлы нябесныя, ні Сын — толькі [Мой] Бацька адзін.
і не ўведалі, аж пакуль не прыйшоў патоп і не забраў усіх; такое будзе [і] прышэсце Сына Чалавечага.
Дык будзьце пільныя, бо не ведаеце, у які дзень78 прыходзіць ваш Госпад.
Ведайце ж тое, што калі б гаспадар дома ведаў, у каторую варту прыходзіць злодзей, то ён упільнаваў бы і не даў бы падкапаць свайго дома.
Таму і вы будзьце гатовыя, бо ў гадзіну, у якую вы не спадзеяцеся, прыходзіць Сын Чалавечы.
Калі ж той ліхі раб скажа ў сэрцы сваім: «Не хутка прыйдзе мой гаспадар»
то прыйдзе гаспадар таго слугі ў дзень, у які той не чакае, і ў гадзіну, якой той не ведае,
Бо неразумныя, узяўшы свае свяцільні, не ўзялі з сабою алею.
А разумныя сказалі ў адказ: Каб не забракла нам і вам; пайдзіце лепей да прадаўцоў і купіце сабе.
Але ён сказаў у адказ: Сапраўды кажу вам: Я не ведаю вас.
Дык будзьце пільныя: таму што вы не ведаеце ні дня, ні гадзіны, [калі прыйдзе Сын Чалавечы].
Падышоў і той, хто атрымаў адзін талент, і сказаў: Гаспадару, я ведаў цябе, што ты чалавек жорсткі: жнеш, дзе не сеяў, і збіраеш, дзе не рассыпаў;
А яго гаспадар сказаў яму ў адказ: «Ліхі і баязлівы слуга, ты ведаў, што я жну, дзе не сеяў, і збіраю, дзе не рассыпаў;
бо кожнаму, хто мае, будзе дадзена, і памножыцца, а ў таго, хто не мае, адымецца і тое, што мае.
Бо быў Я галодны, і вы не далі Мне есці; быў сасмяглы, і вы не напаілі Мяне;
быў чужаземец, і вы не прынялі Мяне; быў голы, і вы не адзелі Мяне; быў хворы і ў турме, і вы не адведалі Мяне».
Тады ў адказ і яны скажуць: «Госпадзе, калі мы бачылі Цябе галодным, ці сасмяглым, ці чужаземцам, ці голым, ці хворым, ці ў турме, і не паслужылі Табе?»
Тады Ён скажа ім у адказ: «Сапраўды кажу вам: што не зрабілі вы аднаму з гэтых найменшых, таго вы і Мне не зрабілі».
Але казалі: Толькі не ў свята, каб не ўзнікла замяшанне ў народзе.
бо ўбогіх вы заўсёды маеце з сабою; а Мяне не заўсёды маеце;
І яны, моцна засмуціліся, кожны з іх пачаў казаць Яму: Не я ж, Госпадзе?
Сын Чалавечы адыходзіць, як напісана пра Яго, ды бяда таму чалавеку, праз якога Сын Чалавечы выдаецца; добра было б таму чалавеку, калі б ён не нарадзіўся.
У адказ жа Іуда, што выдаваў Яго, сказаў: Ці не я, Равві? — Ён кажа яму: Ты сам гэта сказаў.
Але кажу вам, што з гэтага часу не буду піць ад гэтага плоду вінаграднай лазы да таго дня, калі буду піць новае віно з вамі ў Царстве Майго Бацькі.
У адказ жа Пётр сказаў Яму: Калі і ўсе зняверацца ў Табе, я ніколі не зняверуся.
Кажа Яму Пётр: Нават калі мне трэба будзе памерці з Табою, не адракуся ад Цябе. — Падобна і ўсе вучні сказалі.
Тады Ён кажа ім: Смуткуе Мая душа да смерці, застаньцеся тут са Мною і не спіце.
І, прайшоўшы трошкі далей, упаў Сваім тварам, молячыся і кажучы: Татухна Мой, калі можна, няхай абміне Мяне гэтая чаша; але не як Я хачу, а як Ты.
І Ён прыходзіць да вучняў і знаходзіць, што яны спяць, і кажа Пятру: Вы так не змаглі адной гадзіны патрываць са Мною, каб не спаць.
Не спіце і маліцеся, каб не ўвайсці ў спакусу. Дух дзейны, а цела нядужае.
Зноў, адышоўшыся другі раз, памаліўся, кажучы: Татухна Мой, калі не можа абмінуць [Мяне] гэтая [чаша], каб Мне не піць яе, няхай здзейсніцца Твая воля.
Ці думаеш, што Я не магу ўпрасіць Майго Бацьку і Ён не выставіць Мне цяпер больш за дванаццаць легіёнаў Анёлаў?
У тую гадзіну Ісус сказаў натоўпам: Як на разбойніка вы выйшлі з мячамі і каламі, каб ўзяць Мяне? Штодня Я сядзеў у храме [з вамі], навучаючы, і вы не схапілі Мяне.
І не знайшлі, хоць падыходзіла шмат ілжэсведкаў. А ўрэшце два [лжэсведкі], падышоўшы,
І першасвятар, устаўшы, сказаў Яму: Нічога не адказваеш на тое, што яны сведчаць супроць Цябе?
Але ён адрокся перад усімі, сказаўшы: Не ведаю, пра што ты кажаш.
І зноў ён адрокся з клятвай: Я не ведаю Гэтага Чалавека.
Тады ён пачаў клясціся і бажыцца: Я не ведаю Гэтага Чалавека. — І адразу праспяваў певень.
А першасвятары, узяўшы срэбранікі, сказалі: Іх не дазваляецца класці ў храмавую скарбніцу, бо гэта цана крыві.
І, калі першасвятары і старэйшыны абвінавачвалі Яго, Ён нічога не адказваў.
Тады Пілат кажа Яму: Ці Ты не чуеш, колькі сведчанняў супроць Цябе?
І Ён не адказваў ні на адно слова, так што намеснік надта здзіўляўся.
Калі ж ён сядзеў на судзейскім крэсле, яго жонка паслала да яго сказаць: Нічога не рабі Таму Праведніку; бо я сёння ў сне шмат нацярпелася з-за Яго.
І Пілат, убачыўшы, што нічога не дапамагае, а ўсчынаецца большае замяшанне, узяўшы вады, умыў рукі перад натоўпам, кажучы: Не вінаваты я ў крыві Гэтага [Праведніка]; глядзіце вы.
далі Яму піць віна, змяшанага з жоўцю; і, пакаштаваўшы, Ён не захацеў яго піць.
Іншых ратаваў — Сябе Самога не можа ўратаваць. [Калі] Ён Цар Ізраілеў, няхай цяпер зыдзе з крыжа, і мы ўверуем у Яго.
Дык загадай ахоўваць магілу да трэцяга дня; каб Яго вучні, прыйшоўшы [ўночы], не ўкралі Яго і не сказалі народу: «Ён уваскрэшаны з мёртвых»; і будзе апошняе ашуканства горшае за першае.
Але Анёл у адказ жанчынам сказаў: Не бойцеся вы; бо ведаю, што вы шукаеце Ісуса, укрыжаванага.
Тады Ісус кажа ім: Не бойцеся; ідзіце, паведаміце Маім братам, каб яны пайшлі ў Галілею, і там убачаць Мяне.
А калі дачуецца пра гэта намеснік, мы пераканаем [яго] і вы не будзеце мець клопату.
І здзіўляліся Яго навуцы: бо Ён вучыў іх як Той, Хто мае ўладу, а не як кніжнікі.
І Ён вылечыў многіх заняпалых на розныя хваробы і шмат дэманаў выгнаў і не дапускаў дэманам гаварыць, бо яны ведалі3 Яго.
і кажа яму: Глядзі, нікому нічога не кажы, а ідзі, пакажыся святару і прынясі за сваё ачышчэнне, што загадаў Маісей, у сведчанне ім.
А той, выйшаўшы, пачаў шмат абвяшчаць і расказваць пра тое, што адбылося, так што [Ісус] не мог ужо адкрыта ўвайсці ў горад, а быў наводшыбе ў пустэльных месцах; і прыходзілі да Яго адусюль.
І сабраліся многія, так што нават пры дзвярах ужо не было месца, і Ён казаў ім слова.
І не могучы данесці да Яго з-за натоўпу, яны раскрылі дах там, дзе Ён быў, і, пракапаўшы, спускаюць пасцель, на якой ляжаў спаралізаваны.
І той падняўся і адразу4, узяўшы пасцель, выйшаў перад усімі, так што ўсе здзіўляліся і славілі Бога, кажучы: Такога мы ніколі не бачылі!
І, пачуўшы, Ісус кажа ім: Не здаровыя маюць патрэбу ў доктары, а хворыя. Я прыйшоў заклікаць не праведных, а грэшных [да пакаяння].
А вучні Іаанавы і фарысеі6 пасцілі. І прыходзяць яны і кажуць Яму: Чаму Іаанавы вучні і вучні фарысеяў посцяць, а Твае вучні не посцяць?
І сказаў ім Ісус: Хіба могуць сыны шлюбнага пакоя пасціць, калі з імі малады? Увесь час пакуль малады з імі, яны не могуць пасціць.
Ніхто не прышывае латкі з суравой тканіны да старога адзення; калі ж не — прышытае ад яго адарвецца, новае ад старога, і дзірка будзе горшая.
І ніхто не ўлівае маладога віна ў старыя бурдзюкі, калі ж не — прарве віно бурдзюкі, і віно прападзе, і бурдзюкі; а віно маладое ўліваюць у новыя бурдзюкі.
І фарысеі казалі Яму: Паглядзі, чаму яны ў суботу робяць тое, чаго не дазваляецца?
І Ён кажа ім: Ці вы ніколі не чыталі, што зрабіў Давід, калі меў патрэбу і быў сам галодны і тыя, што былі з ім,
як ён увайшоў у Божы дом пры Афіяфары-першасвятары і з’еў хлябы прапановы, якіх не дазваляецца есці нікому, акрамя святароў, і даў таксама тым, што былі з ім?
І Ён казаў ім: субота створана для чалавека, а не чалавек для суботы;
І сачылі за Ім, ці не вылечыць яго ў суботу, каб абвінаваціць Яго.
І сказаў Ён Сваім вучням, каб лодка для Яго была напагатове з-за натоўпу, каб не напіралі на Яго;
І прыходзіць Ён у дом; і сходзіцца зноў натоўп, так што яны не маглі нават хлеба з’есці.
І Яго родныя, дачуўшыся, выйшлі забраць Яго; бо казалі: Ён не ў Сабе.
І калі царства падзеліцца само супроць сябе, то не можа ўстаяць тое царства;
і калі дом падзеліцца сам супроць сябе, то не можа ўстаяць той дом.
І калі сатана паўстаў сам супроць сябе і падзяліўся, не можа ён устаяць, а прыйшоў канец яму.
Але ніхто не можа, увайшоўшы ў дом дужага, абрабаваць яго дабро, калі спярша не звяжа дужага, — і тады яго дом абрабуе.
А другое ўпала на скалісты грунт, дзе няшмат было зямлі, і адразу ўзышло, бо зямля была не глыбокая;
і калі ўзышло сонца — прыпаліла яго і, таму што не мела кораня, засохла.
А іншае ўпала ў церні, і ўзняліся церні і заглушылі яго, і плоду яно не дало.
каб яны, гледзячы, бачылі і не ўгледзелі, і, слухаючы, чулі і не разумелі, каб не далучыліся яны, і было даравана ім9.
І кажа ім: Не разумееце гэтай прыпавесці, а як зразумееце ўсе прыпавесці?
ды не маюць кораня ў сабе і дачасныя; пасля, калі падыходзіць уціск або ганенне за слова, адразу разуверваюцца.
І казаў ім: Хіба лямпа прыносіцца на тое, каб паставілі яе пад пасудзіну ці пад ложак? А ці не на тое, каб паставілі яе на падстаўку?
Бо няма нічога таемнага, каб не стала яўным, і нічога ўтоенага, каб не выйшла на яўнае.
Бо хто мае, таму будзе дададзена, а хто не мае, і тое, што мае, будзе ўзята ад яго.
і спіць, і ўстае ўночы і ўдзень, а насенне прарастае і выцягваецца, як — ён не ведае.
а без прыпавесці не казаў ім, а Сваім вучням асобна ўсё растлумачваў.
А Ён быў на карме і спаў на падушцы. І будзяць Яго і кажуць Яму: Настаўніку, няўжо не турбуе Цябе, што мы гінем?
што меў прыстанішча ў магільнях, і нават ланцугамі ніхто ўжо не мог звязаць яго,
бо шмат разоў яго звязвалі кайданамі і ланцугамі, ды ён разрываў ланцугі і раструшчваў кайданы, і ніхто не мог яго ўтаймаваць;
і, закрычаўшы гучным голасам, кажа: Што Табе да мяне, Ісусе, Сыне Усявышняга Бога? Богам Цябе заклінаю, не муч мяне!
І вельмі прасіў Яго, каб не высылаў іх з тае зямлі.
Ды Ён не дазволіў яму, а кажа яму: Ідзі ў свой дом, да сваіх, і раскажы ім, як шмат зрабіў для цябе Госпад і як злітаваўся над табою.
якая шмат нацярпелася ад многіх дактароў і спусціла на іх усё, што яна мела, і нічым не ўспамаглася, а яшчэ больш заняпала,
Ісус жа, прачуўшы сказанае слова, кажа начальніку сінагогі: Не бойся, только веруй.
І не дазволіў нікому пайсці за Сабою, акрамя Пятра, Іякава і Іаана, Іякавага брата.
і Ён, увайшоўшы, кажа ім: Што мітусіцеся і плачаце? Дзіця не памерла, а спіць.
І Ён сурова загадаў ім, каб ніхто не ўведаў пра гэта, і сказаў, каб ёй далі есці.
Ці гэта не цесля, сын Марыі і брат Іякава, і Іасіі, і Іуды, і Сімана? І ці не Яго сёстры тут у нас? — І яны зняверыліся ў Ім.
І Ён не мог зрабіць там ніводнага цуду, толькі няшмат хворых вылечыў, усклаўшы на іх рукі.
і загадаў ім, каб нічога не бралі ў дарогу, апроч аднаго посаха, — ні хлеба, ні торбы, ні медзі ў пояс,
але каб былі абутыя ў сандалі і сказаў: Не надзявайце двух хітонаў.
І казаў ім: Калі дзе ўвойдзеце ў дом, там заставайцеся, пакуль не выйдзеце адтуль.
І калі якое месца не прыме вас, і не паслухаюць вас, — выходзячы адтуль, абтрасіце пыл з-пад сваіх ног у сведчанне супроць іх. [Сапраўды кажу вам: лягчэй будзе Садому ці Гаморы ў дзень суда, чым таму гораду].
бо Іаан казаў Іраду: Не дазваляецца табе мець жонку свайго брата!
У Ірадыяды ж была злосць на яго, і яна хацела яго забіць, ды не магла;
І вельмі засмуціўся цар, ды дзеля клятвы і застольнікаў не захацеў адмовіць ёй;
І Ён кажа ім: Ідзіце вы самі асобна ў пустэльнае месца і трохі адпачніце. — Бо шмат народу прыходзіла і адыходзіла і нават паесці ім не было калі.
Ён жа ў адказ ім сказаў: Вы дайце ім есці. — І яны кажуць Яму: Ці не пайсці нам купіць хлеба дынарыяў на дзвесце і даць ім есці?
бо ўсе ўбачылі Яго і ўразіліся. Ён жа адразу загаварыў да іх і кажа ім: Адважней, гэта я, не бойцеся.
бо не ўразумелі яны цуду з хлябамі, сэрца ж іх было скамянелае.
бо фарысеі і ўсе іудзеі, калі не вымыюць старанна рук, не ядуць, пільнуючыся падання старэйшых,
і, вярнуўшыся з рынку, калі не абмыюцца, не ядуць і ёсць шмат іншага, чаго яны прынялі пільнавацца: мыцця чашаў, і кубкаў, і меднага посуду, [і лавак] —
і пытаюцца ў Яго фарысеі і кніжнікі: Чаму Твае вучні не жывуць паводле падання старэйшых, а нячыстымі рукамі ядуць хлеб?
вы ўжо дазваляеце яму нічога не рабіць для бацькі ці маці,
І Ён кажа ім: Няўжо і вы такія някемлівыя? Не разумееце, што ўсё тое, што ўваходзіць звонку ў чалавека, не можа апаганіць яго,
бо ўваходзіць яму не ў сэрца, а ў жывот і ў адыходнае месца выходзіць, чым ачышчаецца ўсялякая ежа.
І, устаўшы, Ён пайшоў адтуль у ваколіцы Тыра [і Сідона]. І, увайшоўшы ў дом, хацеў, каб ніхто не ўведаў, ды не змог утаіцца;
І Ён загадаў ім, каб яны нікому не казалі; але чым больш загадваў, тым больш яны разносілі вестку.
У тыя дні, калі зноў быў вялікі натоўп і ў іх не было чаго есці, Ён, паклікаўшы вучняў, кажа ім:
І Ён, цяжка ўздыхнуўшы ў Сваім духу, кажа: Навошта гэтае пакаленне дамагаецца знака? Сапраўды кажу вам, не будзе дадзена знака гэтаму пакаленню.
І забыліся яны ўзяць хлябы і апрача аднаго хлеба, больш у іх не было з сабою ў лодцы.
І [Ісус], уведаўшы, кажа ім: Чаго разважаеце, што ў вас няма хлябоў? Ці яшчэ не цяміце і не разумееце? Ці ваша сэрца акамянелае?
Вочы маючы, не бачыце? І, вушы маючы, не чуеце? І не памятаеце?
І Ён казаў ім: Вы яшчэ не разумееце?
І паслаў яго дадому, кажучы: І ў сяло не заходзь [і нікому ў сяле не расказвай].
І Ён забараніў ім, каб яны нікому пра Яго не казалі.
Ён жа, павярнуўшыся і ўбачыўшы Сваіх вучняў, забараніў Пятру і кажа: Адыдзі ад Мяне, сатана, бо думаеш ты не пра Божае, а пра чалавечае.
І Ён казаў ім: Сапраўды кажу вам: Ёсць некаторыя з тых, што стаяць тут, якія не зазнаюць смерці, пакуль не ўбачаць Царства Божага, якое прыйдзе ў сіле.
і Яго адзенне зрабілася бліскучае, незвычайна белае, [як снег], як бялільшчык на зямлі не можа так выбеліць.
Бо не ведаў ён, што сказаць, бо яны былі перапалоханыя.
І раптам, агледзеўшыся, яны ўжо нікога не ўбачылі, акрамя аднаго Ісуса з сабою.
І, калі зыходзілі з гары, Ён загадаў ім, каб нікому не расказвалі таго, што бачылі, аж пакуль Сын Чалавечы не ўваскрэсне з мёртвых.
і дзе ён ні схопіць яго, кідае вобземлю, і ён пену пускае, і скрыгоча зубамі і карчанее; і я сказаў Тваім вучням, каб выгналі яго, ды яны не змаглі.
Ісус жа, убачыўшы, што збягаецца натоўп, забараніў нячыстаму духу, кажучы яму: Нямы і глухі дух, Я загадваю табе: выйдзі з яго і больш не ўваходзь у яго!
І калі Ён увайшоў у дом, Яго вучні на адзіноце пыталіся ў Яго: Чаму мы не змаглі выгнаць яго?
І Ён сказаў ім: Гэты род не можа выйсці інакш, як ад малітвы [і посту].
І, выйшаўшы адтуль, яны праходзілі праз Галілею; і Ён не хацеў, каб хто-небудзь даведаўся пра гэта;
Яны ж не зразумелі гэтага слова і баяліся ў Яго спытацца.
Хто прыме адно з такіх дзяцей у Маё імя, Мяне прымае; а хто Мяне прыме, не Мяне прымае, але Таго, Хто паслаў Мяне.
Сказаў Яму Іаан: Настаўніку, мы бачылі аднаго чалавека, што Тваім імем выганяе дэманаў, і забаранілі яму, бо ён не ішоў услед за намі.
Ісус жа сказаў: Не забараняйце яму. Бо няма таго, хто зрабіў бы цуд у Маё імя і мог бы неўзабаве ліхасловіць Мяне;
бо хто не супроць нас, той за нас19.
Бо хто напоіць вас кубкам вады ў Маё імя, таму што вы Хрыстовы, — сапраўды кажу вам: ні ў якім разе ён не страціць сваёй узнагароды.
[дзе іх чарвяк не памірае і агонь не згасае]21.
дзе іх чарвяк не памірае і агонь не згасае].
дзе іх чарвяк не памірае і агонь не згасае.
і будуць двое адным целам, так што яны ўжо не двое, а адно цела.
Дык вось, што Бог злучыў, няхай чалавек не разлучае.
Ісус жа, убачыўшы, абурыўся і сказаў ім: Пусціце дзяцей прыходзіць да Мяне, не парашкаджайце ім, бо такіх ёсць Царства Божае.
Сапраўды кажу вам: Хто не прыме Царства Божае як дзіця, той ні ў якім разе не ўвойдзе ў яго.
Ісус жа сказаў яму: Што ты завеш Мяне добрым? Ніхто не добры, акрамя аднаго Бога.
Ты ведаеш запаведзі: «Не забі, не чужалож, не ўкрадзі, не сведчы лжыва, не ашуквай, шануй свайго бацьку і маці».
Вучні жахнуліся ад Яго слоў. Ісус жа зноў кажа ім у адказ: Дзеці, як цяжка ўвайсці ў Царства Божае [тым, што ўскладаюць надзею не багацце].
Ісус, паглядзеўшы на іх, кажа: Людзям гэта немажліва, але не Богу: бо ўсё мажліва Богу.
і не атрымае цяпер, у гэты час, пры ганеннях, у сто разоў больш дамоў, і братоў, і сясцёр, і мацярок, і дзяцей, і палёў, а ў веку наступным — вечнае жыццё.
Ісус жа сказаў ім: Не ведаеце, чаго просіце. Ці можаце піць чашу, якую Я п’ю, ці хрысціцца хрышчэннем, якім Я хрышчуся?
а сесці праваруч ці леваруч не Мне даваць, а каму падрыхтавана.
Ды не так між вамі, але хто між вас хоча быць вялікім, няхай будзе вашым слугою,
бо і Сын Чалавечы не дзеля таго прыйшоў, каб Яму паслужылі, а каб паслужыць і аддаць Сваё жыццё як выкуп за многіх.
і кажа ім: Ідзіце ў сяло, што перад вамі, і адразу, як увойдзеце ў яго, знойдзеце прывязанае асляня, на якое яшчэ ніхто з людзей не садзіўся; адвяжыце яго і [пры] вядзіце.
І, убачыўшы здалёку фігавае дрэва, укрытае лісцем, пайшоў: ці не знойдзе чаго на ім, і, прыйшоўшы да яго, нічога не знайшоў, апроч лісця, бо не была пара на фігі.
І, азваўшыся, Ён сказаў яму: Няхай ніхто больш навекі не з’есць ад цябе плоду! — І Яго вучні чулі гэта.
і не дазваляў, каб хто праносіў праз святыню якую рэч.
І Ён вучыў і казаў ім: Хіба не напісана: «Мой дом будзе названы домам малітвы для ўсіх народаў?» А вы ж зрабілі яго пячораю разбойнікаў.
Сапраўды кажу вам: калі хто скажа гэтай гары: «Падыміся і кінься ў мора» і не ўсумніцца ў сваім сэрцы, а будзе верыць, што спраўдзіцца тое, што кажа, — будзе яму, [што ні скажа].
[Калі ж вы не даруеце, то і ваш Бацька, Які ў нябёсах, не даруе вашых правінаў]28.
І разважалі яны між сабою, кажучы: Калі скажам: «З неба», Ён скажа: «[Дык] чаму вы не паверылі яму?»
І ў адказ яны кажуць Ісусу: Не ведаем. — А Ісус кажа ім: І Я не скажу вам, якою ўладаю Я гэта раблю.
Няўжо вы і гэтага ў Пісанні не чыталі: «Камень, які адкінулі будаўнікі, — ён зрабіўся галавою вугла;
І тыя, прыйшоўшы, кажуць Яму: Настаўніку, мы ведаем, што Ты праўдзівы і ні на кога не зважаеш: бо не глядзіш на аблічча людзей, а па праўдзе вучыш Божай дарозе; ці дазваляецца даваць падаткі кесару ці не? Даваць нам ці не даваць?
Настаўніку, Маісей напісаў нам, што калі ў каго брат памрэ і пакіне жонку і не пакіне дзіцяці, то няхай яго брат возьме жонку і ўзновіць патомства свайму брату.
Было сем братоў: і першы ўзяў жонку і, паміраючы, не пакінуў патомства;
і другі ўзяў яе і памёр, не пакінуўшы патомства; і трэці таксама;
і сем не пакінулі патомства. Пасля ўсіх памерла і жанчына.
Ісус сказаў ім: Ці не таму вы памыляецеся, што не ведаеце ні Пісанняў, ані сілы Божай?
Бо калі ўваскрэснуць з мёртвых, не жэняцца і не выходзяць замуж, а будуць, як Анёлы ў нябёсах.
Пра мёртвых жа, што яны ўваскрэснуць, хіба не чыталі вы ў Маісеевай кнізе, як Бог пры кусце прамовіў яму, кажучы: «Я Бог Аўраамаў, і Бог Ісаакаў, і Бог Іякаваў»?
Ён Бог не мёртвых, а жывых; вы вельмі памыляецеся.
І Ісус, убачыўшы, што ён разумна адказаў, сказаў яму: Недалёка ты ад Царства Божага. — І ніхто больш не адважваўся пытацца ў Яго.
Сам Давід сказаў у Святым Духу: «Сказаў Госпад майму Госпаду: Сядзі праваруч Мяне, пакуль Я не пакладу Тваіх ворагаў пад Твае ногі»33.
І Ісус сказаў яму: Бачыш гэтыя вялікія будынкі? Ні ў якім разе не астанецца тут каменя на камені, які б не быў зруйнаваны.
І Ісус пачаў казаць ім: Глядзіце, каб хто вас не звёў у зман:
Калі ж пачуеце пра войны і ваенныя пагалоскі, не трывожцеся: гэта павінна адбыцца, але гэта яшчэ не канец.
І калі вас павядуць, выдаючы, не турбуйцеся загадзя, што вам сказаць, а што вам будзе дадзена ў тую гадзіну, тое кажыце: бо не вы будзеце казаць, а Святы Дух.
Калі ж убачыце брыдоту спусташэння, [пра якую сказана Даніілам прарокам і] якая стаіць там, дзе не павінна быць, — хто чытае, няхай разумее, — тады тыя, хто ў Іудзеі, няхай уцякаюць у горы,
хто [ж] на даху, няхай не спускаецца і не ўваходзіць узяць што са свайго дому,
і хто ў полі, няхай не вяртаецца назад узяць сваё адзенне.
Маліцеся ж, каб не здарылася гэта34 зімою:
бо тыя дні будуць такім горам, якога не было ад пачатку свету, што стварыў Бог, аж дагэтуль, і не будзе ніколі.
І калі б не скараціў Госпад гэтых дзён, не ўратавалася б нішто жывое; але дзеля выбраных, якіх Ён выбраў, Ён скараціў гэтыя дні.
І тады, калі хто вам скажа: «Вось, тут Хрыстос», «Вось, там», — не верце;
Але ў тыя дні пасля гора таго, сонца зацьміцца і месяц не дасць свайго святла,
Сапраўды кажу вам, што ні ў якім разе не праміне гэтае пакаленне, як усё гэта спраўдзіцца.
Неба і зямля мінуць, а Мае словы не мінуць.
Але пра той дзень ці гадзіну не ведае ніхто, ні Анёлы ў небе, ні Сын, а толькі Бацька.
Глядзіце, будзьце пільныя, [і маліцеся]: бо не ведаеце, калі надыдзе часіна.
Дык будзьце чуйныя: бо не ведаеце, калі прыходзіць гаспадар дома: увечары, ці апоўначы, ці ў пеўневыя галасы, ці раніцаю,
каб, прыйшоўшы неспадзявана, не заспеў вас у сне.
бо яны казалі: Толькі не ў свята, каб не было замяшання ў народае.
Бо ўбогіх вы заўсёды маеце з сабою і, калі хочаце, можаце ім зрабіць дабро, Мяне ж не заўсёды маеце.
Яны зажурыліся і пачалі казаць Яму адзін за адным: Дык не я ж? [І другі: Дык не я]?
Бо Сын Чалавечы адыходзіць, як напісана пра Яго, ды бяда таму чалавеку, праз якога Сын Чалавечы выдаецца; лепш было б таму чалавеку, калі б ён не нарадзіўся.
Сапраўды кажу вам, што ўжо ні ў якім разе не буду піць ад плоду вінаграднай лазы аж да таго дня, калі буду піць яго новым у Царстве Божым.
Пётр жа сказаў Яму: Калі і ўсе зняверацца, але не я.
А ён з яшчэ большым націскам казаў: Нават калі б мне належала памерці з Табою, ні ў якім разе не адракуся ад Цябе! — Тое самае казалі і ўсе.
І кажа ім: Вельмі журыцца Мая душа, да смерці; застаньцеся тут і не спіце.
і казаў: Авва Татухна! Усё мажліва Табе; аднясі гэтую чашу ад Мяне; ды не чаго я хачу, але чаго Ты.
І прыходзіць і знаходзіць, што яны спяць, і кажа Пятру: Сімане, ты спіш? Аднае гадзіны не змог не паспаць?
Не спіце і маліцеся, каб не трапіць у спакусу: дух дзейны, а цела нямоглае.
І зноў, прыйшоўшы, Ён знайшоў, што яны спяць, бо іх вочы ацяжэлі; і яны не ведалі, што Яму адказаць.
Штодня быў Я з вамі ў святыні, навучаючы, і вы не схапілі Мяне; але няхай спраўдзяцца Пісанні.
А першасвятары і ўвесь сінедрыён шукалі супроць Ісуса сведчання, каб аддаць Яго на смерць, і не знаходзілі,
бо многія лжыва сведчылі супроць Яго, але сведчанні не супадалі.
Але і ў гэтым іх сведчанне не супала.
І першасвятар, стаўшы пасярэдзіне, спытаўся ў Ісуса, кажучы: Ты нічога не адказваеш, што сведчаць яны супроць Цябе?
Ён жа маўчаў і нічога не адказваў. Зноў першасвятар пытаўся ў Яго, і кажа Яму: Ці Ты Хрыстос, Сын Добраславёнага?
Ён жа адрокся, кажучы: Я не ведаю і не разумею, што ты кажаш. — І выйшаў адтуль на пярэдні двор [і запяяў певень].
Ён жа пачаў заракацца і клясціся: Не ведаю я Гэтага Чалавека, пра Якога вы кажаце.
І Пілат зноў спытаўся ў Яго, кажучы: Ты нічога не адказваеш? Глядзі, як у шмат чым Цябе абвінавачваюць.
Ісус жа больш нічога не адказаў, так што Пілат здзіўляўся.
І давалі Яму віна, змешанага са смірнай, але Ён не ўзяў.
Гэтаксама і першасвятары глуміліся разам з кніжнікамі, казалі адзін аднаму: Іншых ратаваў, Сябе Самога не можа ўратаваць!
А Ён кажа ім: Не жахайцеся! Вы шукаеце Ісуса Назараніна, укрыжаванага; Ён уваскрэшаны, Яго няма тут; вось месца, дзе паклалі Яго.
І, выйшаўшы, пабеглі яны ад магільні, бо іх ахапіла трымценне і ўзрушэнне, і нікому нічога не сказалі; бо яны баяліся.
і тыя, пачуўшы, што Ён жывы і яна бачыла Яго, не паверылі.
І тыя, пайшоўшы, паведамілі астатнім, але і ім не паверылі.
Пазней [жа] адкрыўся Ён і самім адзінаццаці, калі яны ўзлягалі на вячэры, і дакараў за нявер’е іх і жорсткасэрнасць, што яны тым, хто бачыў Яго ўваскрэслага, не паверылі.
Хто ўверуе і ахрысціцца — будзе выратаваны, а хто не ўверуе — будзе засуджаны.
будуць браць змей [у рукі], і калі смяротнае што вып’юць, ні ў якім разе ім не пашкодзіць, на хворых ускладуць рукі і тыя выздаравеюць.
І не мелі дзіцяці, бо Елісавета была бясплодная, і абое яны былі на схіле сваіх гадоў.
Але Анёл сказаў яму: Не бойся, Захарыя, бо твая просьба пачута. І твая жонка Елісавета народзіць табе сына, і назавеш яго імем Іаан.
Бо ён будзе вялікі перад Госпадам, і не будзе піць ні віна, ні сікера і Святым Духам напоўніцца яшчэ ва ўлонні сваёй маці
і вось, ты будзеш маўчаць і не змажаш гаварыць да дня, калі збудзецца гэта, за тое, што ты не паверыў маім словам, якія спраўдзяцца ў свой час.
А, выйшаўшы, той не мог гаварыць з імі, і яны зрамзумелі, што ён бачыў з’явенне ў храме; а ён падаваў ім знакі і заставаўся нямы.
І сказаў Ёй Анёл: Не бойся, Марыям, бо знайшла Ты ласку ў Бога.
і будзе цараваць Ён над домам Іякава навекі, і Яго Царству не будзе канца.
А Марыям сказала Анёлу: Як будзе гэта, калі мужа не знаю?
Але яго маці сказала ў адказ: Не, а будзе названы ён Іаанам.
і нарадзіла Яна Сына, Свайго Першынца, і спавіла Яго, і паклала Яго ў яслях, бо не было месца ім ў гасцініцы.
І сказаў ім Анёл: Не бойцеся, бо вось я добравешчу вам вялікую радасць, якая будзе ўсяму народу,
і была яму абвешчана Святым Духам, што ён не ўбачыць смерці, пакуль не ўбачыць Хрыста Гасподняга.
удава васьмідзесяці чатырох гадоў, якая не пакідала святыні, пастамі і малітвамі служачы Богу ўночы і ўдзень.
і калі, па заканчэнні гэтых дзён, вярталіся, Хлопчык Ісус застаўся ў Іерусаліме, а Яго бацькі6 не ведалі пра гэта.
і, не знайшоўшы, вярнуліся ў Іерусалім, расшукваючы Яго.
І Ён сказаў ім: Чаму ж вы шукалі Мяне? Хіба вы не ведалі, што Я павінен быць у тым, што належыць Майму Бацьку?
Ды яны не зразумелі слова, якое сказаў ім.
Дык стварыце годныя плады пакаяння і не пачынайце казаць самім сабе: «Бацька ў нас Аўраам». Бо кажу вам, што Бог можа з гэтых камянёў узняць дзяцей Аўрааму.
Ужо ж і сякера ляжыць пры корані дрэў; дык кожнае дрэва, што добрага плоду не родзіць, ссякаюць і кідаюць у агонь.
Ён жа ў адказ ім казаў: Хто мае два хітоны, няхай дасць таму, хто не мае, і хто мае ежу, няхай гэтак жа зробіць.
І ён ім сказаў: Не спаганяйце нічога больш, чым вызначана вам.
Пыталіся ж у яго і воіны, кажучы: А нам што рабіць? — І сказаў ім: Ні ў кога нічога не вымагайце, не даносьце і задавальняйцеся сваёю платаю.
Калі ж народ чакаў і ўсе разважалі ў сваіх сэрцах пра Іаана, ці не Хрыстос ён,
сорак дзён, і быў Ён спакушваны д’ябалам. І не еў нічога тыя дні, а калі яны скончыл, адчуў голад.
Ісус адказаў яму: Напісана: «Не хлебам адным бузе жыць чалавек, [а кожным словам Божым]».
і на руках яны панясуць Цябе, каб Ты не спатыкнуўся аб камень Сваёю нагою».
А Ісус сказаў у адказ яму: Сказана: «Не выпрабоўвай Госпада, твайго Бога».
І ўсе сведчылі Яму і дзівіліся словам ласкі, што зыходзілі з Яго вуснаў, і пыталі: Ці не Іосіфаў гэта сын?
І Ён сказаў: Праўду кажу вам: Ніякага прарока не прымаюць у сваёй бацькаўшчыне.
і да ніводнае з іх не быў пасланы Ілія, а только ў Сарэпту Сідонскую да жанчыны-ўдавы.
І шмат было пракажоных у Ізраіле пры Елісеі прароку, і ніводзін з іх не быў ачышчаны, акрамя сірыйца Неямана.
Ды Ісус забараніў яму, кажучы: Замоўкні і выйдзі з яго! — І дэман, кінуўшы таго на сярэдзіну, выйшаў з яго, ані не пашкодзіўшы яму.
Выходзілі ж і дэманы з многіх, крычучы і кажучы: Ты [Хрыстос], Сын Божы! — Ды Ён забараняў і не даваў ім гаварыць, бо яны ведалі, што Ён Хрыстос.
Калі ж настаў дзень, Ён, выйшаўшы, падаўся ш пустэльнае месца; і натоўпы шукалі Яго, і прыйшлі да Яго, і затрымлівалі Яго, каб Ён не адыходзіў ад іх.
І ў адказ Сіман сказаў: Настаўніку, цэлую ноч мы працавалі нічога не злавілі; але на Тваё слова спушчу сеткі.
гэтак жа і Іякава, і Іаана, Зевядзеевых сыноў, што былі Сіманавымі таварышамі. І сказаў Сіману Ісус: Не бойся; з гэтага часу ты будзеш лавіць людей.
І Ён загадаў яму нікому не казаць: Але пайдзі, пакажыся святару і прынясі ахвяру за сваё ачышчэнне, як наказаў Майсей, у сведчанне ім.
І не знайшоўшы, як унесці яго з-за натоўпу, яны падняліся на дах, праз чарапіцу апусцілі яго з пасцеллю на сярэдзіну перад Ісусам.
І ў адказ Ісус сказаў ім: Не здаровыя маюць патрэбу ў доктары, а хворыя;
Я прыйшоў заклікаць не праведнікаў, а грэшнікаў на пакаянне.
Сказаў жа і прыпавесць ім: Ніхто не накладзе латкі на старое адзенне, адарваўшы ад новага адзення; калі ж не — і новае разарве і да старога не прыдасца латка ад новага.
І ніхто не ўлівае маладое віно ў старыя бурдзюкі; калі ж не — маладое віно прарве бурдзюкі, і само выцячэ і бурдзюкі прападуць;
[І] ніхто, піўшы старое, не захоча [адразу] маладога; бо кажа: «Старое — лепшае».
Некаторыя ж з фарысеяў сказалі [ім]: Чаму вы робіце тое, чаго не дазваляецца [рабіць] у суботы?
І ў адказ ім Ісус сказаў: Няўжо вы не чыталі, што зрабіў Давід, калі прагаладаўся сам і тыя, што былі з ім;
як увайшоў ён у дом Божы і, узяўшы хлябы прапановы, ей і даў тым, што былі з ім, а іх не дазваляецца есці нікому, акрамя адных святароў?
Кніжнікі ж і фарысеі сачылі за Ім, ці не вылечвае Ён у суботу, каб знайсці за што абвінаваціць Яго.
Таму, хто ўдарыць цябе па шчацэ, падстаў і другую, і таму, хто забірае ў цябе вопратку, не перашкаджай узяць і кашулю.
Кожнаму, хто ў цябе просіць, дай, і ў таго, хто тваё забірае, не спаганяй назад.
А вы любіце сваіх ворагаў і рабіце дабро і пазычайце, не чакаючы нічога, і будзе вялікаю ваша ўзнагарода, і будзеце сынамі Усявышняга, бо Ён добры да няўдзячных і ліхіх.
І не судзіце, і вас не будуць судзіць; і не асуджайце, і вас не асудзяць. Даруйце, і вам даруюць;
І сказаў ім таксама прыпавесць: Хіба можа сляпы сляпога весці? Ці не абодва ў яму ўпадуць?
Вучань не вышэйшы за [свайго] настаўніка; але кожны, удасканаліўшыся, будзе, як яго настаўнік.
Што ж ты бачыш парушынку ў воку свайго брата, а бервяна ва ўласным воку не заўважаеш?
Як ты можаш казаць свайму брату: «Браце, дай я выму парушынку, што ў тваім воку», калі сам бервяна ў сваім воку не бачыш? Крывадушнік, вымі спярша бервяно са свайго вока, тады ясна ўбачыш, як выняць парушынку, што ў воку твайго брата.
Бо кожнае дрэва з свайго плоду пазнаецца; бо з цёрну не збіраюць фігі і з ажыны вінаградных гронак не зразаюць.
Што ж клічаце Мяне: «госпадзе, Госпадзе!», а не робіце таго, што Я кажу?
падобны ён да чалавека, што будуючы дом, раскапаў і заглыбіўся і заклаў падмурак на скале; калі ж здарылася разводдзе, на той дом хлынула рака, і не змагла яго пахіснуць, боён быў добра збудаваны10.
А хтопачуў і не выканаў, той падобны да чалавека, што збудаваў дом на зямлі, без падмурка, хлынула рака на яго, і адразу ён абваліўся, і руіна таго дома была вялікая.
І Ісус пайшоў з імі. І калі Ён быў ужо недалёка ад дома, сотнік паслаў сяброў, каб сказаць Яму: Госпадзе, не турбуйся, бо я не варты, каб Ты ўвайшоў пад мой дах;
таму я і сябе самога не палічыў годным прыйсці да Цябе; але скажы слова і будзе здаровы мой слуга.
Пачуўшы э гэта, Ісус здзівіўся яму і сказаў, павярнуўшыся да натоўпу, што ішоў за Ім: Кажу вам, нават у Ізраіле не знайшоў Я такой вялікай веры.
І, убачыўшы яе, Госпад злітаваўся над ёю і сказаў ёй: Не плач.
і шчаслівы той, хто не ўсумніцца ўва Мне.
фарысеі ж і законнікі адкінулі Божую волю аб сабе, не хрысціўшыся ад яго.
Яны падобныя да дзяцей, што сядзяць на рыначнай плошчы і звяртаюцца адно да аднаго, кажучы: «Мы ігралі вам на флейце, а вы не скакалі, мы спявалі [вам] пахавальныя песні, а вы не плакалі».
Бо прыйшоў Іаан Хрысціцель — хлеба не есць і віна не п’е, і вы кажаце: «У ім дэман».
Але, як яны не мелі чым заплаціць, ён дараваў абодвум. Дык хто з іх, [скажы,] будзе больш любіць яго?
І, павярнуўшыся да жанчыны, сказаў Сіману: Ці бачыш гэтую жанчыну? Я ўвайшоў да цябе ў дом, ты вады Мне на ногі не даў; яна ж слязьмі абліла Мае ногі і сваімі валасамі12 выцерла.
Пацалунку ты Мне не даў; яна ж з таго часу, як Я ўвайшоў, не пераставала цалаваць Мае ногі.
Алеем ты Маёй галавы не памазаў; яна ж мірам памазала Мае ногі.
А другое ўпала на скалу і, узышоўшы, засохла, бо не мела вільгаці.
Ён жа сказаў: Вам дадзена пазнаць таямніцы Царства Божага, а астатнім — у прыпавесцях, каб яны бачачы не бачылі і чуючы не разумелі.
І якое край дарогі — гэта тыя, што пачулі, пасля прыходзіць д’ябал і забірае слова з іх сэрца, каб яны не ўверавалі і не былі ўратаваны.
А на скале — гэта тыя, што пачуўшы, з радасцю прымаюць слова, ды не маюць кораня, яны вераць да часу і ў часе выпрабавання адступаюць.
А ўпалае між церняў — гэта тыя, што пачулі, але, жывучы, душацца турботамі, багаццем і жыццёвымі раскошамі і плёну не даюць.
І ніхто, запаліўшы светач, не накрывае яго пасудзінаю ці не ставіць пад ложак, а ставіць яго на падстаўку, каб тыя, што ўваходзяць, бачылі святло.
Бо няма нічога таемнага, што не зробіцца яўным, ні схаванага, што не будзе вядомым і не выявіцца.
Дык глядзіце, як вы слухаеце; бо хто мае, таму дасца; а хто не мае, у таго забярэцца і тое, што, яму здаецца, ён мае.
І прыйшлі да Яго Маці і браты Яго і не маглі падступіцца да Яго з-за натоўпу.
Калі ж Ён выйшаў на зямлю, перастрэў Яго адзін чалавек з горада, апантаны дэманамі; і даволі доўгі час ён не надзяваў вопраткі і жыў не ў доме, а ў магільных пячорах.
Убачыўшы ж Ісуса, ён закрычаў, упаў перад Ім і моцным голасам сказаў: Што Табе да мяне, Ісусе, Сыне Усявышняга Бога? Малю Цябе, не муч мяне.
І яны прасілі Яго, каб не загадаў ім ісці ў бяздонне.
І жанчына, што цярпела на крывацёк дванаццаць гадоў і выдала на дактароў усю маёмасць, і ніхто не мог яе вылечыць, —
Жанчына ж, убачыўшы, што не ўтаілася, падышла дрыжучы і, упаўшы перад Ім, аб’явіла [Яму] перад усім народам, з якое прычыны дакранулася да Яго, і як адразу вылечылася.
Калі яшчэ Ён гаварыў, прыходзіць адзін з дому начлаьнікам сінагогі, кажучы: Памерла твая дачка; не турбуй больш Настаўніка.
Але Ісус, пачуўшы гэта, адказаў яму: Не бойся, толькі веруй, і яна будзе ўратавана.
І, прыйшоўшы ў дом, Ён не дазволіў увайсці з Ім нікому, акрамя Пятра, Іаана і Іякава, і бацькі дзяўчынкі, і маці.
А ўсе плакалі па ёй і білі сябе ў грудзі. Ён жа сказаў: Не плачце, бо яна не памерла, а спіць.
І ўразіліся яе бацькі; Ён жа загадаў ім нікому не расказваць пра тое, што адбылося.
і сказаў ім: Нічога не бярыце ў дарогу: ні посаха, ні торбы, ні хлеба, ні срэбра, і не майце па два хітоны.
А калі дзе не прымуць вас, выходзячы з таго горада, абтрасіце пыл з вашых ног у сведчанне на іх.
Пачуў жа пра ўсе выдарэнні Ірад чацвёраўладнік і не ведаў, што і думаць, бо некаторыя казалі, што Іаан быў уваскрэшаны з мёртвых,
Ён жа, забараніўшы ім, загадаў нікому гэтага не казаць,
Кажу ж вам па праўдзе: Некаторыя з тых, што стаяць тут, не спазнаюць смерці, як ужо ўбачаць Царства Божае.
І сталася: калі тыя адыходзілі ад Яго, Пётр сказаў Ісусу: Настаўніку, добра нам тут быць, і давайце зробім тры палаткі, адну Табе, адну Маісею і адну Іліі, — не ведаючы, што кажа.
І калі голас прагучаў, Ісус апынуўся адзін. І яны маўчалі і нікому не расказвалі ў тыя дні нічога з таго, што бачылі.
і я прасіў Тваіх вучняў, каб выгналі яго, ды яны не змаглі.
Яны ж не разумелі гэтага слова. І яно было закрыта ад іх, так што яны не спазналі яго, і яны баяліся спытацца ў Яго аб гэтым слове.
У адказ жа Іаан сказаў: Настаўніку, мы бачылі аднаго, што Тваім імем выганяў дэманаў, і мы забаранілі яму, бо ён не ходзіць з намі.
А Ісус сказаў яму: Не забараняйце; бо хто не супроць вас, той за вас.
Ды не прынялі Яго, бо Яго аблічча выдавала, што Ён ідзе ў Іерусалім.
Але Ён, павярнуўшыся, забараніў ім, [і сказаў: Не ведаеце, якога вы духа:
бо Сын Чалавечы не прыйшоў душы людзей загубіць, але ўратаваць.] І яны пайшлі ў другое сяло.
Ісус сказаў [яму]: Ніводны чалавек, хто паклаў [сваю] руку на плуг і азіраецца назад, не прыдатны для Царства Божага.
Не насіце з сабою ні кашалька, ні торбы, ні сандаляў, і нікога ў дарозе не вітайце.
І калі будзе там сын міру, то ваш мір спачне на ім, калі ж не, то на вас вернецца.
І ў гэтым доме заставайцеся, ядучы і п’ючы, што яны маюць; бо варты работнік сваёй платы. Не пераходзбце з дому ў дом.
А калі ў які горад увойдзеце і вас не прымуць, то, выйшаўшы на яго вуліцы, скажыце:
Вось, Я даў21 вам уладу наступаць на змеяў і скарпіёнаў і на ўсю варожую сілу, і нішто не зашкодзіць вам.
Але не радуйцеся таму, што духі вам пакараюцца, а радуйцеся, што вашы імёны запісаны ў нябёсах.
Усё22 перададзена Мне Маім Бацькам; і ніхто не ведае, хто ёсць Сын, акрамя Бацькі, і хто ёсць Бацька — акрамя Сына і таго, каму Сын хоча Яго адкрыць.
Бо кажу вам, што шмат прарокаў і цароў хацелі ўбачыць тое, што бачыце вы, і не ўбачылі, і пачуць, што чуеце вы, і не пачулі.
Марфа ж завіхалася ў многіх паслугах; і, падышоўшы, сказала: Госпадзе, ці ж не абыходзіць Табе, што мая сястра адну мяне пакінула прыслугоўваць? Дык скажы ёй, каб яна мне дапамагла.
а ў адным ёсць патрэба: Марыям жа выбрала найлепшую долю, якая не адымецца ў яе.
і даруй на нашы грахі, бо і мы даруем кожнаму вінаватаму нам; і не ўвядзі нас у спакусу, [але выбаў нас ад ліхога].
таму што прыйшоў да мяне з дарогі мой сябра, а я не маю чаго падаць яму;
і той у адказ з дому скажа: «Не рабі мне клопату; ужо дзверы зачынены, і дзеці мае са мною ў пасцелі; не магу я ўстаць і даць табе»?
Кажу вам: калі ён і не ўстане і не дасць яму дзеля таго, што ён яго сябра, то з-за яго дакучлівасці падымецца і дасць яму, колькі трэба.
Хто не са Мною, той супроць Мяне, і хто не збірае са Мною, то раскідае.
Калі нячысты дух выйдзе з чалавека, то блукае бязводнымі мясцінамі, шукаючы спакою і не знаходзячы; [тады] кажа: «Вярнуся ў свой дом, адкуль выйшаў»;
А калі сталі збірацца натоўпы, ён пачаў казаць: Гэтае пакаленне — пакаленне ліхое, яно знаку вымагае, ды знаку яму не будзе дадзена, апрача знака Іоны [прарока].
Ніхто, запаліўшы светач, не ставіць у патайное месца, [ні пад пасудзіну], але на падстаўку, каб тыя, што ўваходзяць, бачылі святло.
Дык глядзі, каб святло, якое ў табе, не была цемраю.
Калі ж усё тваё цела светлае і не мае ніводнай цёмнай часцінкі, то будзе яго ўсё светлае, нібы светач сваім ззяннем асвятляе цябе.
Фарысей жа, буачыўшы, здзівіўся, што Ён спярша не ўмыўся перад абедам.
Неразумныя! Хіба Той, Хто стварыў вонкавае, не стварыў і ўнутранае?
Але бяда вам, фарысеям, бо вы даяце дзесяціну з мяты, руты і ўсялякай агародніны, ды абмінаеце суд і Божую любоў; і гэта належала зрабіць, і таго не ўпусціць.
Бяда вам, [кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі], што вы — як магілы непазначаныя, і людзі ходзяць зверху, ды не ведаюць.
А Ён сказаў: І вам, законнікам, бяда, бо вы ўскладаеце на людзей празмерныя цяжары, а самі ніводным сваім пальцам не дакранаецеся да гэтых цяжараў.
бяда вам, законнікам, бо вы ўзялі ключ ведаў: самі не ўвайшлі і перашкодзілі тым, што ўваходзілі.
Няма ж нічога схаванага, што не будзе адкрыта, і таемнага, што не будзе вядомым.
І Я кажу вам, Маім сябрам: не бойцеся тых, што забіваюць цела, і пасля гэтага больш нічога не могуць зрабіць.
Ці не пяць вераб’ёў прадаюцца за два асарыі? І ніводзін з іх не забыты ў Бога.
А ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны. Не бойцеся: вы даражэйшыя за шмат вераб’ёў.
І кожнаму, хто скажа слова на Сына Чалавечага, даруецца; а таму, хто скажа блюзнерства на Святога Духа, — не даруецца.
А калі прывядуць вас у сінагогі, і да начальства, і да ўлад, не турбуйцеся, як або чым апраўдацца ці што сказаць;
І Ён сказаў ім: Глядзіце, асцерагайцеся ўсялякай хцівасці, бо нічыё жыццё не залежыць ад багацця яго маёмасці.
І ён разважаў сам сабе, кажучы: Што мне рабіць, бо не маю куды сабраць свае плады?
Так бывае з тым, хто збірае скарбы для сябе, а не багацее для Бога.
І Ён сказаў Сваім вучням: Дзеля таго кажу вам: не турбуйцеся пра [ваша] жыццё, што вам есці, ні пра цела, у што вам адзецца.
Паглядзіце на крумкачоў, што не сеюць, і не жнуць, няма ў іх ні кладоўкі, ні свірна, а Бог корміць іх. Наколькі вы даражэйшыя за птушак!
Дык калі вы і найменшага не можаце, чаго турбуецеся пра астатняе?
Паглядзіце на лілеі, як яны растуць: не працуюць і ні прадуць; але кажу вам, нават Саламон ува ўсёй сваёй славе не адзяваўся так, як кожная з іх.
І вы не шукайце, што вам есці і што вам піць, і не трывожцеся:
Не бойся, малая чародка, бо ваш Бацька меў ласку даць вам Царства.
Прадавайце вашу маёмасць і падавайце міласціну; і зрабіце сабе кашалі, якія не старэюць, скарб невычэрпны ў нябёсах, куды злодзей не прыблізіцца і дзе моль не знішчае;
Вы ж знайце гэта, што калі б гаспадар дома ведаў, у якую гадзіну прыйдзе злодзей, то [не спаў бы і] не дапусціў бы падкапаць свой дом.
[Дык] і вы будзьце гатовы, бо ў гадзіну, у якую не думаеце, прыйдзе Сын Чалавечы.
то прыйдзе гаспадар таго слугі ў дзень, у які той не чакае, і ў гадзіну, якой той не ведае, і рассячэ яго папалам і вызначыць яму адну долю з нявернымі.
Той жа слуга, што ведаў волю свайго гаспадара, а не падрыхтаваў або не зрабіў паводле яго волі, будзе многа біты.
А той, які не ведаў, але зрабіў нешта вартае біцця, будзе меней біты. Кожнаму, каму шмат было дадзена, з таго шмат спагоніцца, і каму шмат даручана, з таго больш запатрабуецца.
Ці вы думаеце, што Я прыйшоў даць мір на зямлі? Не, кажу вам, а хутчэй падзел!
Крывадушнікі, твар зямлі і неба распазнаць вы ўмееце, як жа часу гэтага не ўмееце распазнаць?
Што ж вы і самі па сабе не судзіце, што правільнае?
Бо калі ты ідзеш са сваім праціўнікам да начальніка, то ў дарозе пастарайся дайсці з ім да згоды, каб не пацягнуў ён цябе да суддзі; а суддзя аддасць цябе выканаўцу, а выканаўца кіне цябе ў турму.
Кажу табе, не выйдзеш ты адтуль, пакуль не аддасі і апошняй лепты.
Не, кажу вам, але калі вы не пакаецеся, усе гэтак сама загінеце.
Не, кажу вам, але калі вы не пакаецеся, усе гэтак жа загінеце.
І Ён казаў гэтую прыпавесць: У аднаго чалавека ў вінаградніку было пасаджана фігавае дрэва, і прыйшоў ён шукаць на ім плоду, і не знайшоў.
І ён сказаў вінаградару: Вось тры гады, як я прыходжу шукаць плоду на гэтым фігавым дрэве і не знаходжу; [дык] ссячы яго, навоўта яно і зямлю марнуе?
Але той у адказ яму кажа: Гаспадару, пакінь яго і на гэты год, пакуль я не абкапаю яго і не абкладу гноем,
ці не дасць плоду на наступны год? Калі ж не, ссячэш яго.
І вось была там жанчына, што васямнаццаць гадоў мела духа немачы, і была яна скурчаная і не магла зусім выпрастацца.
У адказ жа на гэта начальнік сінагогі, абурыўшыся, што Ісус вылечыў у суботу, сказаў да натоўпу: «Ёсць шэсць дзён, у якія належыць працаваць; таму ў гэтыя дні прыходзьце і вылечвайцеся, а не ў суботні дзень.
І адказаў яму Госпад і сказаў: Крывадушнікі32, ці ж не кожны з вас у суботу адвязвае свайго вала ці асла ад ясляў і вядзе паіць?
А гэтую — Аўраамаву дачку, якую звязаў сатана вось ужо васямнаццаць гадоў, ці не трэба было вызваліць ад гэтых путаў у суботні дзень?
Яно падобнае да закваскі, якую ўзяла жансына і паклала ў тры саты33 мукі, пакуль усё не ўкісла.
Змагайцеся, каб увайсці праз вузкія дзверы34, бо многія, кажу вам, будуць імкнуцца ўвайсці, але не змогуць.
Калі ўстане Гаспадар дома і зачыніць дзверы, і вы, стоячы знадворку, пачнеце стукаць у дзверы і казаць: «Госпадзе, [Госпадзе,] адчыні нам», а Ён у адказ скажа вам: «Не ведаю вас, адкуль вы».
А Ён скажа, мовячы вам: [Кажу вам:] не ведаю [вас], адкуль вы; адыдзіце ад Мяне ўсе, што чыняць няправеднасці.
Іерусалім, Іерусалім, што забівае прарокаў і каменуе пасланых да яго! Колькі разоў Я хацеў сабраць тваіх дзяцей, як птушка сваіх птушанят пад крылле, ды вы не захацелі!
Вось павідаецца вам дом ваш [пусты]. Кажу [ж] вам: Вы не ўбачыце Мяне, пакуль не [прыйдзе час, калі] скажаце: Дабраславёны Той, Хто прыходзіць у імя Госпада!»
І, азваўшыся, Ісус спытаўся ў законнікаў і фарысеяў, кажучы: Ці дазваляецца вылечваць у суботу ці не?
А ім Ён сказаў: Хіба хто з вас, у каго сын36 або вол уваліцца ў студню, не выцягне яго зразу ж, у суботні дзень?
І яны не змаглі адказаць на гэта.
Калі хто запросіць цябе на вяселле, не ўзлягай на першае месца; каб часам хто важнейшы за цябе не быў запрошаны ім
і не прыйшоў бы той, хто паклікаў цябе і яго, і не сказаў табе: «Дай яму месца», і тады ты з сорамам пачнеш займаць апошняе месца.
Казаў жа і таму, хто Яго запрасіў: Калі спраўляеш абед ці вячэру, не кліч сваіх сяброў, ні сваіх братоў, ні сваіх сваякоў, ні багатых суседзяў, каб і яны не паклікалі ў адказ цябе і не была табе аддзяка.
і будзеш шчаслівы, бо яны не маюць чым адплаціць табе, табе ж будзе адплачана пры ўваскрэсенні праведных.
І іншы сказаў: Я ажаніўся і таму не магу прыйсці.
бо кажу я вам, што ніводзін з тых запрошаных мужоў не пакаштуе маёй вячэры. [Бо шмат пакліканых, ды выбраных мала].
Калі хто прыходзіць да Мяне і не зненавідзіць свайго бацьку і маці, і жонку, і дзяцей, і братоў, і сясцёр, а яшчэ і жыцця свайго, той не можа быць Маім вучнем.
Хто не нясе свайго крыжа, а ідзе за Мною, не можа быць Маім вучнем.
Бо хто з вас, хочучы пабудаваць вежу, не сядзе спярша і не падлічыць выдаткаў: ці мае на завяршэнне?
Каб, калі ён закладзе падмурак, але не зможа дакончыць, усе, хто пабачыць, не пачалі смяяцца з яго.
кажучы: «Гэты чалавек пачаў будаваць, а не змог дакончыць».
Або які цар, ідучы на вайну супроць другога цара, перш не сядзе і не абдумае, ці зможа ён з дзесяццю тысячамі сустрэць таго, хто ідзе на яго з дваццаццю тысячамі?
Калі ж не, то пакуль той яшчэ далёка, ён, паслаўшы пасольства, просіць аб умовах міру.
Гэтак і кожны з вас, калі не адмовіцца ад усёй сваёй маёмасці, не можа быць Маім вучнем.
Які чалавек з вас, маючы сто авечак і згубіўшы адну з іх, не пакідае дзевяноста дзевяці ў пустэльні і не ідзе па загубленую, пакуль не знойдзе яе?
Кажу вам, што гэтак радасць на небе будзе большая за аднаго грэшніка, які каецца, чым за дзевяноста дзевяць праведнікаў, што не маюць патрэбы ў пакаянні.
Або якая жанчына, маючы дзесяць драхмаў, калі згубіць адну драхму, не запальвае святло і не мяце дом, і не шукае рупна, пакуль не знойдзе?
І ён прагнуў наесціся ражкоў37, якія елі свінні, ды ніхто не давай яму.
я ўжо не варты называцца тваім сынам; прымі мяне як аднаго з тваіх наймітаў».
І сын сказаў яму: Татухна, саграшыў я супроць неба і перад табою, я ўжо не варты называцца тваім сынам.
І ён разгневаўся і не хацеў увайсці, і яго бацька, выйшаўшы, прасіў яго.
І ў адказ ён сказаў свайму бацьку: Вось гэтулькі гадоў я служу табе і ніколі твайго загаду не пераступіў, а мне ты ніколі не даў казляняці, каб я з маімі сябрамі павесяліўся;
І ён, паклікаўшы яго, сказаў яму: Што гэта я чую пра цябе? Дай рахунак з твайго аканомства, бо ты ўжо не можаш быць аканомам.
Аканом жа сказаў сам сабе: Што мне рабіць, бо мой гаспадар адымае ў мяне аканомства? Капаць не здужаю, жабраваць саромеюся.
І Я вам кажу: Здабывайце сабе сяброў багаццем40 няправеднага свету, каб, калі яго не стане, яны прынялі вас у вечныя сялібы.
Дык калі ў няправедным багацці40 не сталі верныя, хто вам праўдзівае даверыць?
І калі вы ў чужым не сталі верныя, хто вам дасць ваша?
Ніяк слуга не можа служыць двум гаспадарам: бо ці аднаго будзе ненавідзець, а другога будзе любіць, або аднаго будзе трымацца, а другім пагарджаць. Не можаце Богу служыць і мамоне.
І да ўсяго гэтага між намі і вамі ўстаноўлена вялікая прорва, каб тыя, што хочуць перайсці адсюль да вас, не маглі, ані адтуль да нас не пераходзілі.
бо пяць братоў маю, каб ён перасцярог іх, каб і яны не прыйшлі ў гэтае месца мучэння.
А ён сказаў: Не, татухна Аўрааме, але калі хто з мёртвых прыйдзе да іх, пакаюцца.
Ды ён сказаў яму: Калі яны Маісея і прарокаў не слухаюць, то калі б і хто з мёртвых уваскрэс, не параканаюцца.
І Ён сказаў Сваім вучням: «Немажліва, каб не прыйшлі спакусы, але бяда таму, праз каго яны прыходзяць;
Але ці не скажа яму: «Падрыхтуй мне што павячэраць і, падперазаўшыся, прыслужвай мне, пакуль я паем і пап’ю, а пасля гэтага будзеш ты есці і піць»?
Ці ён дзякуе слузе за тое, што зрабіў загаданае яму? [Не думаю].
І Ісус у адказ сказаў: Ці не дзесяць ачысціліся? Дзе ж дзевяць?
А як фарысеі спыталіся, калі прыйдзе Царства Божае, Ён у адказ ім сказаў: Царства Божае не прыходзіць наглядным чынам.
і не скажуць: «Вось тут» або: «[Вось] там», бо вось Царства Божае ў вас42».
І Ён сказаў вучням: Прыйдуць дні, калі запрагнеце ўбачыць адзін з дзён Сына Чалавечага і не ўбачыце.
І скажуць вам: «Вось, там [ці] вось, тут», — не хадзіце і не ганіцеся ўслед.
У той дзень хто будзе на даху, а яго рэчы ў доме, няхай не сходзіць узяць іх; таксама і той, хто ў полі, няхай не вяртаецца назад.
Сказаў жа Ён ім [і] прыпавесць пра тое, што ім трэба заўсёды маліцца і не занепадаць духам,
кажучы: У нейкім горадзе быў адзін суддзя, што Бога не баяўся і людзей не саромеўся.
Ды ён нейкі час не хацеў. А пасяля сказаў сам сабе: Хоць і Бога я не баюся і людзей не саромеюся,
але з-за таго, што гэтая ўдава не дае мне спакою, абараню яе, каб яна ўрэсце не хадзіла і не дакучала мне.
А ці ж Бог не возьме ў абарону Сваіх абраны, што крычаць Яму ўдзень і ўночы, хоць і доўга церпіць несправядлівасць да іх?
Фарысей, стаўшы, маліўся сам сабе так: Божа, дзякую Табе, што я не як астатнія людзі: рабаўнікі, няправеднікі, чужаложцы ці нават як гэты зборшчык падаткаў;
А зборшчк падаткаў, стоячы здалёку, не важыўся і вачэй узняць да неба, а біў сябе ў грудзі, кажучы: Божа, будзь літасцівы да мяне, грэшнага.
Ісус жа паклікаў іх, кажучы: Пусціце дзяцей прыходзіць да Мяне і не перашкаджайце ім; бо такіх ёсць Царства Божае.
Праўду кажу вам, хто не прыме Царства Божага, як дзіця, той не ўвайдзе ў яго.
Ісус жа сказаў яму: Што ты Мяне называеш добрым? Ніхто не добры, — толькі адзін Бог.
Ты ведаеш запаведзі: «Не чужалож, не забівай, не крадзі, не сведчы лжывы, шануй свайго бацьку і маці [сваю]».
не атрымае ў шмат разоў больш у гэты час, а ў прошлым веку — вечнае жыццё.
Ды яны нічога з гэтага не зразумелі, і гэтае слова было схавана ад іх, і сказанага яны не разумелі.
і шукаў ўбачыць Ісуса, хто Ён, і не мог з-за натоўпу, таму што быў ростам малы.
І, паклікаўшы дзесяць сваіх слуг, ён даў ім дзесяць мінаў48 і сказаў ім: Пускайце ў ход, пакуль я не прыйду.
Але яго грамадзяне ненавідзелі яго і паслалі ўслед за ім пасольства, кажучы: «Мы не хочам, каб гэты чалавек быў чаром над намі».
таму што я баяўся цябе, бо ты чалавек патрабавальны: бярэш, чаго не клаў. І жнеш, чаго не сеяў.
Той кажа яму: Тваімі вуснамі буду судзіць цябе, ліхі слуга. Ты ведаў, што я чалавек патрабавальны: бяру, чаго не клаў, і жну, чаго не сеяў.
Чаму ж не даў ты майго серабра ліхвярам?50 І я, прыйшоўшы, атрымаў бы яго з прыбыткам.
Кажу вам, што кожнаму, хто мае, будзе дадзена, а ў таго, хто не мае, і тое, што мае, адымецца.
А ворагаў маіх, гэтых, што не хацелі, каб я быў царом над імі, прывядзіце сюды і забіце іх перада мною.
кажучы: Ідзіце ў сяло насупроць, пры ўваходзе ў яго знойдзеце прывязанае асляня, на якое ніхто з людзей ніколі не садзіўся, і, адвязаўшы яго, прывядзіце.
і зраўняюць цябе з зямлёю і паб’юць тваіх дзяцей у табе, і не пакінуць каменя на камені за тое, што ты не распазнаў часу адведзін цябе.
ды не знаходзілі, што зрабіць, бо ўвесь народ неадступна лухаў Яго.
Яны ж разважалі між сабою, кажучы: Калі скажам: «З неба», Ён скажа: «Чаму ж вы не паверылі яму?»
І яны адказалі, што не ведаюць, адкуль.
І Ісус сказаў ім: І Я не скажу вам, якою ўладаю гэта раблю.
Ён прыйдзе і знішчыць гэтых вінаградараў і аддасць вінаграднік іншым. — Пачуўшы гэта, тыя сказалі: Хай не будзе!
І яны спыталіся ў Яго, кажучы: Настаўніку, мы ведаем, што Ты правільна кажаш, і навучаеш, і не зважаеш на асобы, але праўдзіва дарозе Божай вучыш;
ці дазваляецца нам плаціць падатак кесару, ці не?
І не змаглі яны прылавіць Яго на слове перад народам і, здзівіўшыся Яго адказу, змоўклі.
і трэці ўзяў яе, гэтак жа і ўсе сямёра не пакінуді дзяцей і памерлі.
а ўшанаваныя дасягнуць таго веку і ўваскрэсення з мёртвых не жэняцца і замуж не выходзяць;
бо і памерці ўжо не могуць: бо яны роўныя Анёлам і дзеці Божыя яны, будучы дзецьмі ўваскрэсення.
Ён жа Бог не мёртвых, а жывых, бо ўсе ў Яго жывыя.
Бо яны ўжо не адважваліся пытацца ў Яго ні пра што.
пакуль Я не пакладу Тваіх ворагаў у падножжа Тваіх ног».
Прыйдуць дні, калі з таго, што бачыце, не астанецца каменя на камені, які не будзе зруйнаваны.
Ён жа сказаў: Глядзіце, каб не ўвялі вас у зман, бо шмат прыйдуць пад Маім імем, кажучы: «Гэта Я» і «Час наблізіўся». Не ідзіце за імі.
А калі пачуеце пра войны і хваляванні, не жахайцеся: бо гэта павінна спярша адбыцца, але канец надыдзе не адразу.
Дык пакладзіце ў сваіх сэрцах — не абдумываць, як абараняцца,
бо Я дам вам вусны і мудрасць, якой не змогуць ні супроцьстаяць, ні аспрэчыць усе вашы праціўнікі.
Ды воласа з вашай галавы не прападзе.
Тады тыя, што ў Іудзеі, няхай уцякаюць у горы, а хто ў самім горадзе, няхай выходзяць, а хто ў ваколіцах — няхай не ўваходзіць у яго,
і ўпадуць ад вастрыя мяча і будуць адведзены ў палон ва ўсе народы, і Іерусалім будуць таптаць язычнікі, дакуль не скончацца часы язычнікаў.
Праўду кажу вам: не міне гэтае пакаленне, як ўсё гэта збудзецца.
Неба і зямлі мінуць, а Мае словы не мінуць.
Асцерагайцеся ж, каб вашы сэрцы не абцяжваліся пахмеллем, п’янствам і жыццёвымі турботамі і каб не заспеў вас неспадзявана той дзень,
І ён абяцаў і шукаў зручнага часу, каб выдаць ім Яго не пры народзе.
бо кажу вам: не буду спажываць яе, пакуль не здзейсніцца яна ў Царстве Божым.
бо кажу вам, [што] не буду піць Я з гэтага часу ад плоду вінаграднай лазы пакуль не прыйдзе Царства Божае.
А вы не так: але хто большы між вас, няхай будзе як малодшы, а начальнік — як слуга.
Бо хто большы: ці той, хто ўзлягае за сталом, ці той, хто слугуе? Ці не той, хто ўзлягае? А Я сярод вас — як той, хто слугуе.
Я ж маліў за цябе, каб не знікла твая вера; і ты некалі, вярнуўшыся, умачуй сваіх братоў.
Ён жа сказаў: Кажу табе, Пётр, не прапяе певень, як ты тройчы адрачэшся, што ведаеш Мяне.
І Ён сказаў ім: Але цяпер хто мае кашалёк, няхай возьме яго, таксама і торбу, а хто не мае, няхай прадасць сваю вопратку і купіць меч.
кажучы: Татухна, калі хочаш, аднялі гэтую чашу ад Мяне; аднак не Мая воля, але Твая няхай будзе.
і сказаў ім: Што вы спіце? Уставайце і маліцеся, каб не ўвайсці вам у спакусу.
Тыя ж, якія былі вакол Яго, убачыўшы, да чаго ідзе, сказалі: Госпадзе, ці не ўдарыць нам мячом?
Калі Я штодня быў з вамі ў святыні, вы не паднялі рук на Мяне, але гэта — ваша гадзіна і ўлада цемры.
Ён жа адрокся [ад Яго], кажучы: Жанчына, Я не ведаю Яго.
І неўзабаве другі, убачыўшы яго, сказаў: І ты з іх. — Але Пётр сказаў: Не, чалавеча.
А Пётр сказаў: Чалавеча, я не ведаю, што ты кажаш. — І зараз жа, пакуль ён яшчэ гаварыў, прапяяў певень.
кажучы: Калі ты Хрыстос, скажы нам. — Ён жа сказаў ім: Калі Я вам скажу, вы не паверыце;
а калі [і] спытаюся, не адкажаце [Мне і не вызваліце].
І Пілат сказаў першасвятарам і натоўпам: Я не знаходжу ніякай віны ў Гэтым Чалавеку.
І задаваў Яму шмат пытанняў, ды Ён нічога не адказаў яму.
сказаў ім: Вы прывялі да Мяне Гэтага Чалавека, нібы Ён падбухторвае народ, і вось я, перад вамі дапытаўшы, не знайшоў за Гэтым Чалавекам ніякай віны, у чым вы Яго абвінавачваеце.
І Ірад таксама, бо адаслаў Яго да нас55, і вось нічога, вартага смерці, Ён не зрабіў;
А ён трэці раз сказаў ім: «Якое ж зло ўчыніў Гэты Чалавек? Ніякай смяроотнай віны я не знайшоў у Ім; дык, пакараўшы Яго, адпушчу.
І, павярнуўшыся да іх, Ісус сказаў: Дочкі Іерусалімскія, не плачце па Мне; а плачце па сабе і вашых дзецях,
бо вось надыходзяць дні, у якія скажуць: «Шчаслівыя бясплодныя і ўлонні, якія не нараджалі, і грудзі, якія не кармілі!»
[Ісус жа сказаў: Татухна, даруй ім, бо не ведаюць, што чыняць.] І, дзелячы між сабой Яго адзенне, кідалі жэраб.
А адзін з павешаных злачынцаў зневажаў Яго, кажучы: Хіба Ты не Месія? Уратуй Самога Сябе і нас.
У адказ жа другі, сунімаючы яго, сказаў: Ці ж не баішся ты Бога, бо той самы маеш прысуд.
І мы асуджаны справядліва, бо артымліваем заслужанае за зробленае; Гэты ж Чалавек нічога благога не зрабіў.
гэты не згадзіўся ні з рашэннем, ні з учынкамі іх, — з Арымафеі, іудзейскага горада, што [і сам] чакаў Царства Божага,
і, зняўшы Яго, абгарнуў палатном і паклаў Яго ў магільні, высечанай у скале, дзе яшчэ ніколі ніхто не ляжаў.
і, увайшоўшы, не знайшлі цела Госпада Ісуса.
і паказаліся ім нібы прыдумкаю гэтыя [іх] словы, і не паверылі ім.
вочы ж іх былі стрмліваны, каб не пазнаць Яго.
У адказ жа адзін, імем Кляопа, сказаў Яму: Ты хіба адзін прышлы ў Іерусаліме не ведаеш, што адбылося ў ім у гэтыя дні?
і не знайшоўшы Яго цела, яны прыйшлі і сказалі, што бачылі і з’явенне Анёлаў, якія кажуць, што Ён жыве.
І пайшлі некаторыя з нашых да магільні і знайшлі ўсё так, як і жанчыны сказалі, але Яго не бачылі.
Ці не гэта трэба было перацярпець Хрысту і ўвайсці ў Сваю славу?
І сказалі яны адзін аднаму: Ці не гарэла наша сэрца [ў нас], калі Ён казаў нам у дарозе, калі Ён раскрываў нам Пісанні?
Паглядзіце на Мае рукі і Мае ногі: гэта Я Сам; памацайце Мяне і паглядзіце, бо дух не мае цела і касцей, Я ж, як бачыце, маю.
Калі ж яны ад радасці яшчэ не верылі і здзіўляліся, Ён сказаў ім: Ці ёсць у вас тут якая яда?
І [вось] Я пасылаю абяцанае Маім Бацькам на вас; вы ж заставайцеся ў горадзе [Іерусаліме] пакуль не ўмацуецеся65 сілаю з вышыні.
Усё праз Яго ўзнікла, і без Яго нічога не ўзнікла, што ўзнікла.
і святло ў цемры свеціць, і цемра не агарнула яго.
Ён не быў святлом, але быў пасланы, каб засведчыць пра Святло.
У свеце Ён быў, і свет узнік праз Яго, але свет не пазнаў Яго.
Ён прыйшоў да сваіх, і свае не прынялі Яго.
якія не ад крыві, не ад жадання цела, не ад жадання мужа, але ад Бога нарадзіліся.
Бога ніхто не бачыў ніколі; Адзінародны Сын2, што ёсць ва ўлонні Бацькі, Той аб’явіў Яго.
І ён вызнаў і не адмовіўся, а вызнаў: Я не Хрыстос.
І яны спыталіся ў яго: Дык што? Ты Ілія? — І ён адказаў: Не. — Ці ты прарок? — І ён адказаў: Не.
І яны спыталіся ў яго і сказалі яму: Што ж ты хрысціш, калі ты не Хрыстос, і не Ілія, і не прарок?
Адказаў ім Іаан, кажучы: Я хрышчу ў вадзе, [але] сярод вас стаіць Той, Каго вы не ведаеце,
Які за мною ідзе і Якому я не варты, каб развязаць раменьчык Яго сандаля.
І я не ведаў Яго, але, каб Ён быў абвешчаны Ізраілю, — для гэтага я прыйшоў хрысціць у вадзе.
І я не ведаў Яго, але Той, Хто паслаў мяне хрысціць у вадзе, мне сказаў: «На Каго ўбачыш, што сходзіць Дух і застаецца на Ім, — гэта Той, Хто хрысціць Святым Духам».
І калі не стала віна, Ісусава Маці кажа Яму: У іх няма віна.
[І] Ісус кажа Ёй: Што Мне і Табе, Жанчына? Яшчэ мая гадзіна не прыйшла.
Калі ж распарадчык паспыта вады, што зрабілася віном, а ён не ведаў, адкуль яно ўзялося, слугі ж, што чэрпалі ваду, ведалі, — тады кліча распарадчык маладога
і прадаўцам галубоў сказаў: Забірайце гэта адсюль, не рабіце дом Майго Бацькі домам гандлю.
Але Сам Ісус не давяраўся ім, бо Ён ведаў усіх,
і таму не меў патрэбы, каб хто сведчыў пра чалавека, бо Ён Сам ведаў, што было ў чалавеку.
Ён прыйшоў да Яго8 ўночы і сказаў Яму: Равві, мы ведаем, што Ты прыйшоў ад Бога як Настаўнік, бо ніхто не можа рабіць такіх знакаў, якія Ты робіш, калі Бог не будзе з ім.
У адказ Ісус сказаў яму: Сапраўды, сапраўды кажу Я табе: Калі хто не народзіцца нанова9, не можа ўбачыць Царства Божага.
Ісус адказаў: Сапраўды, сапраўды кажу Я табе: Калі хто не народзіцца з вады і Духа, не можа ўвайсці ў Царства Божае.
Не здзіўляйся, што Я сказаў табе: Вы павінны нарадзіцца нанова.
Вецер, дзе хоча, дзьме, і яго голас чуеш, але не ведаеш, адкуль ён прыходзіць і куды адыходзіць; так бывае з кожным, хто нарадзіўся ад Духа.
У адказ Ісус сказаў Яму: Ты — настаўнік Ізраілеў і гэтага не ведаеш?
Сапраўды, сапраўды кажу Я табе: Што мы ведаем, пра тое кажам, і, што бачылі, пра тое сведчым, а вы Нашага сведчання не прымаеце.
Калі Я пра зямное сказаў, і вы не верыце, як паверыце вы, калі Я скажу вам пра нябеснае?
І ніхто не ўзыходзіў на неба, толькі Той, Хто з неба зышоў, — Сын Чалавечы, [што ёсць у небе].
каб кожны, хто веруе ў Яго, [не загінуў, а] меў вечнае жыццё.
Бо так Бог палюбіў свет, што даў [Свайго] Адзінароднага Сына, каб кожны, хто веруе ў Яго, не загінуў, але меў вечнае жыццё.
Бо не паслаў Бог Сына ў свет, каб Ён судзіў свет, але каб свет быў уратаваны праз Яго.
Хто веруе ў Яго, не судзіцца; хто ж не веруе, ужо асуджаны, бо не ўвераваў у імя Адзінароднага Сына Божага.
Бо кожны, хто робіць ліхое, ненавідзіць святло і не ідзе да святла, каб не выкрылі яго ўчынкаў.
бо Іаан яшчэ не быў кінуты ў турму.
У адказ Іаан сказаў: Чалавек не можа атрымаць нічога, калі яму не будзе дадзена з неба.
Вы самі пра мяне сведчыце, што я сказаў: «Я не Хрыстос, але я пасланы перад Ім».
што Ён бачыў і чуў, пра тое сведчыць, ды Яго сведчання ніхто не прымае.
Бо Той, Каго паслаў Бог, кажа словы Божыя, бо не мераю дае Бог Духа.
Хто веруе ў Сына, той мае вечнае жыццё; а хто не пакараецца Сыну, той не ўбачыць жыцця, а гнеў Божы на ім застаецца.
хоць не хрысціў Сам Ісус, а Яго вучні,
Дык жанчына, самаранка, кажа Яму: Як Ты, будучы іудзеем, просіш піць у мяне, самаранкі? Бо іудзеі не водзяцца з самаранамі.
хто ж пап’е вады, якой Я дам яму, не запрагне навекі, а вада, якую дам яму, зробіцца ў ім крыніцаю вады, што цячэ ў вечнае жыццё.
Жанчына кажа Яму: Гаспадару, дай мне гэтай вады, каб я смагі не мела і не прыходзіла сюды чэрпаць.
бо пяць мужчын мела і цяпер каторага маеш, не муж табе; ты гэта праўдзіва сказала.
Вы пакланяецеся таму, чаго не ведаеце; мы пакланяемся таму, што ведаем, бо збавенне — ад іудзеяў.
І тут прыйшлі Яго вучні і дзівіліся, што Ён размаўляе з жанчынаю; ніхто, аднак, не спытаўся: «Чаго ты хочаш?» ці «Чаму з ёй размаўляеш?»
Ідзіце, пабачце Чалавека, Які сказаў мне ўсё, што я зрабіла. Ці не Хрыстос Ён?
Ён жа сказаў ім: Я маю ежу, каб паесці, якой вы не ведаеце.
Дык вучні казалі адзін аднаму: Ці не прынёс Яму хто-небудзь паесці?
Ці не вы кажаце: Яшчэ чатыры месяцы, і надыдзе жніво? Вось, кажу вам: узніміце свае вочы і гляньце на нівы, бо запалавелі яны для жніва.
Я паслаў вас жаць тое, над чым вы не працавалі; іншыя працавалі, а вы ў іх працу ўвайшлі.
А жанчыне яны казалі: Ужо не праз тваё расказванне веруем, бо самі пачулі і ведаем, што Ён сапраўды Збаўца свету [Хрыстос].
Бо Ісус Сам засведчыў, што прарок у сваёй бацькаўшчыне пашаны не мае.
Тады Ісус сказаў яму: Калі знакаў і цудаў не ўбачыце, не ўверуеце.
Прыдворны кажа яму: Госпадзе, прыйдзі, пакуль яшчэ не памерла маё дзіця.
Дык іудзеі казалі вылечанаму: Сёння субота, і не дазваляецца табе браць сваю пасцель.
Вылечаны ж не ведаў, Хто ён, бо Ісус аддаліўся ад натоўпу, што быў на тым месцы.
Пасля гэтага Ісус знайшоў яго ў святыні і сказаў яму: Вось ты выздаравеў, больш не грашы, каб не зрабілася табе чаго горшага.
І вось з-за гэтага яшчэ больш шукалі іудзеі забіць Яго, бо Ён не толькі суботу парушыў, але і называў Бога Сваім Бацькам, робячы Сябе роўным Богу.
Ісус жа ў адказ сказаў ім: Сапраўды, сапраўды кажу вам: не можа Сын нічога рабіць Сам ад Сябе, калі не ўбачыць, што гэта робіць Бацька, бо што Той робіць, тое і Сын гэтак жа робіць.
Бо і не судзіць Бацька нікога, а ўвесь суд аддаў Сыну,
каб усе шанавалі Сына, як шануюць Бацьку. Хто не шануе Сына, не шануе Бацьку, Які паслаў Яго.
Сапраўды, сапраўды кажу вам: Хто слухае Маё слова і веруе ў Таго, Хто паслаў Мяне, мае вечнае жыццё і на суд не прыходзіць, але перайшоў са смерці ў жыццё.
Не здзіўляйцеся гэтаму, бо надыходзіць гадзіна, калі ўсе, хто ў магілах, пачуюць голас Яго,
Я нічога не магу рабіць Сам ад Сябе; як Я чую, — так і суджу, і Мой суд справядлівы, бо не шукаю Маёй волі, а волі Таго, Хто14 паслаў Мяне.
Калі Я сведчу Сам пра Сябе, Маё сведчанне не праўдзівае;
Я ж не ад чалавека прымаю сведчанне, але кажу гэта, каб вы былі ўратаваныя.
І Бацька, што паслаў Мяне, Сам засведчыў пра Мяне. Вы ні голасу Яго ніколі не чулі, ні Яго аблічча не бачылі,
і Яго слова не маеце, каб у вас заставалася, бо не верыце Таму, Каго Ён паслаў.
і не хочаце прыйсці да Мяне, каб мець жыццё.
Славы ад людзей Я не прымаю,
але Я ведаю вас, што вы любові да Бога ў сабе не маеце.
Я прыйшоў у імя Майго Бацькі, і вы Мяне не прымаеце; калі іншы прыйдзе ў сваё імя, таго вы прымеце.
Як вы можаце ўвераваць, калі славу адзін ад аднаго прымаеце, а славы, што ад Бога Адзінага, не шукаеце?
Не думайце, што Я буду абвінавачваць вас перад Бацькам; ёсць абвінаваўца для вас — Маісей, на каго вы спадзяецеся.
Калі ж яго пісанням не верыце, як паверыце Маім словам?
Філіп адказаў Яму: На дзвесце дынарыяў не стане ім хлеба, каб кожны атрымаў хоць трошкі.
А калі пад’елі яны, Ён кажа Сваім вучням: Збярыце кавалкі, што засталіся, каб нічога не прапала.
і, увайшоўшы ў лодку, паплылі на той бок мора ў Капернаум. І ўжо сцямнела, а Ісус яшчэ не прыходзіў да іх.
Ён жа кажа ім: Гэта Я; не бойцеся.
На другі дзень натоўп, што стаяў на тым баку мора, бачыў, што другой лодкі, апроч адной, там не было і што Ісус не ўваходзіў у лодку са Сваімі вучнямі, а Яго вучні адплылі адны.
У адказ ім Ісус сказаў: Сапраўды, сапраўды кажу вам: Вы шукаеце Мяне не таму, што бачылі знакі, а таму, што паелі хлябоў і наеліся.
Працуйце не дзеля спажывы, што гіне, а дзеля спажывы, што застаецца на вечнае жыццё, якое дасць вам Сын Чалавечы; бо Яго адзначыў Сваёю пячаткаю Бацька, Бог.
Тады Ісус сказаў ім: Сапраўды, сапраўды кажу вам: Не Маісей даў вам хлеб з неба, а Мой Бацька дае вам праўдзівы хлеб з неба.
Ісус сказаў ім: Я — хлеб жыцця; хто да Мяне прыходзіць — не зазнае голаду, а хто веруе ў Мяне — не зазнае смагі ніколі.
Але я сказаў вам, што вы і бачылі [Мяне], ды не верыце.
Усё, што дае Мне Бацька, да Мяне прыйдзе, і таго, хто да Мяне прыходзіць, я не выганю вон.
Бо Я зышоў з неба не Маю волю тварыць, а волю Таго, Хто паслаў Мяне.
Гэта ж воля Таго, Хто16 паслаў Мяне, каб з усяго, што Ён даў Мне, Я нічога не страціў, а ўваскрасіў усё гэта ў апошні дзень.
і казалі яны: Ці не Ісус гэта, Іосіфаў сын, бацьку і Маці Якога мы ведаем? Як [жа] Ён цяпер кажа: «Я зышоў з неба»?
Ісус у адказ сказаў ім: Не спрачайцеся між сабою.
Ніхто не можа прыйсці да Мяне, калі Бацька, што паслаў Мяне, не прыцягне яго, і Я ўваскрашу яго ў апошні дзень.
Гэта не значыць, што Бацьку нехта бачыў, толькі Той, Хто ад Бога, Бацьку бачыў.
Хлеб, што сходзіць з неба, такі, што той, хто есць яго, не памрэ.
Тады Ісус сказаў ім: Сапраўды, сапраўды кажу вам: Калі вы не будзеце есці Цела Сына Чалавечага і піць Яго Крыві, то не будзеце мець у сабе жыцця.
Гэта — хлеб, што з неба зышоў. Не так, як елі бацькі [вашы манну] і памерлі; хто гэты хлеб есць, будзе жыць вечна.
Дух дае жыццё, цела ні ў чым не прыносіць карысці; словы, якія казаў19 Я вам — гэта дух і жыццё.
Але ёсць некаторыя з вас, што не веруюць. — Бо Ісус ведаў з пачатку, хто не веруе і хто выдасць Яго.
І Ён сказаў: Таму Я сказаў вам, што ніхто не можа прыйсці да Мяне, калі не будзе дадзена яму ад [Майго] Бацькі.
З гэтага часу шмат хто з Яго вучняў адышоў і больш з Ім не хадзіў.
Тады Ісус сказаў дванаццаці: Ці не хочаце і вы адысці?
Ісус адказау ім: Ці не Я вас, дванаццаць, выбраў? Ды адзін з вас — д’ябал.
І пасля гэтага Ісус хадзіў па Галілеі; бо па Іудзеі Ён не хацеў хадзіць, таму што іудзеі шукалі нагоды Яго забіць.
бо ніхто нічога не робіць употай, а сам стараецца быць вядомым. Калі Ты гэта робіш, пакажы Сябе свету.
Бо нават Яго браты не верылі ў Яго.
Ісус жа ім кажа: Мой час яшчэ не надышоў, а для вас заўсёды час.
Свет не можа ненавідзець вас, Мяне ж ён ненавідзіць, бо Я сведчу пра яго, што яго ўчынкі ліхія.
Вы ідзіце на свята; Я не пайду на гэтае свята, таму што мой час яшчэ не прыспеў.
Калі ж Яго браты пайшлі на свята, тады і Ён пайшоў: не адкрыта, а [як бы] ўпотай.
І шмат спрэчак было пра Яго ў натоўпах: адны казалі: Ён добры, іншыя [ж] казалі: Не, наадварот, ашуквае людзей.
Ніхто, аднак, адкрыта не казаў пра Яго з-за боязі перад іудзеямі.
І здзіўляліся іудзеі, кажучы: Як Ён ведае Пісанні, не вучыўшыся?
Тады ў адказ ім Ісус сказаў: Маё вучэнне не Маё, а Таго, Хто паслаў Мяне.
Ці не Маісей вам даў закон? Ды ніхто з вас не выконвае закона. За што вы хочаце забіць Мяне?
Вось Маісей даў вам абразанне, — хоць яно не ад Маісея, але ад бацькоў, — вы і ў суботу абразаеце чалавека.
Калі чалавек у суботу прымае абразанне, каб не быў парушаны закон Маісееў, чаму на Мяне гневаецеся, што Я ўсяго чалавека зрабіў здаровым у суботу?
Не судзіце з выгляду, а судзіце справядлівым судом.
Тады некаторыя з іерусалімлян казалі: Ці не Той гэта, Каго яны шукаюць забіць?
І вось Ён адкрыта гаворыць, і нічога Яму не кажуць. Няўжо сапраўды ўведалі начальнікі, што гэта Хрыстос?
Але ж мы ведаем Гэтага чалавека, адкуль Ён, а калі Хрыстос прыйдзе, ніхто не будзе ведаць, адкуль Ён.
Усклікнуў тады ў святыні Хрыстос, навучаючы і кажучы: І ведаеце Мяне і ведаеце, адкуль Я; але Я прыйшоў не ад Самога Сябе, ды праўдзівы Той, Хто паслаў Мяне, Якога вы не ведаеце;
Тады яны шукалі, як схапіць Яго, але ніхто не наклаў на Яго рукі, бо яшчэ не надышла Яго гадзіна.
Будзеце шукаць Мяне, і не знойдзеце [Мяне], і, дзе буду Я, туды вы не можаце прыйсці.
Тады іудзеі казалі між сабою: Куды Ён збіраецца ісці, што мы не знойдзем Яго? Ці не збіраецца Ён ісці да высяленцаў між эленаў і навучаць эленаў?
Што гэта за слова, якое Ён сказаў: «Будзеце шукаць Мяне і не знойдзеце [Мяне], і, дзе буду Я, туды вы не можаце прыйсці?»
Гэта ж Ён сказаў пра Духа, што павінны былі атрымаць тыя, хто ўвераваў у Яго; яшчэ не было [на іх Святога] Духа, таму што Ісус яшчэ не быў праслаўлены.
Ці не ў Пісанні сказана, што Хрыстос прыйдзе ад патомства Давідавага і з Віфлеема, таго паселішча, адкуль быў Давід?
некаторыя ж з іх хацелі схапіць Яго, але ніхто не наклаў на Яго рук.
І вось прыйшлі служкі да першасвятароў і фарысеяў, і тыя сказалі ім: Чаму вы не прывялі Яго?
Служкі адказалі: Ніколі так не гаварыў чалавек, [як Гэты чалавек].
Але гэты натоўп не ведае закона, — яны пракляты.
Хіба наш закон судзіць чалавека, не выслухаўшы яго спярша і не даведаўшыся, што ён робіць?
Яны сказалі ў адказ яму: Няўжо і ты з Галілеі? Даследуй і пабач, што з Галілеі прарок не прыходзіць.
Гэта ж яны казалі, выпрабоўваючы Яго, каб мець зачэпку абвінаваціць Яго. Ісус жа, уніз нахіліўшыся, пісаў пальцам на зямлі, не зважаючы на іх.
І Ісус, выпрастаўшыся [і не ўбачыўшы нікога, акрамя жанчыны], сказаў ёй: Жанчына, дзе яны, [твае абвінаваўцы]? Ніхто цябе не засудзіў?
Яна ж сказала: Ніхто, Госпадзе. — І сказаў Ісус: «І Я цябе не засуджаю; ідзі [і] з гэтага часу ўжо не грашы»22.
Тады зноў Ісус прамаўляў да іх, кажучы: Я — святло свету; той, хто ідзе ўслед за Мною, не будзе хадзіць у цемры, а будзе мець святло жыцця.
Адказаў Ісус і сказаў ім: Нават калі Я сведчу пра Самога Сябе, Маё сведчанне праўдзівае, бо Я ведаю, адкуль Я прыйшоў і куды іду; вы ж не ведаеце, адкуль Я прыходжу ці23 куды Я іду.
Вы паводле выгляду судзіце, Я не суджу нікога.
Калі ж і Я суджу, то Мой суд праўдзівы, бо Я не адзін, але Я і Бацька, што паслаў Мяне.
Тады яны казалі яму: Дзе Твой Бацька? — Адказаў Ісус: Ні Мяне вы не ведаеце, ні Майго Бацькі; калі б вы Мяне ведалі, то ведалі б Майго Бацьку.
Гэтыя словы казаў Ён пры скарбніцы, навучаючы ў святыні; і ніхто не схапіў Яго, бо яшчэ не надышла Яго гадзіна.
Дык Ён зноў сказаў ім: Я іду, і вы будзеце шукаць Мяне і памраце ў сваім граху; куды Я іду, вы не можаце прыйсці.
Тады іудзеі казалі: Ці не заб’е Ён Сам Сябе, што кажа: «Куды Я іду, вы не можаце прыйсці»?
І Ён сказаў ім: Вы ад нізу, Я з вышыні; вы з гэтага свету, Я не з гэтага свету.
Таму сказаў Я вам, што вы памраце ў сваіх грахах; бо калі не ўверуеце, што гэта Я, то памраце ў сваіх грахах.
Яны не зразумелі, што Ён казаў ім пра Бацьку.
Тады Ісус сказаў [ім]: Калі вы ўзвысіце Сына Чалавечага, тады даведаецеся, што гэта Я, і што Сам ад Сябе Я нічога не раблю, а як навучыў Мяне [Мой] Бацька, гэта кажу.
І Той, Хто паслаў Мяне, са Мною; Ён не пакінуў Мяне аднаго, бо Я заўсёды раблю тое, што Яму даспадобы.
Яны адказалі Яму: Мы патомства Аўраамава і нікому ніколі не былі рабамі. Як Ты кажаш: «Вы зробіцеся вольнымі?»
Ды раб не застаецца ў доме навекі. Сын застаецца навекі.
Ведаю, што вы патомства Аўраамава; аднак вы шукаеце, каб Мяне забіць, бо Маё слова не змяшчаецца ў вас.
Цяпер жа вы шукаеце, каб Мяне забіць: Чалавека, што сказаў вам праўду, якую пачуў Я ад Бога; гэтага Аўраам не рабіў.
Вы робіце ўчынкі вашага бацькі. — [Тады] яны адказалі Яму: Мы не з распусты народжаныя, адзін у нас Бацька: Бог.
Ісус сказаў ім: Калі б Бог быў ваш Бацька, вы любілі б Мяне, бо Я ад Бога выйшаў і прыйшоў, бо не Сам ад Сябе Я прыйшоў, а Ён Мяне паслаў.
Чаму вы Маёй мовы не разумееце? Бо вы не можаце чуць Майго слова.
Вы — ад вашага бацькі, д’ябла, і хочаце рабіць пажадлівасці вашага бацькі. Ён чалавеказабойцам быў ад пачатку і ў праўдзе не ўстояў, бо праўды няма ў ім. Калі ён кажа хлусню, то ад сябе кажа, бо ён хлус і бацька яе.
А таму, што Я праўду кажу, вы не верыце Мне.
Хто з вас выкрые Мяне ў граху? Калі Я кажу праўду, чаму вы не верыце Мне?
Хто ад Бога, той слухае словы Божыя; вы таму не слухаеце, што вы не ад Бога.
Адказалі [тады] іудзеі і сказалі Яму: Ці ж не праўду мы кажам, што Ты самаранін і ў Табе дэман?
Я ж не шукаю Маёй славы; ёсць Той, Хто шукае і судзіць.
Сапраўды, сапраўды кажу вам: калі хто Маё слова захавае, не ўбачыць смерці навек.
[Тады] іудзеі сказалі Яму: Цяпер мы ведаем, што ў Табе дэман. Аўраам памёр і прарокі, а Ты кажаш: «Калі хто Маё слова захавае, не спазнае смерці навек».
І вы не пазналі Яго, Я ж ведаю Яго. І калі скажу, што не ведаю Яго, Я буду падобны да вас хлус; але Я ведаю Яго і захоўваю слова Яго.
Ісус адказаў: Ні ён не саграшыў, ні яго бацькі, а каб на ім былі выяўлены ўчынкі Божыя.
Нам25 трэба рабіць справы Таго, Хто паслаў Мяне, пакуль дзень; надыходзіць ноч, калі ніхто не можа рабіць.
Тады суседзі і тыя, якія бачылі раней яго, што ён быў папрасімцам27, казалі: Ці не той гэта, што сядзеў і прасіў?
Адны казалі: Гэта ён. — Другія казалі: Не, але падобны да яго. — Ён [жа] казаў: Гэта я.
І сказалі яму: Дзе Ён? — Той кажа: Не ведаю.
Тады некаторыя з фарысеяў казалі: Не ад Бога Гэты Чалавек, бо не захоўвае суботы. — [А] іншыя казалі: Як можа грэшны чалавек рабіць такія знакі? — І быў разлад у іх.
Іудзеі тады не паверылі яму, што ён быў сляпы і стаў бачыць, аж пакуль не паклікалі бацькоў гэтага чалавека, што зрабіўся відушчым,
а як ён цяпер бачыць, не ведаем, або хто адкрыў яму вочы, мы не ведаем; спытайцеся ў яго, ён дарослы, сам пра сябе скажа.
Дык той адказаў: Ці Ён грэшнік, я не ведаю; адно ведаю, што я быў сляпы, а цяпер бачу.
Ён адказаў ім: Я ўжо сказаў вам, ды вы не слухалі. Што хочаце зноў пачуць? Ці не хочаце і вы зрабіцца Яго вучнямі?
мы ведаем, што Маісею казаў Бог, а пра Гэтага мы не ведаем, адкуль Ён.
Той чалавек сказаў ім у адказ: Гэта і дзіўна, што вы не ведаеце, адкуль Ён, а Ён адкрыў мне вочы.
Мы [ж] ведаем, што грэшнікаў Бог не слухае, але, калі хто богабоязны і Яго волю выконвае, таго Ён слухае.
Адвеку не было чуваць, каб хто адкрыў вочы сляпому ад нараджэння.
Калі б Гэты не быў ад Бога, Ён не мог бы рабіць нічога.
Ісус сказаў ім: Калі б вы былі сляпыя, не мелі б граху; а як цяпер вы кажаце: «Мы бачым», то ваш грэх застаецца на вас.
Сапраўды, сапраўды кажу вам: Хто не праз дзверы ўваходзіць у авечы двор, а пералазіць дзе-небудзь, — той злодзей і разбойнік;
за чужым жа ўслед не пойдуць, а ўцякуць ад яго, бо не ведаюць голасу чужых.
Гэтую прыпавесць сказаў ім Ісус, але тыя не зразумелі значэння таго, што Ён ім казаў.
Усе, колькі іх ні прыходзіла [перада Мною], зладзеі і разбойнікі, ды авечкі не паслухалі іх.
найміт [жа] — не пастыр, той, каму авечкі не свае, бачыць, як прыходзіць воўк, і пакідае авечак і ўцякае, і воўк хапае іх і разганяе [авечак],
[а найміт уцякае], бо ён найміт, і яму не рупіць пра авечак.
І іншых авечак Я маю, якія не з гэтага двара; і тых Мне трэба прывесці, і яны пачуюць Мой голас, і будзе адна чарада, адзін Пастыр.
Ніхто не забірае яго ў Мяне, а Я аддаю яго Сам. Маю ўладу аддаць яго і маю ўладу зноў прыняць яго; гэтую запаведзь Я атрымаў ад Майго Бацькі.
Іншыя казалі: Гэта не словы апантанага дэманам; хіба можа дэман адкрываць сляпым вочы?
Ісус адказаў ім: Я сказаў вам, і вы не верыце; учынкі, што Я раблю ў імя Майго Бацькі, сведчаць пра Мяне;
але вы не верыце, бо вы не з Маіх авечак, [як Я казаў вам].
і Я даю ім вечнае жыццё, і яны не загінуць навекі, і ніхто не выхапіць іх з Маёй рукі.
Мой Бацька, Які даў Мне іх, большы за ўсіх, і ніхто не можа выхапіць іх з рукі [Майго] Бацькі.
Іудзеі адказалі Яму, [кажучы]: Не за добры ўчынак мы камянуем Цябе, а за блюзнерства і за тое, што Ты, будучы чалавекам, робіш Сябе Богам.
Ісус адказаў ім: Ці не напісана ў вашым законе: «Я сказаў: Вы — багі»?
Калі Ён назваў багамі тых, да якіх было слова Божае, а Пісанне не можа быць парушана, —
Калі Я не раблю спраў Майго Бацькі, не верце Мне;
а калі Я раблю, то нават калі Мне не верыце, верце Маім справам, каб пазналі і ведалі30, што ўва Мне Бацька і Я ў Бацьку31.
І многія прыйшлі да Яго і казалі: Іаан ніякага знаку не зрабіў, ды ўсё, што Іаан сказаў пра Яго, было праўдзівае.
Але Ісус, пачуўшы гэта, сказаў: Гэтая хвароба не на смерць, а дзеля славы Божай, каб праславіўся праз яе Сын Божы.
Ісус адказаў: Хіба ў дні не дванаццаць гадзін? Калі хто ходзіць удзень, не спатыкаецца, таму што ён бачыць святло гэтага свету;
І я радуюся за вас, што Я не быў там, каб вы ўверавалі; але пойдзем да яго.
Тады Марфа сказала Ісусу: Госпадзе, калі б Ты быў тут, не памёр бы мой брат;
і кожны, хто жыве і веруе ў Мяне, не памрэ навекі. Ці верыш ты ў гэта?
А Ісус яшчэ не ўвайшоў у паселішча, і быў усё яшчэ ў тым месцы, дзе Яго сустрэла Марфа.
І вось Марыям, калі прыйшла туды, дзе быў Ісус, убачыўшы Яго, упала Яму ў ногі і казала Яму: Госпадзе, калі б Ты быў тут, не памёр бы ў мяне брат.
А некаторыя з іх сказалі: Няўжо не мог зрабіць Ён, што адкрыў вочы сляпому, каб і гэты чалавек не памёр?
Ісус кажа ёй: Хіба Я не казаў табе, калі ўверуеш, убачыш славу Божую?
Але адзін жа з іх, Каіяфа, што быў першасвятаром у той год, сказаў ім: Вы нічога не ведаеце,
і не разумееце, што лепей вам35, каб адзін чалавек памёр за народ, а не ўвесь народ загінуў.
Але гэта ён сказаў не ад сябе, а быўшы першасвятаром у той год, прарочыў, што Ісус павінен памерці за народ,
і не толькі за народ, але каб і рассеяных дзяцей Божых Ён сабраў у адно.
Таму Ісус ужо не хадзіў адкрыта між іудзеямі, але пайшоў адтуль у край паблізу пустэльні, у горад, называны Ефраім, і там застаўся з [сваімі] вучнямі.
Людзі шукалі тады Ісуса і казалі адзін аднаму, стоячы ў святыні: Як вам здаецца? Ці не прыйдзе Ён на свята?
Чаму не прадалі гэтае міра за трыста дынарыяў і не далі ўбогім?
А сказаў ён гэта не таму, што рупіўся пра ўбогіх, а таму, што быў злодзей і, маючы скарбонку, насіў тое, што туды апускалі.
бо ўбогіх заўсёды вы маеце з сабою, Мяне ж не заўсёды маеце.
Тады вялікі натоўп іудзеяў даведаўся, што Ён там, і яны прыйшлі не толькі дзеля Ісуса, але і каб убачыць Лазара, якога Ён уваскрэсіў з мёртвых.
«Не бойся, дачка Сіёна! Вось, твой Цар ідзе, седзячы на маладым асле».
Гэтага Яго вучні спярша не зразумелі, але калі Ісус быў праслаўлены, тады яны ўспомнілі, што гэта пра Яго было напісана і гэта зрабілі Яму.
Тады фарысеі казалі між сабою: Бачыце, што нічога не дасягаеце; вось, увесь свет пайшоў за Ім.
Сапраўды, сапраўды кажу вам: калі пшанічнае зерне, упаўшы ў зямлю, не памрэ, яно застаецца адно; калі ж памрэ, шмат плёну прыносіць.
У адказ Ісус сказаў: Не для Мяне быў гэты голас, а для вас.
Тады Ісус сказаў ім: Яшчэ няшмат часу святло між вамі37. Хадзіце, пакуль маеце святло, каб вас цемра не агарнула; а хто ў цемры ходзіць, не ведае, куды ідзе.
І хоць гэтулькі знакаў Ён стварыў перад імі, яны не ўверавалі ў Яго,
Яны таму не маглі ўвераваць, што яшчэ сказаў Ісаія:
«Ён асляпіў іх вочы і скамяніў іх сэрца, каб яны не бачылі вачыма і не зразумелі сэрцам, і не далучыліся, каб Я зрабіў здаровымі іх».
Хоць, аднак, і з начальнікаў многія ўверавалі ў Яго, але з-за фарысеяў не прызнаваліся, каб іх не адлучылі ад сінагогі;
Ісус жа ўсклікнуў і сказаў: Хто веруе ў Мяне, не ў Мяне веруе, але ў Таго, Хто паслаў Мяне,
Я, Святло, у свет прыйшоў, каб кожны, хто веруе ў Мяне, не застаўся ў цемры.
І калі хто пачуе Мае словы і не зберажэ38, Я не суджу яго; бо Я прыйшоў не судзіць свет, а ўратаваць свет.
Хто адхіляе Мяне і не прымае Маіх слоў, той мае суддзю сабе: слова, якое Я казаў, яно будзе судзіць яго ў апошні дзень.
Бо Я не ад Сябе казаў, а Бацька, што паслаў Мяне, Сам Мне запаведзь даў, што Мне сказаць і што прамаўляць.
У адказ Ісус сказаў яму: «Што Я раблю, ты не ведаеш цяпер, але ўведаеш пасля гэтага».
Пётр кажа Яму: Не памыеш маіх ног павек. — Ісус адказаў яму: Калі не памыю цябе, то не будзеш мець супольнасці са Мною.
Сіман Пётр кажа Яму: Госпадзе, не толькі мае ногі, але і рукі, і галаву.
Ісус кажа яму: Абмытага няма патрэбы мыць, толькі ногі, ён жа чысты ўвесь; і вы чыстыя, але не ўсе.
Бо Ён ведаў таго, хто выдасць Яго; таму сказаў: «Не ўсе вы чыстыя».
Сапраўды, сапраўды кажу вам: Раб не большы за свайго гаспадара, і пасланец не большы за таго, хто паслаў яго.
Не пра ўсіх вас кажу; Я ведаю, каго выбраў; але няхай спраўдзіцца Пісанне: «Той, хто есць са Мною хлеб, падняў на Мяне сваю пяту».
Вучні глядзелі адзін на аднаго, не разумеючы, пра каго Ён кажа.
[Але] ніводзін з тых, што ўзлягалі, не зразумеў, для чаго Ён сказаў яму гэта.
Дзеткі, яшчэ нядоўга Я з вамі; будзеце шукаць Мяне, і, як Я сказаў іудзеям: «Куды Я іду, вы не можаце прыйсці», так і вам кажу цяпер.
Сіман Пётр кажа Яму: Госпадзе, куды Ты ідзеш? — Ісус адказаў [яму]: Куды Я іду, ты не можаш цяпер пайсці ўслед за Мною, але пойдзеш услед за Мною пасля».
Пётр кажа Яму: Госпадзе, чаму я не магу пайсці ўслед за Табою цяпер? Я сваё жыццё39 за Цябе пакладу.
Ісус адказвае: Сваё жыццё за Мяне пакладзеш? Сапраўды, сапраўды кажу табе: певень не прапяе, як ты тройчы ад Мяне адрачэшся.
Няхай не трывожыцца ваша сэрца: веруйце ў Бога і ў Мяне веруйце.
У доме Майго Бацькі жылля шмат; а калі б не, Я сказаў бы вам, што іду падрыхтаваць вам месца.
Фама кажа Яму: Госпадзе, мы не ведаем, куды Ты ідзеш; як можам мы ведаць дарогу?
Ісус кажа яму: Я — дарога, і праўда, і жыццё; ніхто не прыходзіць да Бацькі, як праз Мяне.
Ісус кажа Яму: Гэтулькі часу Я з вамі, і ты не ведаеш Мяне, Філіпе? Хто мяне ўбачыў, убачыў Бацьку; як ты кажаш: «Пакажы нам Бацьку?»
Ці не веруеш ты, што Я ў Бацьку, і Бацька ўва Мне? Словы, што Я кажу вам, Я не ад Сябе кажу: Бацька, што застаецца ўва Мне, робіць Свае справы.
Верце Мне, што Я ў Бацьку, і Бацька ўва Мне; калі ж не, верце [Мне] з-за саміх Маіх ўчынкаў.
Духа праўды, Якога свет не можа прыняць, бо не бачыць Яго і не ведае; вы [ж] ведаеце Яго, бо Ён з вамі застаецца і ў вас будзе.
Я не пакіну вас сіротамі, прыйду да вас.
Яшчэ нядоўга, і ўжо свет Мяне не ўбачыць; але вы ўбачыце Мяне, бо Я жыву, і вы будзеце жыць.
Іуда, не Іскарыёт, кажа Яму: Госпадзе, што здарылася, што ты збіраешся паказаць Сябе нам, а не свету?
Хто не любіць Мяне, той Маіх слоў не выконвае; а слова, якое чуеце, не Маё, а Бацькі, што паслаў Мяне.
Мір пакідаю вам, Мой мір даю вам: не так, як свет дае, Я даю вам. Няхай не трывожыцца ваша сэрца і не баіцца.
Я ўжо не буду шмат гаварыць з вамі, бо ідзе князь [гэтага] свету; і ён ува Мне не мае нічога,
Кожную галіну на Мне, што не родзіць плода, Ён адцінае, і кожную, што родзіць плод, ачышчае, каб радзіла больш плода.
Застаньцеся ўва Мне, і Я ў вас. Як галіна не можа радзіць плода сама з сябе, калі не застаецца на лазе, так не можаце і вы, калі ўва Мне не застаняцеся.
Я — вінаградная Лаза, вы — галіны. Хто ўва Мне застаецца, а Я ў ім, той прыносіць шмат плода, бо без Мяне вы нічога не можаце рабіць.
Калі хто не застанецца ўва Мне, — ён будзе выкінуты вон, як галіна, і засохне; і іх збіраюць і кідаюць у агонь, і яны згараюць.
Ніхто не мае большай любові, чым тая, калі хто сваё жыццё41 аддасць за сваіх сяброў.
Я ўжо не называю вас рабамі, бо раб не ведае, што робіць яго гаспадар; а вас Я назваў сябрамі, бо ўсё, што пачуў ад Майго Бацькі, Я даў знаць вам.
Не вы Мяне выбралі, а Я выбраў вас і паставіў вас, каб вы ішлі і плод давалі, і ваш плод заставаўся, каб, чаго вы Бацьку ні папрасілі ў Маё імя, Ён даў вам.
Калі б вы ад свету былі, свет любіў бы сваё; а таму што вы не ад свету, а Я выбраў вас ад свету, таму ненавідзіць вас свет.
Помніце слова, якое Я сказаў вам: «Раб не большы за свайго гаспадара». Калі Мяне гналі, і вас будуць гнаць; калі Маё слова выконвалі, і ваша будуць выконваць.
Але гэта ўсё будуць рабіць вам з-за Майго імя, бо не ведаюць Таго, Хто паслаў Мяне.
Калі б Я не прыйшоў і не казаў ім, яны не мелі б граху; цяпер жа яны не маюць апраўдання за свой грэх.
Калі б Я не зрабіў між іх спраў, якіх ніхто іншы не зрабіў, яны не мелі б граху; цяпер жа яны і бачылі, і зненавідзелі і Мяне, і Майго Бацьку.
Гэта Я сказаў вам, каб вы не спакусіліся.
І гэта яны будуць рабіць, бо не спазналі ні Бацькі, ні Мяне.
Але Я сказаў вам гэта, дзеля таго, калі надыдзе іх гадзіна, вы памяталі, пра што Я казаў вам. А не сказаў вам гэта спачатку, таму што быў з вамі.
Цяпер жа іду да Таго, Хто паслаў Мяне, і ніхто з вас не пытаецца ў Мяне: «Куды ідзеш?»
Але Я праўду кажу вам: лепш вам, каб Я адышоў. Бо калі Я не адыду, Абаронца не прыйдзе да вас; калі ж пайду, пашлю Яго да вас.
У граху, бо не веруюць у Мяне;
у праведнасці, бо Я да [Майго] Бацькі іду, і вы ўжо не ўбачыце Мяне;
Яшчэ шмат чаго маю сказаць вам, але цяпер вы не зможаце асягнуць.
Калі ж прыйдзе Ён, Дух праўды, то ўвядзе вас ва ўсю праўду; бо Ён не будзе казаць ад Сябе, але будзе казаць тое, што пачуе, і будучыню абвесціць вам.
Яшчэ нядоўга і вы ўжо не ўбачыце Мяне, і зноў нядоўга — і вы ўбачыце Мяне, [бо Я іду да Бацькі].
Тады некаторыя з вучняў сказалі адзін аднаму: Што гэта Ён кажа нам: «Яшчэ нядоўга — і вы не ўбачыце Мяне, і зноў нядоўга — і вы ўбачыце Мяне», і: «Таму што Я іду да Бацькі»?
Яны казалі: Што гэта такое, [што Ён кажа]: «Яшчэ нядоўга»? Не ведаем, што Ён кажа.
Ісус зразумеў, што хацелі ў Яго спытацца, і сказаў ім: Ці не пра тое між сабою разважаеце, што Я сказаў: «Яшчэ нядоўга — і вы не ўбачыце Мяне, і зноў нядоўга — і вы ўбачыце Мяне»?
Жанчына, калі нараджае, церпіць боль, бо надышла яе гадзіна; калі ж народзіць дзіцятка, ужо не памятае мукі з радасці, што чалавек нарадзіўся на свет.
І вось вы цяпер церпіце боль; але Я зноў убачу вас і ўзрадуецца ваша сэрца, і вашай радасці ніхто не адыме ў вас.
І ў той дзень вы ў Мяне ні пра што не спытаецеся. Сапраўды, сапраўды кажу вам: калі чаго папросіце Бацьку ў Маё імя, дасць вам.
Дагэтуль вы не прасілі нічога ў Маё імя; прасіце і атрымаеце, каб ваша радасць была поўная.
Гэта я ў прыпавесцях казаў вам; надыходзіць гадзіна, калі я ўжо не ў прыпавесцях буду казаць вам, а адкрыта пра Бацьку абвяшчу вам.
У той дзень будзеце прасіць у Маё імя, і не кажу вам, што Я буду маліць Бацьку за вас.
Яго вучні кажуць: Вось, цяпер Ты гаворыш адкрыта, і ніякай прыпавесці не кажаш.
Цяпер мы ведаем, што Ты ведаеш усё і не маеш патрэбы, каб хто-небудзь у Цябе пытаўся; таму веруем, што Ты выйшаў ад Бога.
Вось надыходзіць гадзіна і прыйшла [цяпер], калі вы рассеяцеся кожны ў свой бок, і пакінеце Мяне аднаго; але Я не адзін, таму што Бацька са Мною.
Я за іх малю, не за ўвесь свет малю, але за тых, каго Ты даў Мне, бо яны — Твае.
І Я ўжо не ў свеце, а яны ў свеце, і Я да Цябе іду. Татухна Святы, зберажы іх у Тваім імені, якое42 Ты даў Мне, каб яны былі адно, як [і] Мы.
Калі Я быў [у свеце] з імі, Я бярог іх у Тваім імені, якое42 Ты даў Мне, і збярог, і ніхто з іх не загінуў, акрамя сына пагібелі, каб спраўдзілася Пісанне.
Я даў ім Тваё Слова, і свет зненавідзеў іх, бо яны не ад свету, як Я не ад свету.
Я не малю, каб Ты ўзяў іх са свету, а каб збярог іх ад ліхога.
Яны не ад свету, як Я не ад свету.
І не толькі за іх малю, але і за тых, што ўверавалі ў Мяне паводле іх слова,
Татухна Праведны, і свет Цябе не пазнаў, а Я пазнаў Цябе, і яны пазналі, што Ты Мяне паслаў;
каб спраўдзілася слова, якое Ён сказаў: «З тых, каго Ты даў Мне, Я не страціў нікога».
Тады Ісус сказаў Пятру: укладзі меч у похву. Чашу, якую даў Мне Бацька, — няўжо Я не вып’ю яе?
Тады служка-брамніца кажа Пятру: І ты ці не з вучняў Гэтага Чалавека? — Той кажа: Не!
Ісус адказаў яму: Я адкрыта казаў свету; Я заўсёды вучыў у сінагозе і ў святыні, дзе сходзяцца ўсе43 іудзеі, і патаемна не гаварыў нічога.
А Сіман Пётр стаяў і грэўся. Тады сказалі яму: Ці і ты не з Яго вучняў? — Ён адрокся і сказаў: Не!
Кажа адзін з першасвятаровых слуг, сваяк таго, каму Пётр адсек вуха: Ці не цябе я бачыў у садзе з Ім?
І вось вядуць Ісуса ад Каіяфы ў прэторыю. Было ж вельмі рана, яны не ўвайшлі ў прэторыю, каб не апаганіцца, але [каб] можна было есці пасху.
Яны сказалі яму ў адказ: Калі б Гэты Чалавек не быў злачынцам, мы не выдалі б Яго табе.
Пілат жа сказаў ім: Вы вазьміце Яго і паводле вашага закона судзіце Яго. — Іудзеі сказалі яму: Нам нікога не дазваляецца караць смерцю, —
Ісус адказаў: Маё Царства не ад гэтага свету; калі б ад гэтага свету было Маё Царства, Мае слугі змагаліся б за тое, каб Я не быў выдадзены іудзеям. Але цяпер Маё Царства не адсюль.
Пілат кажа Яму: Што ёсць ісціна? — І, сказаўшы гэта, ён зноў выйшаў да іудзеяў і кажа ім: Я не знаходжу ў Ім ніякай віны.
Тады яны зноў44 закрычалі, кажучы: Не Гэтага, а Вараву! — А Варава быў разбойнік.
І Пілат зноў выйшаў на двор і кажа ім: Вось, я выводжу Яго да вас, каб вы ведалі, што я ніякай віны не знаходжу ў Ім.
Дык калі ўбачылі Яго першасвятары і служкі, то пачалі крычаць, кажучы: Укрыжуй ! Укрыжуй [Яго]! — Пілат кажа ім: Вы вазьміце Яго і ўкрыжуйце, бо я не знаходжу ў Ім віны.
і ўвайшоў зноў у прэторыю і кажа Ісусу: Адкуль Ты? — Але Ісус адказу яму не даў.
Тады Пілат кажа [яму]: Мне Ты не адказваеш? Хіба не ведаеш, што я маю ўладу вызваліць Цябе і маю ўладу ўкрыжаваць Цябе?
Ісус адказаў яму: Ты не меў бы нада Мною ніякай улады, каб табе не было дадзена зверху; таму той, хто Мяне выдаў табе, мае большы грэх.
З гэтага часу Пілат шукаў, як вызваліць Яго. Іудзеі ж крычалі, кажучы: Калі ты Гэтага Чалавека вызваліш, ты не друг кесару; кожны, хто робіць сябе царом, выступае супроць кесара.
Тады першасвятары іудзейскія казалі Пілату: Не пішы «Цар Іудзейскі», але напішы, што Ён сказаў: «Я Цар Іудзейскі».
Воіны ж, калі ўкрыжавалі Ісуса, узялі Яго адзенне і падзялілі на чатыры часткі, кожнаму воіну па частцы, і хітон. А хітон быў не шыты, а тканы суцэльна ад самага верху.
Тады яны сказалі адзін аднаму: Не будзем ірваць яго, але кінем на яго жэрабя, чый будзе, — каб спраўдзілася Пісанне, якое кажа: «Яны падзялілі Маё адзенне між сабою і на шаты Мае кінулі жэрабя». І воіны гэта зрабілі.
А таму што была пятніца, то іудзеі, каб целы не заставаліся на крыжы ў суботу, бо тае суботы быў Вялікдзень, папрасілі Пілата, каб перабіць у іх галёнкі і зняць іх.
А падышоўшы да Ісуса, яны, калі ўбачылі, што Ён памёр ужо, не перабівалі яму галёнкаў,
Бо адбылося гэта, каб спраўдзілася Пісанне: «Яго косць не будзе разбіта».
А на тым месцы, дзе Яго ўкрыжавалі, быў сад і ў гэтым садзе новая магільня, у якой ніхто яшчэ не быў пакладзены.
Тады яна бяжыць і прыходзіць да Сімана Пятра і да другога вучня, якога любіў Ісус, і кажа ім: Забралі Госпада з магільні і не ведаем, дзе паклалі Яго.
і, нахіліўшыся, бачыць, што ляжаць пялёны, аднак усярэдзіну ён не ўвайшоў.
і што хустка, якая была на Яго галаве, не з пялёнамі ляжыць, а асобна скручаная ў адным месцы.
бо яны яшчэ не разумелі Пісання, што Яму належала ўваскрэснуць з мёртвых.
І яны кажуць ёй: Жанчына, чаго ты плачаш? — Яна кажа ім: Забралі майго Госпада і не ведаю, дзе Яго паклалі .
Сказаўшы гэта, яна павярнулася назад і бачыць, што стаіць Ісус, але яна не пазнала, што гэта Ісус.
Ісус кажа ёй: Не дакранайся да Мяне, бо Я яшчэ не ўзышоў да [Майго] Бацькі; а ідзі да Маіх братоў і скажы ім: Я ўзыходжу да Бацькі Майго і Бацькі вашага і да Бога Майго і Бога вашага.
А Фама, адзін з дванаццаці, якога называлі Блізня, не быў з імі, калі прыйшоў Ісус.
Другія ж вучні казалі яму: Мы бачылі Госпада. — А ён сказаў ім: Калі не ўбачу на Яго руках следу ад цвікоў, і не ўкладу свайго пальца ў след ад цвікоў, і не ўкладу сваёй рукі ў Яго бок, не паверу.
Пасля кажа Фаме: Дай сюды свой палец і паглядзі на Мае рукі, і дай сваю руку і ўкладзі ў Мой бок, і не будзь нявернікам, а будзь вернікам.
Ісус кажа яму: Ты паверыў, таму што ўбачыў Мяне? Шчаслівыя тыя, што не бачылі і ўверавалі.
Шмат жа і іншых знакаў зрабіў Ісус перад Сваімі вучнямі, пра якіх не напісана ў гэтай кнізе.
Сіман Пётр кажа ім: Іду лавіць рыбу. — Яны кажуць яму: Пойдзем і мы з табою. — Яны выйшлі і [зараз жа] ўвайшлі ў лодку, але ў тую ноч не злавілі нічога.
І калі ўжо надышла раніца, Ісус стаў на беразе, але вучні не пазналі, што гэта Ісус.
Тады Ісус кажа ім: Дзеткі, ці не маеце якой яды? — Яны адказалі Яму: Не.
І Ён сказаў ім: Закіньце сетку з правага боку лодкі і знойдзеце. — Тады яны закінулі і ўжо не маглі яе выцягнуць з-за мноства рыбы.
Тады Сіман Пётр увайшоў у лодку і выцягнуў на бераг сетку, поўную вялікіх рыб, якіх было сто пяцьдзесят тры; і хоць было гэтулькі, сетка не парвалася.
Ісус кажа ім: Хадзіце, снедайце. — Але ніхто з вучняў не адважыўся спытацца ў Яго: «Хто Ты?» — ведаючы, што гэта Госпад.
Сапраўды, сапраўды кажу табе: Калі ты быў маладзейшы, то сам падпяразваўся і хадзіў, куды хацеў; а калі састарэеш, выцягнеш свае рукі і іншы падперажэ цябе і павядзе, куды не хочаш.
Тады разышлося гэтае слова між братамі, што вучань той не памрэ, але Ісус не сказаў яму, што не памрэ, а сказаў: «Калі я захачу, каб ён заставаўся, пакуль прыйду, што табе?»
Ёсць жа і шмат іншага, што зрабіў Ісус; калі б усё гэта запісаць падрабязна, думаю, што і сам свет не ўмясціў бы напісаных кніг. [Амін.]
І, сабраўшы іх, Ён загадаў ім не адлучацца ад Іерусаліма, а чакаць абяцанага Бацькам: Пра што вы чулі ад Мяне,
Дык тыя, што зышліся, пыталіся ў Яго, кажучы: Госпадзе, ці не ў гэты час Ты ўзнаўляеш царства Ізраілю?
Ён жа сказаў ім: Не вам ведаць часы ці абставіны, якія Бацька вызначыў Сваёю ўладаю,
Бо напісана ў кнізе Псалмоў: «Няхай апусцее дом яго і няхай ніхто не жыве ў ім» і «пасаду яго няхай прыме іншы».
Яны ж уразіліся і здзіўляліся, кажучы [адзін аднаму]: Вось, усе гэтыя, што гавораць, хіба не галілеяне?
Бо гэтыя людзі не п’яныя, як вы думаеце, бо цяпер трэцяя гадзіна дня7,
Яго Бог уваскрэсіў, вызваліўшы з мукаў смерці, таму што не магло быць, каб яна ўтрымлівала Яго.
Бо Давід кажа пра Яго: «Бачыў я Госпада перад сабою заўсёды, бо Ён праваруч мяне, каб я не пахіснуўся.
бо не пакінеш Ты маёй душы ў пекле і не дасі Твайму святому ўбачыць тленне.
ён, прадбачачы, сказаў пра ўваскрэсенне Хрыста, што і ў пекле Ён не быў пакінуты8, і цела Яго не ўбачыла тлення.
Бо Давід не ўзышоў у нябёсы, але сам ён кажа: «Сказаў Госпад майму Госпаду: Сядзі праваруч Мяне,
пакуль не пакладу Тваіх ворагаў у падножжа Тваіх ног».
І будзе: кожная душа, якая не паслухаецца Таго Прарока, будзе знішчана з народа».
І, бачачы, што стаіць з імі выздаравелы чалавек, нічога не маглі запярэчыць.
кажучы: Што нам рабіць з гэтымі людзьмі? Бо дзівосны знак, які адбыўся праз іх, вядомы ўсім жыхарам Іерусаліма, і мы не можам гэтага адмаўляць.
Але, каб гэта яшчэ больш не пашыралася ў народзе, [давайце] прыстрашым іх, каб яны больш не казалі пра гэтае імя нікому з людзей.
І, паклікаўшы іх, загадалі зусім не казаць і не вучыць у імя Ісуса.
бо не можам мы не казаць пра тое, што бачылі і чулі.
І тыя, яшчэ прыстрашыўшы, адпусцілі іх, не знаходзячы нічога, каб пакараць іх, з-за народу, бо ўсе славілі Бога за тое, што адбылося;
І ва ўсім мностве, што ўверавала, было адно сэрца і адна душа; і ніхто нічога са сваёй маёмасці не называў сваім, а ўсё ў іх было супольнае.
Бо не было між іх нікога ў нястачы; бо ўсе, што былі ўладальнікамі зямель ці дамоў, прадавалі і прыносілі цану прададзенага
Хіба, астаючыся непрададзенаю, яна не тваёю заставалася, а прададзеная хіба не ў тваёй уладзе была? Чаму ж ты паклаў гэта ў сваім сэрцы? Ты салгаў не людзям, а Богу.
І сталася: гадзіны праз тры ўвайшла і яго жонка, не ведаючы пра тое, што адбылося.
І ніхто з астатніх не адважваўся прымкнуць да іх, а народ узвялічваў іх.
Але слугі, прыйшоўшы, не знайшлі іх у турме; і, вярнуўшыся, паведамілі,
кажучы: Турму мы знайшлі на запоры з усёю засцярогай і турэмнікі стаялі пры дзвярах, але, адчыніўшы дзверы, нікога ўсярэдзіне не знайшлі.
І, калі пачулі гэтыя словы, і начальнік храмавай варты, і першасвятары не маглі зразумець, што гэта магло б з імі быць.
Тады начальнік храмавай варты пайшоў са слугамі і прывёў іх без прымусу, бо баяліся народу, каб не ўкаменаваў іх.
кажучы: [Ці не] мы вам сурова загадалі не вучыць у гэтае імя; і вось, вы напоўнілі Іерусалім вашым вучэннем і хочаце навесці на нас кроў Гэтага Чалавека.
а калі ад Бога, то вы не зможаце разбурыць іх: як бы вам не стацца і богапраціўцамі. — Яны паслухаліся яго
і, паклікаўшы Апосталаў, збілі іх, загадалі не прамаўляць у імя Ісуса і адпусцілі іх.
і яны штодня ў святыні і ў дамах не пакідалі навучаць і дабравесціць пра Ісуса Хрыста.
І дванаццацёра, склікаўшы мноства вучняў, сказалі: Не добра нам, пакінуўшы слова Божае, абслугоўваць сталы.
але яны не маглі супрацьстаяць мудрасці і Духу, Якім ён прамаўляў.
і паставілі лжывых сведкаў, якія казалі: Гэты чалавек не перастае казаць [зневажальныя] словы супроць [гэтага] святога месца20 і закона;
ды не даў яму спадчыны ў ёй ні на след нагі, але абяцаў даць яе ў валоданне яму і яго патомству пасля яго, хоць у яго яшчэ не было дзіцяці.
І прыйшоў голад на ўвесь Егіпет і Ханаан і вялікая бяда, і нашы бацькі не знаходзілі, чым пракарміцца.
пакуль не ўстаў [над Егіптам] іншы цар, які не ведаў Іосіфа.
Ён хітраваў супроць нашага роду і чыніў ліхое [нашым] бацькам, так каб яны выкідвалі сваіх немаўлят, каб тыя не заставаліся ў жывых.
І ён думаў, што яго браты разумеюць, што Бог яго рукою дае ім выратаванне; але яны не зразумелі.
Ці не хочаш ты забіць мяне гэтак жа, як учора забіў егіпцяніна?»
«Я Бог тваіх бацькоў, Бог Аўраама, [і Бог] Ісаака, і [Бог] Іякава». І Маісей, задрыжаўшы, не адважыўся паглядзець.
якога не захацелі слухацца нашы бацькі, а адштурхнулі яго і павярнуліся ў сваіх сэрцах да Егіпта,
сказаўшы Аарону: «Зрабі нам багоў, якія пойдуць перад намі; бо з гэтым Маісеем, які вывеў нас з егіпецкай зямлі, — мы не ведаем, што з ім здарылася».
Але Усявышні жыве не ў рукатворным26, як кажа прарок:
Хіба не Мая рука стварыла ўсё гэта?»
Каго з прарокаў не гналі вашы бацькі? І яны забілі тых, хто загадзя абвяшчаў аб прышэсці Праведніка, здраднікамі і забойцамі Якога цяпер зрабіліся вы,
якія атрымалі закон у распараджэннях Анёлаў і не захавалі яго.
І, стаўшы на калені, усклікнуў гучным голасам: Госпадзе, не залічы ім гэтага грэху! — І, сказаўшы гэта, спачыў.
бо Ён яшчэ не зыходзіў ні на кога з іх — яны толькі былі ахрышчаны ў імя Госпада Ісуса.
няма табе ў гэтым ні часткі, ні ўдзелу, бо тваё сэрца не шчырае перад Богам.
Дык пакайся ў гэтым сваім зле і малі Госпада28 — ці не даруецца тады табе намер твайго сэрца,
А Сіман сказаў у адказ: Памаліцеся вы за мяне Госпаду, каб не прыйшло на мяне нічога з таго, што вы сказалі.
І ён сказаў: Як жа я магу разумець, калі хто-небудзь не растлумачыць мне? — І ён папрасіў Філіпа падняцца і сесці з ім.
А месца з Пісання, якое ён чытаў, было такое: «Як авечку на зарэз, вялі Яго і як ягня безгалосае перад тым, хто стрыжэ яго, так Ён не раскрывае Сваіх вуснаў.
І калі яны выйшлі з вады, Дух [Святы зышоў на еўнуха, а Анёл] Гасподні забраў Філіпа, і еўнух больш не бачыў яго, бо ён паехаў сваёю дарогаю, радуючыся.
А Філіп апынуўся ў Азоце і, праходзячы, дабравесціў усім гарадам, пакуль не прыйшоў у Кесарыю.
А людзі, што ішлі з ім, стаялі знямелыя, чуючы голас, але нікога не бачачы.
І Саўл падняўся з зямлі і хоць яго вочы былі расплюшчаны, ён нічога30 не бачыў. І яго, ведучы за руку, прывялі ў Дамаск.
І ён тры дні не бачыў; і не еў ён і не піў.
І ўсе, хто чуў, здзіўляліся і казалі: Ці гэта не той, хто знішчаў у Іерусаліме тых, якія заклікалі гэтае Імя, і сюды ці не для таго прыйшоў, каб прывесці іх звязанымі да першасвятароў?
І, прыбыўшы ў Іерусалім, ён спрабаваў прыстаць да вучняў, але ўсе баяліся яго, не верачы, што ён вучань.
А таму што Лідда была паблізу Іопіі, вучні, пачуўшы, што Пётр знаходзіцца ў ёй, паслалі да яго двух чалавек, просячы: Не марудзь прыйсці да нас.
Але Пётр сказаў: Ні за што, Госпадзе, бо я ніколі не еў нічога паганага і нячыстага.
І зноў, другі раз, пачуўся голас да яго: Тое, што Бог ачысціў, не лічы паганым.
Устань жа, спусціся і ідзі з імі, ні ў чым не сумняваючыся, бо Я іх паслаў.
І ён сказаў ім: Вы ведаеце, што іудзею не дазволена прыязніцца і збліжацца з іншапляменнікам; але мне Бог паказаў, каб я ніводнага чалавека не называў паганым ці нячыстым.
і не ўсяму народу, а сведкам, якія былі загадзя выбраныя Богам, — нам, тым, якія елі і пілі з Ім пасля ўваскрэсення Яго з мёртвых;
Хіба можа хто-небудзь забараніць, каб не былі ахрышчаны вадою гэтыя людзі, якія атрымалі Святога Духа, як і мы?
Але я сказаў: «Ні за што, Госпадзе, бо паганае ці нячыстае ніколі не ўваходзіла ў мае вусны».
І голас адказаў з неба другі раз: «Тое, што Бог ачысціў, не лічы паганым».
І Дух сказаў мне, каб я пайшоў з імі, ні ў чым не сумняваючыся. Пайшлі са мною і гэтыя шэсць братоў; і мы ўвайшлі ў дом таго чалавека.
А тыя, што рассеяліся ад ганення, якое наступіла з-за Стэфана, прайшлі да Фінікіі, Кіпра і Антыёхіі, не абвяшчаючы слова нікому, акрамя адных іудзеяў.
І ён выйшаў і пайшоў услед за ім; і не ведаў, ці напраўду адбывалася тое, што рабіў Анёл, а думаў, што бачыць з’явенне.
І, пазнаўшы Пятроў голас, яна ад радасці не адчыніла брамы, а, прыбегшы, сказала, што Пётр стаіць перад брамаю.
І Ірад, пашукаўшы яго і не знайшоўшы, аддаў стражнікаў пад суд і загадаў адвесці і [забіць іх]. І, адышоўшы з Іудзеі ў Кесарыю, ён заставаўся там.
а народ выкрыкваў: Голас Бога, а не чалавека!
І тут жа яго працяў Анёл Гасподні за тое, што ён не ўзнёс хвалы Богу; і ён, з’едзены чэрвямі, выпусціў дух.
сказаў: О поўны ўсялякай хітрасці і ўсялякага махлярства, сыне д’ябла, вораг усялякай праведнасці, няўжо ты не перастанеш зводзіць з прамых дарог Гасподніх?
І цяпер — вось рука Гасподняя на табе, і ты будзеш сляпы і не ўбачыш сонца да часу. — І тут жа напалі на яго змрок і цемра; і ён, замітусіўшыся сюды-туды, шукаў павадыроў.
А калі Іаан завяршаў свой шлях, ён казаў: «Кім вы мяне лічыце? Я не Той, але вось ідзе за мною Той, у Каго я няварты развязаць сандаліі на нагах».
Бо жыхары Іерусаліма і начальнікі іх, не пазнаўшы Яго і голасу прарокаў, якія чытаюцца штосуботы, выканалі іх, асудзіўшы Яго.
І хоць не знайшлі ніякай прычыны для смерці, яны папрасілі ў Пілата забіць Яго.
А што Ён уваскрэсіў Яго з мёртвых, так што Ён ужо не вернецца ў тленне, Ён сказаў так: «Я дам вам святое, абяцанае Давіду, непарушнае».
Таму Ён і ў іншым месцы кажа: «Ты не дасі Твайму Святому ўбачыць тлення».
Той жа, Каго Бог уваскрэсіў, не ўбачыў тлення.
Дык няхай будзе вам вядома, мужы браты, што праз Яго вам абвяшчаецца дараванне грахоў [і] ад усяго, ад чаго вы не маглі быць апраўданыя Маісеевым законам,
Дык глядзіце, каб не прыйшло [на вас] сказанае ў прарокаў:
«Гляньце, пагардлівыя, і здзівіцеся і знікніце, бо Я раблю работу ў вашы дні, работу, якой вы ні ў якім разе не паверылі б, калі б хто расказваў вам».
А Павел і Варнава, выступаючы адважна, сказалі: Неабходна было, каб вам першым было сказана слова Божае. А як вы аспрэчваеце яго і не лічыце сябе вартымі вечнага жыцця, то вось, мы звяртаемся да язычнікаў.
Але іудзеі, якія не ўверавалі, узбудзілі і ўзлавалі душы язычнікаў супроць братоў.
А ў Лістры сядзеў адзін чалавек, які не валодаў нагамі, кульгавы ад улоння сваёй маці, ён ніколі не хадзіў.
хоць Ён не пакідаў Сябе без сведчання, робячы дабро, даючы вам40 дажджы з неба і ўраджайныя поры, напаўняючы ежаю і радасцю вашы41 сэрцы.
І, кажучы гэта, яны ледзь стрымалі натоўпы, каб не прыносілі ім ахвяраў, [а каб кожны ішоў дадому. Калі ж яны, застаючыся там, вучылі,]
прыйшлі [некаторыя] іудзеі з Антыяхіі і Іканіі і, [калі Апосталы адкрыта прапаведавалі, яны ўзбудзілі натоўпы, каб тыя пакінулі іх, кажучы, што яны нічога праўдзівага не кажуць, а ўсё лгуць], і, падбухторыўшы натоўпы, укаменавалі Паўла і вывалаклі за горад, думаючы, што ён мёртвы.
І некаторыя, прыйшоўшы з Іудзеі, навучалі братоў: Калі не абрэжацеся паводле Маісеевага звычаю, не зможаце ўратавацца.
і Ён не зрабіў ніякай розніцы між намі і імі, вераю ачысціўшы іх сэрцы.
Дык чаму вы цяер выпрабоўваеце Бога, ускладаючы на шыю вучняў ярмо, якое ні нашы бацькі, ні мы не змаглі панесці?
Таму я думаю, што не трэба абцяжарваць тых з язычнікаў, хто далучаецца да Бога,
а напісаць ім, каб яны ўстрымліваліся ад апаганенага ідаламі, ад распусты, ад задушанага і ад крыві [і каб не рабілі іншым таго, чаго не хочуць сабе].
Так як мы пачулі, што некаторыя [выйшаўшы] ад нас, устрывожылі вас сваімі словамі і захісталі вашы душы [кажучы, што трэба абразацца і трымацца закона], чаго мы ім не даручалі,
Бо Святому Духу і нам паказалася патрэбным не ўскладваць на вас ніякага большага цяжару, акрамя гэтага неабходнага:
устрымлівацца ад ідалаахвярнага, і ад крыві, і ад задушанага, і ад распусты [і чаго не хочаце, каб было з вамі, не рабіце іншым]. Засцерагаючыся ад гэтага, вы добра зробіце. Бывайце здаровы!»
а Павел лічыў, што не трэба браць гэтага чалавека, які адступіў ад іх у Памфіліі і не пайшоў з імі на работу, [на якую яны былі пасланы].
І яны прайшлі праз Фрыгію і Галатыйскую краіну, бо Святы Дух не дапусціў ім казаць слова ў Азіі.
І, дайшоўшы да Місіі, яны спрабавалі адправіцца ў Віфінію, але Дух Ісуса не дазволіў ім.
і абвяшчаюць звычаі, якія нам, рымлянам, не дазваляецца ні пераймаць, ні выконваць.
Але Павел крыкнуў гучным голасам, кажучы: Не рабі сабе ніякага ліха, бо мы ўсе тут.
Але Павел сказаў ім: Яны, прынародна збіўшы нас, неасуджаных людзей, што з’яўляюцца рымскімі грамадзянамі, кінулі ў турму, а цяпер яны патаемна выганяюць нас? Ды не! Хай самі прыйдуць і выведуць нас.
Але іудзеі, [якія не паверылі], пазайздросціўшы і падабраўшы нейкіх ліхіх людзей з рыначнай плошчы, сабралі натоўп і ўзбунтавалі горад і, падступіўшы да Іясонавага дома, яны дамагаліся вывесці іх да народу;
але, не знайшоўшы іх, пацягнулі Іясона і некаторых братоў да гарадскіх начальнікаў, крычачы: Гэтыя людзі, што ўзбурылі ўвесь свет, прыйшлі і сюды;
А ўсе афіняне і прышэльцы-чужаземцы нічым іншым не бавілі час, як тым, каб расказваць ці слухаць што-небудзь новае.
Бо, праходзячы і аглядаючы вашы святыні, я знайшоў і ахвярнік, на якім было напісана: «невядомаму богу». Вось Гэтага, Якога вы, не ведаючы, ушаноўваеце, я і абвяшчаю вам.
Бог, Які стварыў свет і ўсё, што ў ім, — Ён, будучы Госпадам неба і зямлі, не ў рукатворных храмах жыве;
і не служаць Яму чалавечымі рукамі, нібы Ён мае ў чым-небудзь патрэбу; Сам Ён дае ўсім жыццё, і дыханне, і ўсё.
каб яны шукалі Бога — ці не намацаюць яны Яго і не знойдуць, — хоць Ён і недалёка ад кожнага з нас.
Будучы ж родам Божым, мы не павінны думаць, што Боскае падобнае да золата, ці серабра, ці каменя — да вобраза мастацтва і задумы чалавека.
І Госпад сказаў Паўлу ўначы праз з’явенне: Не бойся, а кажы і не змаўкай;
бо Я з табою і ніхто не нападзе на цябе, каб зрабіць табе ліха, бо ў мяне шмат людзей у гэтым горадзе.
кажучы: Гэты чалавек падгаворвае людзей шанаваць Бога не паводле закона.
але калі тут спрэчка пра словы, імёны і ваш закон, то глядзіце самі. Суддзёю ў гэтым я не хачу быць.
І ўсе [эліны], схапіўшы Сасфена, начальніка сінагогі, білі яго перад судзейскім месцам. А Галіёну нічога з гэтага не абыходзіла.
А калі яны прасілі, каб застаўся на даўжэйшы час, ён не згадзіўся,
і спытаўся ў іх: Ці атрымалі вы Святога Духа, калі ўверавалі? — А яны яму: А мы нават не чулі, ці ёсць Святы Дух.
Але калі некаторыя ўпарціліся ў нявер’і і не давалі пераканаць сябе, ліхасловячы дарогу Гасподнюю перад мноствам людзей, ён, адступіўшыся ад іх, аддзяліў вучняў і штодня прапаведваў у школе [нейкага] Тыранна.
І вы бачыце і чуеце, што не толькі ў Эфесе, але амаль ва ўсёй Азіі гэты Павел пераканаў і адвярнуў даволі вялікую грамаду, кажучы, што гэта не багі тыя, якія робяцца рукамі.
І небяспека не толькі ў тым, што наша рамяство будзе зняслаўлена, але і што святыню вялікай багіні Артэміды будуць мець за нішто, а таксама будзе зруйнавана веліч тае, якую ўшаноўвае ўся Азія і населеная зямля.
Калі ж Павел хацеў увайсці ў народ, вучні не дазволілі яму.
І таксама некаторыя з азіярхаў56, якія былі яго сябрамі, паслаўшы да яго, прасілі, каб ён не ішоў у тэатр.
А між тым адны крычалі адно, другія — другое; бо сход быў у сумятні і большасць не ведала, дзеля чаго яны зышліся.
І гарадскі сакратар, супакоіўшы натоўп, сказаў: Мужы эфескія, які ж чалавек не ведае, што горад эфесянаў — гэта захавальнік храма вялікай [багіні] Артэміды і статуі, якая ўпала ад Дзеўса?
Дык таму, што гэта бясспрэчна, вам трэба быць спакойнымі і не рабіць нічога неабдуманага;
бо вы прывялі гэтых людзей, якія ні храма не абрабавалі, ні нашу57 багіню не зневажаюць.
Бо мы ж рызыкуем, што за сённяшняе нас абвінавацяць у мяцяжы, хоць няма ніякай прычыны і ў сувязі з ім мы не зможам даць апраўдання дзеля гэтага зборышча. І, сказаўшы гэта, ён распусціў сход.
Але Павел, зышоўшы, прыпаў да яго і, абняўшы, сказаў: Не трывожцеся, бо яго душа ў ім.
бо Павел вырашыў плыць, абмінаючы Эфес, каб яму не давялося марнаваць час у Азіі, бо ён спяшаўся, каб, калі можна, быць яму ў дзень Пяцідзесятніцы ў Іерусаліме.
як я не ўтойваў нічога з таго, што карысна; пра што абвяшчаў і вучыў вас прылюдна і па дамах,
І цяпер — вось я, паводле жадання духа, іду ў Іерусалім, не ведаючы, што сустрэне мяне там,
Але я лічу сваё жыццё нічога не вартым, калі б яно было каштоўным для мяне самога, — толькі б [з радасцю] закончыць мой бег і служэнне, якое я атрымаў ад Госпада Ісуса — цвёрда засведчыць пра дабравесце ласкі Божай.
І цяпер — вось, я ведаю, што ўжо не ўбачыце майго аблічча ўсе вы, між якіх я хадзіў, прапаведуючы Царства [Божае].
бо я не адступіў ад таго, каб абвясціць вам усю волю Божую.
Я ведаю, што пасля майго адыходу ўвойдуць да вас лютыя ваўкі, якія не пашкадуюць статка.
Таму будзьце пільныя, памятаючы, што я тры гады ноч і дзень не пераставаў са слязьмі вучыць кожнага [з вас].
Ні серабра, ні золата, ні вопраткі я ні ад кога не пажадаў;
адчуваючы асаблівы боль з-за слова, якое ён сказаў, — што яны ўжо не ўбачаць яго аблічча. І яны праводзілі яго на карабель.
І, знайшоўшы вучняў, мы засталіся там на сем дзён; яны праз Духа казалі Паўлу, каб ён не ішоў у Іерусалім.
Калі ж мы гэта пачулі, то і мы і мясцовыя ўпрошвалі яго, каб ён не ішоў у Іерусалім.
Тады Павел адказаў: Што вы робіце, плачучы і раздзіраючы мне сэрца? Бо я не толькі быць звязаным, але і памерці гатовы ў Іерусаліме за імя Госпада Ісуса.
І, не здолеўшы пераканаць яго, мы супакоіліся, сказаўшы: Няхай будзе воля Госпада!
І ім стала вядома пра цябе, што ты вучыш усіх іудзеяў, якія жывуць між язычнікаў, адступацца ад Маісея, кажучы, каб яны не абразалі сваіх дзяцей і не трымаліся звычаяў.
І адны ў натоўпе выкрыквалі адно, другія — другое. Калі ж ён не змог з-за сумятні даведацца нічога пэўнага, загадаў завесці яго ў крэпасць.
Дык ты не той егіпцянін, які некалькі дзён назад падняў паўстанне і вывеў у пустэльню чатыры тысячы чалавек кінжальшчыкаў?
І тыя, хто быў са мною, святло бачылі [і перапалохаліся], але голасу Таго, Хто казаў мне, не чулі.
А як я нічога не бачыў ад славы таго святла, мяне павялі за руку тыя, хто быў са мною, і я прыйшоў у Дамаск.
і я ўбачыў Яго, і Ён казаў мне: «Паспяшайся і выйдзі хутчэй з Іерусаліма, бо яны не прымуць твайго сведчання пра Мяне».
А калі расцягнулі яго рамянямі, Павел сказаў сотніку, што стаяў побач: «Ці дазваляецца вам бічаваць чалавека, калі ён рымскі грамадзянін і не асуджаны?»
І сказаў Павел: Я не ведаў, браты, што ён першасвятар; бо напісана: «Пра начальніка твайго народа не кажы дрэнна».
Усчаўся вялікі крык і, устаўшы, некаторыя з кніжнікаў фарысейскага боку, моцна спрачаліся, кажучы: Нічога дрэннага мы не знаходзім у гэтым чалавеку. А калі з ім гаварыў дух альбо Анёл? [Не будзем змагацца з Богам].
Калі ж дайшло да вялікага ўзбурэння, тысячаначальнік, спалохаўшыся, як бы яны не разарвалі Паўла, загадаў атраду воінаў спусціцца і выхапіць яго між іх, і весці ў крэпасць.
А калі настаў дзень, іудзеі зрабілі зборышча і заклялі сябе, сказаўшы, што не будуць ні есці, ні піць, пакуль не заб’юць Паўла.
Яны, прыйшоўшы да першасвятароў і старэйшынаў, сказалі: Мы закляліся клятваю нічога не есці, пакуль не заб’ем Паўла.
Дык ты не давай ім пераканаць сябе, бо на яго робяць засаду больш за сорак чалавек з іх, якія пакляліся ні есці, ні піць, пакуль не заб’юць яго; і яны цяпер гатовы, чакаючы ад цябе распараджэння.
Тады тысячаначальнік адпусціў юнака, загадаўшы: Нікому не кажы, што ты мне даў знаць пра гэта.
і выявіў, што яго абвінавачваюць у спрэчных пытаннях іх закона, але ён не абвінавачваецца ні ў якім злачынстве, вартым смерці ці ланцугоў.
Але, каб не затрымліваць цябе больш, прашу цябе коратка выслухаць нас з тваёю добразычлівасцю.
бо ты можаш даведацца, што мінула не больш чым дванаццаць дзён, як я прыйшоў, каб пакланіцца, у Іерусалім.
І не знайшлі яны мяне ні ў святыні, каб я з кімсьці спрачаўся, ні каб я ўзнімаў бунт у народзе, ні ў сінагогах, ні ў горадзе,
і яны не могуць даказаць табе таго, у чым цяпер абвінавачваюць мяне.
пры гэтым знайшлі мяне ачышчанага ў святыні, не з натоўпам і не з калатнечаю.
І ён аддаў распараджэнне сотніку вартаваць яго, але каб ён меў палёгку і не перашкаджаць з яго блізкіх слугаваць яму [ці прыходзіць да яго].
І, прабыўшы між іх не больш чым восем ці дзесяць дзён, ён вырушыў у Кесарыю; і назаўтра, сеўшы ў судзейскае крэсла, ён загадаў прывесці Паўла.
І калі той прыйшоў, іудзеі, што папрыходзілі з Іерусаліма, абступіі яго, выстаўляючы супроць многія і цяжкія абвінавачванні, якіх яны не маглі даказаць.
Павел жа казаў у сваю абарону: Ні супроць іудзейскага закона, ні супроць храма, ні супроць цэзара я ні ў чым не саграшыў.
А Павел сказаў: Я стаю перад кесаравым судом, дзе мяне і павінны судзіць. Іудзеяў я нічым не пакрыўдзіў, як і ты вельмі добра ведаеш.
А калі я каго-небудзь крыўджу і зрабіў нешта, вартае смерці, я не адмаўляюся памерці; калі ж няма нічога, у чым яны абвінавачваюць мяне, ніхто не можа выдаць мяне ім. Апелюю да цэзара.
Я ім адказаў, што ў рымлянаў няма звычаю выдаваць якога-небудзь чалавека [на пагібель] перш, чым абвінавачаны не будзе пастаўлены твар у твар з абвінаваўцамі і будзе магчы абараняцца ад абвінавачванняў.
Абступіўшы яго, абвінаваўцы не выставілі ніводнага абвінавачвання ў тых злачынствах, пра якія я падазраваў,
І я, няўпэўнены ў гэтым спрэчным пытанні, сказаў, ці не хоча ён пайсці ў Іерусалім, каб там яго судзілі адносна гэтага.
Але калі Павел запатрабаваў, каб яго пакінулі для рашэння імператара65, я загадаў, каб яго трымалі пад вартаю, пакуль я не адашлю яго да цэзара.
І Фэст кажа: «О цару Агрыпа і ўсе прысутныя з намі мужы, вы бачыце гэтага чалавека, пра якога ўсё мноства іудзеяў прасіла мяне і ў Іерусаліме, і тут, крычачы, што ён не павінен больш жыць.
Але я выявіў, што ён не зрабіў нічога, вартага смерці, а як ён сам заапеляваў да імператара, я вырашыў паслаць [яго].
Нічога пэўнага напісаць пра яго ўладару я не маю, таму прывёў яго да вас і асабліва да цябе, цару Агрыпа, каб пасля таго, як будзе праведзены допыт, мне было што напісаць.
Бо неразумным мне здаецца, пасылаючы вязня, не падаць і абвінавачванняў супроць яго.
Таму я, цару Агрыпе, не быў непакорлівы нябеснаму з’явенню,
Але, атрымаўшы дапамогу ад Бога, я да гэтага дня стаю, сведчачы і малому і вялікаму, не кажучы нічога, акрамя таго, пра што прарокі і Маісей казалі, што гэта адбудзецца,
А Павел [сказаў]: Я не звар’яцеў, глыбокашаноўны Фэсце, а кажу словы праўды і здаровага розуму.
Бо ведае пра гэта цар, якому я і кажу адважна, бо я перакананы, што [нішто] з гэтага не засталося для яго незаўважаным; бо не ў закутку гэта рабілася.
А Павел [сказаў]: Я маліўся б Богу, каб хутка ці няхутка не толькі ты, але і ўсе, хто слухае мяне сёння, зрабіліся такімі ж, як я, акрамя гэтых ланцугоў.
і, адышоўшы, гаварылі адзін з адным, кажучы: Гэты чалавек не робіць нічога, вартага смерці альбо ланцугоў.
І Агрыпа сказаў Фэсту: Можна было б вызваліць гэтага чалавека, калі б ён не апеляваў да цэзара. [Таму і вырашыў намеснік паслаць яго да кесара].
І, даволі шмат дзён павольна плывучы і з цяжкасцю дайшоўшы да Кніда — вецер не дазваляў нам ісці далей — мы падплылі да Крыта каля Салмоны,
кажучы ім: Мужы, бачу я, што гэтае плаванне будзе са шкодаю і вялікаю стратаю не толькі для грузу і карабля, але і для нашых жыццяў.
А як прыстань была непрыдатная для зімоўкі, то большасць раіла адплываць адтуль — ці не змогуць яны як-небудзь дабрацца да Фініка і перазімаваць у крыцкай гавані, адкрытай на паўднёвы і паўночны захад.
І калі карабель захапіла і ён не мог сураціўляцца ветру, мы аддаліся яму і нас насіла.
І, падняўшы яе, ужылі дапаможны рыштунак, каб абвязаць карабель. І баючыся, каб не выкінула на Сірт68, спусцілі снасці, і так усіх насіла.
І калі многа дзён не паказвалася ні сонца, ні зорак і калі налягала немалая бура, пачала ўрэшце прападаць усялякая надзея, каб нам уратавацца.
І калі доўга людзі былі без яды, тады Павел, стаўшы пасярод іх, сказаў: Трэба было, о мужы, паслухаўшыся мяне, не ад’язджаць з Крыта і не несці гэтай шкоды і страты.
А цяпер я раю вам падбадзёрыцца, бо не будзе ніводнай згубы жыцця сярод вас, апрача страты карабля.
і сказаў: «Не бойся, Паўле, табе трэба стаць перад цэзарам і вось, Бог дараваў табе ўсіх, хто плыве з табою».
І, баючыся, як бы не наскочыць нам куды-небудзь на камяністыя мясціны, яны, кінуўшы з кармы чатыры якары, маліліся, каб настаў дзень.
Павел сказаў сотніку і воінам: Калі гэтыя людзі не застануцца на караблі, то вы не зможаце ўратавацца.
І перад тым, як збіралася днець, Павел заклікаў усіх прыняць ежу, кажучы: Сёння чатырнаццаты дзень, як вы ў чаканні, застаецеся галоднымі, нічога не прымаючы.
Таму прашу вас прыняць ежу, бо гэта паслужыць для вашага выратавання; бо ў нікога з вас волас з галавы не прападзе.
А калі настаў дзень, зямлю яны не пазнавалі, але распазналі нейкую затоку са спадзістым берагам, на які, яны вырашылі, калі змогуць, вывесці карабель.
І рашэннем воінаў было забіць вязняў, каб хто-небудзь, выплыўшы, не ўцёк.
І калі тубыльцы ўбачылі, што з яго рукі звісае гадзіна, яны казалі адзін аднаму: Напэўна гэты чалавек — забойца, якому, хоць ён уратаваўся ад мора, Дзікэ71 не дазволіла жыць.
Але ён, абтросшы гадзіну ў агонь, не зазнаў ніякай шкоды.
Яны ж чакалі, што ён апухне альбо раптоўна ўпадзе мёртвы. Але, доўга чакаючы і бачачы, што нічога незвычайнага з ім не робіцца, яны, змяніўшы думку, казалі, што ён Бог.
І сталася: праз тры дні ён72 склікаў тых, што былі першымі людзьмі між іудзеяў; і калі яны зышліся, ён сказаў ім: Я, мужы браты, хоць нічога не зрабіў супроць народа альбо бацькоўскіх звычаяў, вязнем быў перададзены з Іерусаліма ў рукі рымлянаў,
Але таму што іудзеі пачалі пярэчыць, я быў вымушаны апеляваць да цэзара — аднак не для таго, каб абвінаваціць у чым-небудзь мой народ.
Яны ж сказалі яму: Мы ніякіх лістоў пра цябе не атрымлівалі з Іудзеі і ніхто з братоў не прыходзіў і не паведамляў ці казаў пра цябе што-небудзь дрэннае.
І адных пераконвала сказанае, а другія не верылі.
калі казаў: «Пайдзі да гэтага народа і скажы: Слыхам вы будзеце чуць і ні ў якім разе не зразумееце, зрокам глядзець будзеце і ні ў якім разе не ўбачыце;
бо атлусцела сэрца гэтага народа і вушамі яны з цяжкасцю чулі, і вочы свае яны заплюшчылі, каб не бачыць вачыма і не чуць вушамі і не разумець сэрцам, і не далучыцца, і Я вылечу74 іх».
А вытрываласць няхай мае свой дасканалы вынік, каб вы былі дасканалыя і цэласныя, ні ў чым не мелі нястачы.
Але няхай просіць з вераю, ані не сумняваючыся, бо той, хто сумняваецца, падобны да марской хвалі, якую гоніць і кідае вецер.
Бо няхай той чалавек не думае, што ён атрымае нешта ад Госпада,
Няхай ніхто пры спакусе не кажа: «Мяне спакушае Бог», бо не спакушаецца Бог злом і Сам не спакушае нікога.
Не падманвайцеся, браты мае ўлюбёныя.
бо гнеў чалавека не творыць праведнасці Божай.
Будзьце ж выканаўцамі слова, а не толькі слухачамі, якія ашукваюць саміх сябе.
Бо калі хто слухае слова, а не выконвае, той падобны да чалавека, які разглядвае ў люстэрку сваё аблічча, што мае ад нараджэння;
Але хто паглыбляецца ў дасканалы закон, закон свабоды і жыве ў ім, будучы не забыўлівым слухачом, а выканаўцам работы, той будзе шчаслівы ў сваёй дзейнасці.
Калі хто думае, што ён набожны і не зацугляе свайго языка, але ашуквае сваё сэрца, — марная таго набожнасць.
то ці не стварылі адрозненняў вы ў саміх сябе і ці не зрабіліся суддзямі з карыслівымі разлікамі?
Паслухайце, браты мае ўлюбёныя: ці не Бог абраў убогіх свету быць багатымі ў веры і спадкаемцамі Царства, якое Ён паабяцаў тым, хто любіць Яго?
Вы ж зняважылі ўбогага. Ці не багатыя прыгнятаюць вас і ці не яны цягнуць вас у суды?
Ці не яны знеслаўляюць добрае імя, якім вы называецеся?
Бо Той, Хто сказаў: «Не чужалож», сказаў таксама: «Не забі». Калі ж ты не чужаложыш, але забіваеш — ты зрабіўся злачынцам закона.
Бо суд без літасці да таго, хто не выявіў літасці; літасць узвышаецца над судом.
Якая карысць, браты мае, калі нехта кажа, што мае веру, а ўчынкаў не мае? Ці можа гэтая вера ўратаваць яго?
а нехта з вас скажа ім: «Ідзіце з мірам, грэйцеся і карміцеся», але вы не дасце ім неабходнага для цела, — то якая ў тым карысць?
Так і вера, калі не мае ўчынкаў, — мёртвая сама па сабе.
Аўраам, наш бацька, ці не ўчынкамі быў апраўданы, узнёсшы Ісаака, свайго сына, на ахвярнік?
Вы бачыце, што чалавек апраўдваецца ўчынкамі, а не толькі вераю.
Падобна ж і Рааў, распусніца, ці не ўчынкамі была апраўдана, прыняўшы пасланцоў і выпусціўшы іх іншаю дарогаю?
Не многія рабіцеся настаўнікамі, браты мае, ведаючы, што мы атрымаем большы прысуд.
Бо ў шмат чым усе мы спатыкаемся. Калі хто не спатыкаецца ў слове, то гэта дасканалы чалавек, які можа зацугляць і ўсё цела.
а языка ўтаймаваць ніхто з людзей не можа: ён неўтаймаванае ліха, поўны смяротнай атруты.
з тых жа вуснаў зыходзіць добраславенне і праклён. Не трэба, браты мае, каб гэта так рабілася.
Ці можа, браты мае, фігавае дрэва радзіць алівы і вінаградная лаза — фігі? Гэтак ніякая крыніца не можа выдаць салёную і салодкую ваду.
Але калі маеце ў сваім сэрцы горкую зайздрасць і славалюбства — не задавайцеся і не хлусіце супроць праўды.
Гэта мудрасць — не тая, што з вышыняў зыходзіць, а зямная, пачуццёвая, дэманічная.
Адкуль войны і адкуль бітвы між вас? Ці не адгэтуль: ад вашых пажадлівасцяў, якія змагаюцца ў вашых членах?
Вы хочаце — і не маеце; вы забіваеце і зайздросціце — і не можаце дасягнуць, сварыцеся і ваюеце, вы не маеце, бо не просіце для сябе.
Вы просіце — і не атрымліваеце, бо не на дабро просіце, дзеля таго, каб растраціць на свае асалоды.
[Чужаложнікі і] чужаложніцы, хіба не ведаеце, што дружба са светам — гэта варажнеча з Богам? Дык хто захоча быць другам свету, той робіцца ворагам Бога.
Не абгаворвайце адзін аднаго, браты. Хто абгаворвае брата альбо асуджае свайго брата — абгаворвае закон і судзіць закон; калі ж ты судзіш закон, ты не выканаўца закона, а суддзя.
вы, якія не ведаеце заўтрашняга — якім будзе ваша жыццё; бо вы — пара, што ненадоўга з’яўляецца, а пасля знікае.
Дык хто ведае, як рабіць дабро і не робіць, таму грэх.
вы асудзілі, забілі Праведнага, Ён не супраціўляўся вам.
Не скардзіцеся, браты, адзін на аднаго, каб вы не былі асуджаны; вось, Суддзя стаіць перад дзвярыма.
Але перш за ўсё, браты мае, не кляніцеся ні небам, ні зямлёю, ніякай іншаю клятваю; няхай жа ваша «так» будзе «так», а «не» — «не», каб вам не падпасці пад суд.
Ілія быў чалавек падобны да нас і малітваю памаліўся, каб не было дажджу, і не ішоў дождж на зямлю тры гады і шэсць месяцаў;
Якога вы, хоць не бачылі, любіце, у Якога вы, хоць цяпер Яго не бачыце, верыце і захапляецеся радасцю невыказнаю і поўнай славы.
Ім было адкрыта, што не ім самім, а вам1 служыла ўсё гэта, што цяпер абвешчана вам праз тых, хто дабравесціў вам Святым Духам, пасланым з неба, у што прагнуць пранікнуць Анёлы.
Як паслухмяныя дзеці не падстройвайцеся пад ранейшыя пажадлівасці, калі вы былі ў няведанні,
ведаючы, што не тленным срэбрам альбо золатам, вы былі выкуплены ад вашага марнага жыцця, перададзенага ад бацькоў,
бо вы адроджаны не ад тленнага насення, але ад нятленнага, праз жывое і трывалае [навекі] слова Божае.
Бо сказана ў Пісанні: «Вось, Я кладу ў Сіёне камень краевугольны, выбраны, каштоўны, і хто веруе ў Яго, ні ў якім разе не будзе пасаромлены».
і «Камень спатыкання і скала спакусы». Яны спатыкаюцца, не пакорлівыя слову, дзеля чаго і прызначаны.
якія некалі не народ, цяпер жа народ Божы, некалі непамілаваныя, цяпер жа памілаваныя.
як свабодныя, а не як тыя, што маюць свабоду на прыкрыццё ліхога, але як рабы Божыя.
Той, Хто не ўчыніў граху і не было знойдзена падступства ў Яго вуснах,
Хто, калі Яго лаялі, не адказваў лаянкаю; пакутуючы, не пагражаў, а перадаваў Таму, Хто судзіць справядліва;
Таксама [і] вы, жонкі, падпарадкуйцеся сваім мужам, каб, нават калі некаторыя5 не пакараюцца Слову, паводзінамі жонак былі прыдбаныя без слова,
Няхай вашым упрыгожаннем будзе не вонкавае: заплятанне валасоў і залатыя аздобы ці прыбіранне ў шыкоўныя строі,
як Сара слухалася Аўраама, называючы яго гаспадаром; вы яе дзеці, калі робіце дабро і не баіцеся ніякага запалохвання.
Таксама вы, мужчыны, жывіце разумна ў супольным жыцці з жонкамі, як са слабейшым жаночым полам, аддаючы ім пашану як спадкаемніцам Божай ласкі жыцця, каб не было перашкоды вашым малітвам.
не адплочвайце злом за зло альбо лаянкаю за лаянку, наадварот, добраслаўляйце, бо вы на гэта былі пакліканы, каб атрымаць у спадчыну добраславенне.
Бо хто хоча любіць жыццё і ўбачыць добрыя дні, няхай устрымае [свой] язык ад зла і [свае] вусны — каб не казалі крывадушна,
Але калі вы і церпіце за праўду, вы шчаслівыя. А іх страху не бойцеся і не трывожцеся.
якая (доўгацярплівасць Божая) і вас цяпер ратуе на ўзор гэтага, і гэта ёсць хрышчэнне; не змыванне бруду цела, але просьба да Бога аб добрым сумленні праз уваскрэсенне Ісуса Хрыста,
каб ужо не ў чалавечых пажадлівасцях, а ў волі Божай пражыць астатні ў целе час.
Таму яны і здзіўляюцца, што вы не бяжыце разам з імі на той жа разліў распусты і ліхасловяць вас;
Улюбёныя, не здзіўляйцеся агню між вас, які пасылаецца вам дзеля выпрабавання, нібы адбываецца з вамі нешта дзівоснае,
Бо няхай ніхто з вас не пакутуе як забойца, альбо злодзей, альбо ліхадзей, альбо як той, хто квапіцца на чужое;
а калі як хрысціянін, то няхай не саромеецца, а няхай услаўляе Бога за гэтае імя8.
Бо час пачацца суду з дома Божага; калі ж перш — з нас, то які канец тым, хто не пакараецца Дабравесцю Божаму?
пасіце Божую чародку, якая ў вас, [наглядаючы] не з прымусу, а добраахвотна, па-Божаму, і не ганебна карысліва, а па шчырасці;
і не пануючы над сваімі ўдзеламі, а даючы прыклад чародцы;
Бо гэта, калі яно ў вас ёсць і памнажаецца, робіць вас не бяздзейнымі і не бясплённымі ў пазнанні нашага Госпада Ісуса Хрыста;
Таму, браты, тым больш пастарайцеся рабіць трывалым ваша пакліканне і выбранне, бо робячы гэта, вы ніколі не спаткняцеся.
Бо мы абвесцілі вам пра сілу і прышэсце нашага Госпада Ісуса Хрыста, не ідучы услед хітрасплеценым байкам, а стаўшы відавочцамі Яго велічы.
І мы маем мацнейшае прарочае слова, і вы добра робіце, трымаючыся яго як светача, што ззяе ў цёмным месцы, пакуль не пачне днець і не ўзыдзе заранка ў вашых сэрцах,
ведаючы перш за ўсё тое, што ніводнае прароцтва ў Пісанні не бывае ад чыйго-небудзь уласнага вытлумачэння;
бо ніколі прароцтва не было выказана з волі чалавека, але [святыя] людзі, кіраваныя Святым Духам, казалі яго ад Бога.
І ў сквапнасці з прытворнымі словамі яны будуць прадаваць вас; прысуд ім даўно ў моцы і пагібель іх не дрэмле.
Бо калі Бог не пашкадаваў анёлаў, што саграшылі, а ў путах цемры скінуўшы ў тартар, аддаў трымаць для суда,
і не пашкадаваў старажытнага свету, але захаваў восем душ і між іх Ноя, прапаведніка праведнасці, калі навёў патоп на свет бязбожнікаў,
найболей жа тых, якія ідуць за нячыстымі пажадлівасцямі цела і пагарджаюць уладаю. Нахабнікі, самалюбцы, яны не дрыжаць, блюзнерачы супроць нябеснай славы.
тады як Анёлы, большыя за іх магутнасцю і сілаю, не выносяць на іх перад Госпадам зневажальнага суду.
А гэтыя, нібы неразумныя жывёліны, што ад прыроды народжаныя на ўлоў і забой, блюзнераць на тое, чаго не ведаюць, у сваім знішчэнні іншых і будуць знішчаны,
Бо лепш было б ім не пазнаць дарогі праведнасці, чым, пазнаўшы, вярнуцца назад ад перададзенай ім святой запаведзі.
Але няхай адно гэта не застаецца схаваным ад вас, улюбёныя, што адзін дзень у Госпада, як тысяча гадоў, і тысяча гадоў, як адзін дзень.
Не марудзіць Госпад з абяцаннем, як некаторыя лічаць гэта прамаруджаннем, але доўга церпіць вас3, не хочучы, каб хто-небудзь загінуў, а каб усе прыйшлі да пакаяння.
Дык вы, улюбёныя, ведаючы гэта загадзя, сцеражыцеся, каб вы не былі зведзены падманам беззаконнікаў і не адпалі ад сваёй цвёрдасці,
Калі мы кажам, што маем узаемнасць з Ім, але ходзім у цемры, мы лжэм і не жывём па праўдзе;
Калі мы кажам, што не маем граху, мы самі сябе ашукваем, і праўды няма ў нас.
Калі мы кажам, што мы не саграшылі, то робім яго лгуном і слова Яго няма ў нас.
Дзеткі мае, гэта пішу вам, каб вы не грашылі. А калі хто зграшыць, дык мы маем Заступніка перад Бацькам — Ісуса Хрыста, Праведнага;
і Ён Сам ёсць змілаванне3 за нашы грахі, і не толькі за нашы, але і за грахі ўсяго свету.
Хто кажа: «Я ведаю Яго», а запаведзяў Яго не выконвае, той ілгун і няма ў ім праўды;
Улюбёныя, не новую запаведзь пішу вам, але старую запаведзь, якую вы мелі ад пачатку; старая запаведзь — гэта слова, якое вы чулі [ад пачатку].
А хто ненавідзіць свайго брата, той — у цемры, ходзіць у цемры і не ведае, куды ідзе, бо цемра асляпіла яму вочы.
Не любіце свету гэтага і таго, што ў свеце гэтым. Калі хто любіць гэты свет, у тым няма Бацькавай любові,
бо ўсё, што ў свеце, — пажадлівасць цела, пажадлівасць вачэй і жыццёвая пыха — не ад Бацькі, а ад свету.
Яны выйшлі ад нас, але не былі нашы; бо калі б яны былі нашы, то засталіся б з намі, але праз гэта адкрылася, што не ўсе нашы.
Я напісаў вам не таму, што вы не ведаеце праўды, але таму, што вы ведаеце яе, і таму, што ўсялякая хлусня — не ад праўды.
Хто лгун, калі не той, хто адмаўляе, што Ісус ёсць Хрыстос? Гэта антыхрыст, які адмаўляе Бацьку і Сына.
Кожны, хто адмаўляе Сына, не мае і Бацькі; той, хто вызнае Сына, мае і Бацьку.
Што да вас, то памазанне, якое вы атрымалі ад Яго, застаецца ў вас, і вы не маеце патрэбы, каб нехта вучыў вас усяму, а як Яго памазанне вучыць вас усяму — і яно праўдзівае і не ёсць хлусня — і як яно навучыла вас, заставайцеся у Ім.
І цяпер, дзеткі, заставайцеся ў Ім, каб, калі Ён з’явіцца, мы мелі адвагу і не зазналі сораму перад Ім у Яго прышэсці.
Паглядзіце, якую любоў даў нам Бацька, каб мы былі названыя дзецьмі Божымі; і мы ёсць дзеці Божыя. Таму свет не ведае нас, бо не ўведаў Яго.
Улюбёныя, мы цяпер дзеці Божыя і яшчэ не адкрыта, якія будзем. Ведаем, што калі Ён адкрыецца, мы будзем падобныя да Яго, бо ўбачым Яго, як Ён ёсць.
Кожны, хто застаецца ў Ім, не грашыць; кожны, хто грашыць, не бачыў Яго і не ўведаў Яго.
Дзеткі, няхай ніхто не ўводзіць вас у зман; хто творыць праведнасць, той праведны, як і Ён праведны.
Кожны, народжаны ад Бога, не чыніць граху, бо насенне Яго застаецца ў ім, і ён не можа грашыць, бо ад Бога народжаны.
Гэтым выяўляюцца дзеці Божыя і дзеці д’ябла: кожны, хто не творыць праведнасці, — не ад Бога, як і той, хто не любіць свайго брата.
не так, як Каін, які быў ад ліхога і забіў свайго брата. І чаму ён забіў яго? Бо ўчынкі яго былі ліхія, а яго брата — праведныя.
Не здзіўляйцеся, браты, калі свет ненавідзіць вас.
Мы ведаем, што мы перайшлі са смерці ў жыццё, бо любім братоў; той, хто не любіць, застаецца ў смерці.
Кожны, хто ненавідзіць свайго брата, — чалавеказабойца, а вы ведаеце, што ніводзін чалавеказабойца не мае вечнага жыцця, што заставалася б у ім.
Дзеткі, будзем любіць не словам і не языком, але ўчынкамі і праўдаю.
Улюбёныя, калі наша сэрца не абвінавачвае нас, мы маем адкрытасць да Бога;
Улюбёныя, не кожнаму духу верце, а выпрабоўвайце духаў, ці ад Бога яны, бо шмат ілжэпрарокаў выйшла ў свет.
і кожны дух, які не вызнае Ісуса [Хрыста, Які прыйшоў у целе, ] — не ад Бога; і гэта дух антыхрыста, пра якога вы чулі, што ён прыходзіць, і цяпер ён ужо ў свеце.
Мы — ад Бога: хто ведае Бога, слухае нас, хто не ад Бога, той не слухае нас. Так мы пазнаём духа праўды і духа падману.
Хто не любіць, той не пазнаў Бога, таму што Бог ёсць любоў.
Любоў у тым, што не мы палюбілі Бога, але што Ён палюбіў нас і паслаў Свайго Сына як змілаванне за нашы грахі.
Бога ніхто ніколі не бачыў. Калі мы любім адзін аднаго, Бог жыве ў нас, і Яго любоў дасканалая ў нас.
У любові няма страху, а дасканалая любоў выганяе страх, бо ў страху ёсць пакаранне, а той, хто баіцца, — не дасканалы ў любові.
Калі нехта скажа: «Я люблю Бога», а свайго брата ненавідзіць, то ён ілгун, бо той, хто не любіць свайго брата, якога ён бачыў, не можа любіць Бога, Якога не бачыў.
Бо вось што ёсць любоў Божая: каб мы выконвалі Яго запаведзі, і запаведзі Яго не цяжкія.
І хто перамагае свет, як не той, хто верыць, што Ісус ёсць Сын Божы?
Гэта ёсць Той, Хто прайшоў праз ваду і кроў, [і Духа,] Ісус Хрыстос; не толькі вадою, а вадою і крывёю; і Дух ёсць сведка, таму што Дух ёсць праўда.
Хто верыць у Сына Божага, той мае сведчанне ў сабе самім; хто не верыць Богу, той зрабіў Яго лгуном, бо не паверыў у сведчанне, якім Бог засведчыў пра Свайго Сына.
Хто мае Сына, той мае жыццё; хто не мае Сына Божага, не мае жыцця.
Калі хто-небудзь убачыць, што яго брат саграшыць грахом не на смерць, няхай папросіць і Бог дасць яму жыццё — тым, хто грашыць не на смерць. Ёсць грэх на смерць: я не кажу, каб ён прасіў аб тым.
Кожная няправеднасць — грэх, але ёсць грэх не на смерць.
Мы ведаем, што кожны, народжаны ад Бога, не грашыць, але той, хто быў народжаны ад Бога, ахоўвае сябе, і ліхі4 не дакранецца да яго.
Старэйшына — выбранай гаспадырыні і яе дзецям, якіх я люблю ў праўдзе, і не толькі я, але і ўсе, хто ўведаў праўду,
І цяпер прашу цябе, гаспадарыня — не як новую запаведзь пішучы табе, а тую, якую мы мелі ад пачатку, — каб мы любілі адзін аднаго.
Бо многа ашуканцаў выйшла2 ў свет, тых, што не вызнаюць Ісуса Хрыста, Які прыйшоў у целе. Такі чалавек ашуканец і антыхрыст.
Глядзіце за сабою, каб не страціць вам3 таго, над чым мы працавалі, а каб атрымаць поўную ўзнагароду.
Кожны, хто пераступае вучэнне Хрыста і не жыве ў ім, не мае Бога; хто жыве ў вучэнні [Хрыстовым], той мае і Бацьку і Сына.
Калі хто-небудзь прыходзіць да вас і не прыносіць гэтага вучэння, не прымайце яго ў дом і не кажыце яму: «Радавацца!»4
Шмат маю пісаць вам, але не хачу пісаць на паперы чарніламі, а спадзяюся прыйсці да вас і пагаварыць з вуснаў у вусны, каб радасць наша была поўнаю.
бо яны дзеля [Яго] Імя выйшлі, нічога не ўзяўшы ад язычнікаў.
Я сёе-тое напісаў царкве; але Дыятрэф, які любіць першынстваваць у іх, не прымае нас.
Таму, калі я прыйду, то нагадаю пра яго ўчынкі, якія ён вытварае, плявузгаючы на нас ліхімі словамі; і, не задавальняючыся гэтым, ён і сам не прымае братоў, і забараняе тым, хто хоча прыняць, і выганяе з царквы.
Улюбёны, пераймай не ліхое, а добрае. Хто творыць дабро, той — ад Бога; хто творыць ліха, той не бачыў Бога.
Шмат я меў напісаць табе, але не хачу пісаць табе чарнілам і пяром;
Але я хачу нагадаць вам, хоць вы самі ўсё ведаеце, што Госпад, выратаваўшы аднойчы народ з егіпецкай зямлі, другі раз знішчыў тых, хто не паверыў;
і анёлаў, што не захавалі сваёй годнасці, а пакінулі ўласнае жыллё, Ён ахоўвае ў вечных путах пад цемраю на суд вялікага дня;
А Архангел Міхаіл, калі разбіраўся з д’яблам і спрачаўся пра Маісеева цела, не адважыўся выказаць зняважлівага прысуду супроць яго, а сказаў: «Няхай забароніць табе Госпад».
А гэтыя ўсё тое, чаго не ведаюць, зневажаюць; а ўсё, што з прыроды ведаюць, як неразумныя жывёліны, тым губяць сябе.
Гэта тыя, хто робіць падзелы, пажадлівыя, што не маюць духа.
заўсёды просячы ў маіх малітвах, ці не ўдасца мне неяк цяпер нарэшце воляю Божаю прыйсці да вас.
І я не хачу, каб вы не ведалі, браты, што я шмат разоў намерваўся прыйсці да вас, (але я дагэтуль сустракаў перашкоды), каб мець нейкі плод і ў вас, які ў астатніх народаў.
Бо я не саромеюся дабравесця [Хрыстовага], бо яно ёсць сіла Божая да выратавання кожнаму верніку, і іудзею, па-першае, і эліну.
таму што, спазнаўшы Бога, яны Яго як Бога не праславілі і не падзякавалі Яму, а сталі марнымі ў сваіх разважаннях, і запамарочылася іх нецямлівае сэрца.
І як яны не ўважалі за патрэбнае мець Бога ў пазнанні, Бог перадаў іх перакручанаму розуму — чыніць непрыстойнае;
якія, пазнаўшы праведны суд Божы1 — што тыя, хто робіць такое, вартыя смерці — не толькі гэта чыняць, але і ўхваляюць тых, хто гэта робіць.
Ці ты пагарджаеш багаццем Яго дабрыні, спагадлівасці і доўгацярплівасці, не ведаючы, што дабрыня Божая вядзе цябе да пакаяння?
Бо не слухачы закону праведныя ў Бога, а тыя, хто выконвае закон, будуць апраўданыя.
Бо, калі язычнікі, у якіх няма закону, з прыроды робяць законнае, яны, не маючы закону, самі сабе закон;
дык ты, які вучыш другога, сябе самога не вучыш? Абвяшчаючы не красці, крадзеш?
Кажучы не чужаложыць — чужаложыш? Брыдзячыся ідалаў, рабуеш капішчы?
Бо абразанне дае карысць, калі ты выконваеш закон, калі ж ты парушальнік закону, то тваё абразанне зрабілася не абразаннем.
Дык калі неабрэзаны выконвае патрабаванні закону, хіба яго неабразанне не залічыцца ў абразанне?
Бо іудзей не той, хто такі з выгляду, і абразанне не тое, што звонку, на целе;
а той іудзей, хто такі ўнутры, і абразанне — гэта абразанне сэрца, у духу, не ў літары; яму пахвала — не ад людзей, а ад Бога.
Бо што? Калі некаторыя не ўверавалі, хіба іх нявер’е знішчыць веру Божую?
Зусім не2. Бог жа праўдзівы, а кожны чалавек ілгун, як напісана: «Праведны ў Тваіх словах і пераможаш у Тваім судзе».
Зусім не. Бо як Бог будзе судзіць свет?
І хіба не зневажаюць нас, і як некаторыя сцвярджаюць, што мы кажам: «Давайце рабіць зло, каб выйшла дабро». Суд над такімі справядлівы.
а дарогі міру яны не пазналі.
бо са справаў закона не будзе апраўданы перад Ім ніякае цела: бо праз закон пазнаецца грэх.
Дык дзе ж пахвальба? Яна была выключана. Праз які закон? Закон учынкаў? Не, праз закон веры.
Хіба Ён Бог іудзеяў толькі? Ці не Ён і Бог язычнікаў? Так, і язычнікаў,
Дык мы адмяняем закон праз веру? Зусім не, але мы закон сцвярджаем.
Бо, калі Аўраам быў апраўданы з учынкаў, то яму ёсць чым хваліцца, але не перад Богам.
Таму, хто робіць, плата налічваецца не з ласкі, а з абавязку.
А таму, хто не робіць, але веруе ў Таго, Хто апраўдвае грэшніка, яго вера залічваецца ў праведнасць;
Шчаслівы чалавек, якому Госпад ні ў якім разе не залічыць граху».
Дык як была залічана? Пасля абразання альбо да абразання? Не пасля абразання, а да абразання.
і бацькам абразання для тых, хто не толькі мелі абразанне, але і ішлі па слядах веры бацькі нашага Аўраама, якую ён меў у неабразанні.
Бо не праз закон было дадзена абяцанне Аўрааму альбо яго патомству, што ён спадкаемец свету, але праз праведнасць веры.
Бо калі спадкаемцы — тыя, хто ад закона, то вера апустошаная і абяцанне не дзейнічае;
Таму спадчыннасць з веры, каб яна была з ласкі, каб абяцанне было цвёрдым для ўсяго патомства, не толькі паводле закона, але і паводле веры нашчадкаў Аўраама, які бацька ўсіх нас,
І, не аслабеўшы ў веры, ён не паглядзеў на сваё цела як на ўжо амярцвелае, бо яму было амаль сто гадоў, і на амярцвелае ўлонне Сары;
але не засумняваўся нявер’ем у абяцанні Божым, але быў умацаваны вераю, узнёсшы славу Богу,
І не толькі дзеля яго было напісана, што гэта было залічана яму,
І не толькі ёю, але і ганарымся пакутамі, ведаючы, што пакута выпрацоўвае вытрываласць,
Надзея ж не ганьбіць, бо любоў Божая вылілася ў нашы сэрцы Святым Духам, Які дадзены нам.
і не толькі — але і ганарымся ў Богу праз нашага Госпада Ісуса Хрыста, праз Якога мы цяпер атрымалі прымірэнне.
бо і да закона грэх быў на свеце, але грэх не залічваецца, калі няма закона.
Але смерць уладарыла ад Адама да Маісея і над тымі, хто не саграшыў, падобна правіне Адама, які ёсць правобраз будучыні.
Але не так, як злачынства, — дар ласкі; бо калі злачынствам аднаго многія памерлі, то тым больш ласка Божая і дар у ласцы аднаго Чалавека Ісуса Хрыста шчодра з’явіўся для многіх.
І не як праз аднаго грэшніка — дар, бо суд за адно злачынства — на асуджэнне, а дар ласкі — ад многіх злачынстваў апраўданне.
Зусім не. Мы, якія памерлі для граху, як жа яшчэ будзем жыць у ім?
Ці вы не ведаеце, што ўсе мы, хто быў ахрышчаны ў Хрыста Ісуса, ахрышчаны ў Яго смерць?
ведаючы тое, што наш стары чалавек быў укрыжаваныз Ім, каб было знішчана цела граху, каб мы ўжо не служылі граху;
ведаючы, што Хрыстос, уваскрэшаны з мёртвых, ужо не памірае, смерць над Ім ужо не мае ўлады.
Дык няхай не ўладарыць грэх у вашым смяротным целе, каб вам слухацца яго пажадлівасцяў;
і не аддавайцеграху вашы органы ў зброю няправеднасці, а аддавайце сябе Богу, як ажыўленыя з мёртвых і вашы органы — у зброю праведнасці Богу.
Бо грэх не будзе над вамі панаваць: бо вы не пад законам, а пад ласкаю.
Дык што? Ці грашыць нам, таму што мы не пад законам, але пад ласкаю? Зусім не.
Хіба вы не ведаеце, што каму вы аддаяце сябе рабамі ў паслушэнства, таго вы і рабы, каго слухаецеся, — ці то граху на смерць, ці паслушэнству на праведнасць?
Ці вы не ведаеце, браты, бо я кажу тым, хто ведае закон, што закон пануе над чалавекам, пакуль той жывы?
Дык пры жывым мужу яна будзе называцца чужаложніцаю, калі зробіцца жонкаю іншага мужа; калі ж памрэ муж, яна вольная ад закону, так што яна не чужаложніца, стаўшы жонкаю другога мужа.
Але цяпер мы звольнены ад закону, памёршы для яго, якім мы былі ўтрымліваны, так каб служыць нам у навізне духа, а не паводле старой літары.
Дык што скажам? Закон — грэх? Зусім не. Але я ўведаў грэх не інакш, як праз закон. Бо я і пажададлівасці не заўважыў бы, калі б закон не казаў : Не пажадай.
Дык дабро зрабілася мне смерцю? Зусім не. Але ёю зрабіўся грэх, каб ён быў выяўлены як грэх, праз дабро творачы мне смерць, каб грэх праз запаведзь выявіўся празмерна грэшным.
Бо я не ведаю, што раблю, бо чаго хачу, таго не раблю, а што ненавіджу, тое чыню.
Калі ж чыню тое, чаго не хачу, я згаджаюся з законам, што ён добры.
Але цяпер ужо не я гэта раблю, а грэх, што жыве ўва мне.
Бо ведаю, што ўва мне, гэта значыць, у маім целе не жыве добрае; бо хацець уласціва мне, але рабіць дабро — не.
Бо тое добрае, чаго я хачу, я не твару, а тое ліхое, якога не хачу, гэта раблю.
Калі ж я чыню тое, чаго не хачу, то ўжо не я гэта раблю, а грэх, які жыве ўва мне.
Дык няма цяпер ніякагаасуджэння тым, хто ў Хрысце Ісусе [жыве не паводле цела, а паводле духу],
Ботое, што закон не мог, таму што аслабляўся праз цела, Бог, паслаўшы Свайго Сына ў падабенстве цела граху і з прычыны граху, асудзіў грэх у целе,
каб праведнае патрабаванне закона было выканана ў нас, што ходзяць не паводле цела, а паводле духу.
таму што розум, звернуты да цела, ёсць варажнеча супроць Бога, бо Закону Божаму ён непадпарадкоўваецца, бо ён і не можа.
І тыя, хто ў целе, Богу дагадзіць не могуць.
Але вы не ў целе, а ў духу, калі сапраўды Дух Божы жыве ў вас. Калі ж хто Духа Хрыстова не мае, той не Яго.
Дык тады, браты, мы даўжнікі не цела, каб згодна з целам жыць,
Бо я лічу, што пакуты цяперашняга часу не вартыя нават параўнання з тою славаю, якой належыць адкрыцца ў нас.
Бо стварэнне было падпарадкавана марнасці не самахоць, а з-за таго, хто падпарадкаваў яго, у надзеі,
і не толькі — але і мы самі, тыя, хто мае пачатак Духа, нават мы самі ў сабе стогнем, чакаючы ўсынаўлення, выкупу нашагацела.
Бо мы былі выратаваны ў надзеі. Але надзея, калі бачаць, не ёсць надзея: бо хто спадзяецца на тое, што бачыць?
Калі ж мы спадзяёмся на тое, чаго не бачым, то чакаем яго са стойкасцю.
А гэтак жа і Дух дапамагае ў нашай слабасці: бо мы не ведаем, аб чым нам маліцца, як належыць, але Сам Дух заступаецца [за нас] стогнамі невымоўнымі.
Сапраўды, Той, Хто Свайго Сына не пашкадаваў, а аддаў Яго за ўсіх нас, як разам з Ім не даруе нам і ўсяго?
ні вышыня, ні глыбіня, ні іншае якое стварэнне не зможа нас адлучыць ад любові Божай у Хрысце Ісусе, нашым Госпадзе.
Праўду кажу ў Хрысце, не хлушу, сведчыць са мною маё сумленне ў Святым Духу,
Але не тое, каб слова Божае не спраўдзілася. Бо не ўсе тыя Ізраіль5, хто з Ізраіля;
і тое, што яны патомства Аўраамава, не значыць, што ўсе яны ягодзеці, а «ў Ісааку будзе названа табе патомства».
Гэта значыць дзеці Божыя — гэта не дзеці паводлецела, а дзеці абяцання лічацца патомствам.
І не толькі, але і Рэвека зачала дзяцей ад аднаго, ад Ісаака, нашага бацькі:
бо калі яны яшчэ не былі народжаныя і не зрабілі нічога добрага ці благога, — каб застаў намер Божы ў выбранні —
не ад учынкаў, а ад Таго, Хто паклікаў, было сказана ёй: «Большы будзе служыць меншаму»,
Дык што скажам? Няўжо ў Бога несправядлівасць? Зусім не.
Дык тады выбранне залежыць не ад таго, хто хоча, і не ад таго, хто намагаецца, а ад Бога, Які мілуе.
Ці ганчар не мае ўлады над глінаю: з адной і той жа сумесі зрабіць адзін посуд для ганаровага ўжытку, другі — для штодзённага?
на нас, якіх Ён і паклікаў не толькі з іудзеяў, але і з язычнікаў?
Як і ў Асіі Ён кажа: «Я назаву не Мой народ Маім народам, і не ўлюбёную — улюбёнаю;
і будзе: на тым месцы, дзе было сказана ім: «Вы не Мой народ», — там яны будуць названыя сынамі жывога Бога».
І як Ісаія казаў раней: «Калі б Госпад Саваоф не пакінуўнам патомства, мы зрабіліся б як Садом і былі б падобныя да Гаморы».
Дык што скажам? Што народы, якія не гналіся за праведнасцю, атрымалі праведнасць, але праведнасць, якая з веры,
а Ізраіль, які імкнуўся да закона праведнасці, не дасягнуў гэтага закона.
Чаму? Таму, што ён імкнуўся не з веры, а як бы з учынкаў. [Бо] яны спатыкнуліся аб камень спатыкнення,
як напісана: «Вось, Я кладу на Сіёне камень спатыкнення і скалу спакусы, і [кожны], хто веруе ў Яго, не будзе пасаромлены».
Бо сведчу пра іх, што руплівасць да Бога яны маюць, але не паводле ведання.
Бо, не ведаючы Божай праведнасці і імкнучыся паставіць уласную праведнасць, яны праведнасці Божай не падпарадкаваліся.
А праведнасць, якая з веры, кажа так: «Не кажы ў сваім сэрцы: «Хто ўзыдзе на неба?» — гэта значыць звесці Хрыста ўніз;
Бо Пісанне кажа: «Кожны, хто веруе ў Яго, не будзе пасаромлены».
Як жа ім паклікаць Таго, у Каго не ўверавалі? І як увераваць у Таго, пра Каго не чулі? І як пачуць без таго, хто Яго абвяшчае?
І як абвясціць Яго, калі не будуць пасланыя дзеля гэтага? Як напісана: «Якія прыгожыя ногі дабравеснікаў [міру, дабравеснікаў] добрага!»
Але не ўсе паслухаліся дабравесця. Бо Ісаія кажа: «Госпадзе, хто паверыў пачутаму ад нас?»
Але я пытаюся: хіба яны не чулі? Наадварот: «Па ўсёй зямлі разышоўся іх голас і да краёў населенай зямлі — іх словы».
Але я пытаюся: хіба Ізраіль не ведаў? Маісей першы кажа: «Я выклічу ў вас зайздрасць да таго, хто не ёсць народам, народам няцямлівым разгневаю вас».
І Ісаія адважваецца і кажа: «Мяне знайшлі тыя, хто не шукаў Мяне. Я адкрыўся тым, хто не пытаўся пра Мяне».
Дык я пытаюся: няўжо Бог адкінуў Свой народ? Зусім не. Бо і я ізраільцянін з патомства Аўраамавага, племя Веньямінава.
Не адкінуў Бог Свайго народа, які Ён наперад ведаў. Ці вы не ведаеце, што кажа Пісанне пра Ілію, як ён скардзіцца Богу на Ізраіля?
Але што кажа яму Боскі адказ? «Я пакінуў Сабе сем тысяч чалавек, якія не схілілі каленяў перад Ваалам».
Але калі ласкаю, то ўжо не з учынкаў, а то ласка не была б ужо ласкаю.
Дык што? Чаго шукае Ізраіль, таго ён не дасягнуў; а выбраныя дасягнулі, астатнія ж акамянелі,
як напісана: «Даў ім Бог дух атупення, вочы, каб не бачыць, і вушы, каб не чуць, аж да сённяшняга дня».
няхай зацьмяцца іх вочы, каб не бачыць, і іх спіну сагні назаўсёды».
Дык я пытаюся: няўжо яны спатыкнуліся так, што ўпалі? Зусім не. Але ў іх памылцы — выратаванне язычнікам, каб выклікаць рупнасць у іх.
ці не абуджу я рупнасць утых, хто аднаго са мною цела, і ці не выратую некаторых з іх?
Бо калі адхіленне іх — прымірэнне свету, то які набытак іх, як не жыццё з мёртвых?
то не выхваляйся перад галінамі; калі ж выхваляешся — ведай: не ты корань трымаеш, а корань цябе.
Добра; яны былі адламаныя з-за нявер’я, а ты стаіш вераю. Не фанабэрся, а бойся;
бо калі Бог не пашкадаваў прыродных галін, то можа не пашкадаваць і цябе.
Але і тыя, калі не застануцца ў нявер’і, будуць прышчэплены, бо Бог мае сілу зноў прышчапіць іх.
Бо я не хачу, каб вы, браты, не ведалі гэтай таямніцы, каб вам не быць разумнымі самім па сабе: акамяненне сталася Ізраілю часткова, пакуль не ўвойдзе паўната язычнікаў.
так і яны цяпер не скарыліся, каб праз ласку да вас цяпер і яны былі памілаваныя.
І не прыстасоўвайцеся да гэтага веку, а пераўтварайцеся абнаўленнем [вашага] розуму, каб распазнавалі вы, што ёсць воля Божая: што ёсць добрае, што прыемнае Богу і што дасканалае.
Бо я кажу дадзенаю мне ласкаю кожнаму з вас: не думаць пра сябе вышэй, чым належыць думаць, а думаць сціпла, як кожнаму Бог вызначыў меру веры.
Бо як у адным целе мы маем шмат органаў, але не ўсе органы маюць адно і тое ж прызначэнне,
У руплівасці не будзьце гультаяватыя, духам палайце, служачы Госпаду.
Добраслаўляйце тых, хто вас гоніць; добраслаўляйце, а не праклінайце.
Будзьце між сабою аднадумныя, не ўпадайце ў высакамер’е, а ідзіце ўслед за сціплымі, не лічыце сябе за разумнікаў.
Не плаціце нікому злом за зло, дбайце загадзя пра добрае для ўсіх людзей.
Не помсціце за сябе, улюбёныя, але дайце месца гневу Божаму, бо напісана: «У Мяне помста. Я адплачу, — кажа Госпад».
Не будзь пераможаны злом, але перамагай зло дабром.
Кожны чалавек няхай падпарадкоўваецца вышэйшым уладам, бо няма ўлады, калі не ад Бога, а тыя, што ёсць, усталяваныя Богам.
Боначальнікі — страх не для добрай справы, а для ліхой. А хочаш не баяцца ўлады? Рабі добрае і будзеш мець хвалу ад яе.
Таму трэба падпарадкоўвацца не толькі з-за гневу, але і з-за сумлення.
Нікому нічога не будзьце вінаватыя, акрамя любові адзін да аднаго; бо той, хто любіць другога, выканаў закон.
Бо запаведзі «Не чужалож, не забівай, не крадзі, [не сведчы фальшыва], не пажадай чужога» і іншыя, усе змяшчаюцца ў гэтым наказе: «Любі свайго блізкага, як самога сябе».
Любоў не чыніць зла блізкаму; таму любоў — гэта выкананне закона.
Як удзень, будзем хадзіць прыстойна, не ў гулянках і п’янстве, не ў юрлівасці і распусце, не ў сварцы і зайздрасці.
Але апраніцеся ў [нашага] Госпада Ісуса Хрыста, і клопат пра цела не ператварайце ў пажадлівасць.
Той, хто есць, няхай не пагарджае тым, хто не есць; а хто не есць, няхай не асуджае таго, хто есць, таму што Бог прыняў яго.
Хто шануе пэўны дзень — для Госпада шануе, [а хто не шануе дня — для Госпада не шануе]; і той, хто есць, — для Госпада есць, бо дзякуе Богу; і той, хто не есць, — для Госпада не есць і дзякуе Богу.
Бо ніхто з нас не жыве дзеля сябе і ніхто не памірае дзеля сябе.
Дык не будзем больш асуджаць адзін аднаго, а лепш разважце пра тое, як не ставіць брату спатыкнення ці спакусы.
Бо калі з-за яды засмучаецца твой брат, то ты не паводле любові ходзіш. Не губі сваёю ежаю таго, за каго памёр Хрыстос.
[Дык] няхай ваша добрае не зневажаецца.
Бо Царства Божае — не яда і пітво, а праведнасць, мір і радасць у Святым Духу.
Не руйнуй працы Божай дзеля яды. Чыстае ўсё, але дрэнна для чалавека — есці, робячы спатыкненне другім.
Добра не есці мяса і не піць віна, і не рабіць нічога такога, ад чаго твой брат спатыкаецца, [ці спакушаецца, ці знемагае].
Вера, якую ты маеш, май для сябе перад Богам. Шчаслівы той, хто не асуджае сябе ў тым, што лічыць добрым;
а хто сумняваецца, калі есць, асуджаны, боесць не з веры; а ўсё, што не з веры, — грэх.
А мы, моцныя, павінны несці слабасці бяссільных, а не дагаджаць сабе.
Бо і Хрыстос не Сабе дагаджаў, а, як напісана: «Знявагі тых, хто Цябе зневажае, упалі на Мяне».
Бо я не адважуся казаць што-небудзь з таго, чаго не зрабіў праз мяне Хрыстос для паслушэнства язычнікаў — словам і ўчынкамі,
Але лічыў сабе за гонар дабравесціць не там, дзе ўжо было названа імя Хрыста, каб не будаваць на чужым падмурку;
а як напісана: «Тыя, які не было абвешчана пра Яго, убачаць; і тыя, якія не чулі, зразумеюць».
якія за маё жыццё падстаўлялі свае шыі, якім не толькі я дзякую, але і ўсе цэрквы язычнікаў;
Бо такія служаць не нашаму Госпаду [Ісусу] Хрысту, а свайму страўніку і складнымі словамі і ліслівымі прамовамі ашукваюць сэрцы прастадушных.
так што вы не маеце нястачы ні ў якім дары, чакаючы адкрыцця нашага Госпада Ісуса Хрыста;
Малю ж вас, браты, і мем нашага Госпада Ісуса Хрыста, каб вы ўсе казалі адно, і не было між вамі падзелу, а былі паяднаныя ў адным і тым жа разуменні, і ў тых жа думках.
Дзякую [Богу], што я нікога з вас не хрысціў, акрамя Крыспа і Гаія,
каб не сказаў хто, што ў маё імя вы былі хрышчаны.
Хрысціў жа я і Стэфанаў дом, больш не ведаю, ці хрысціў я каго іншага.
Бо Хрыстос паслаў мяне не хрысціць, а дабравесціць, не ў мудрасці слова, каб не спустошыць крыжа Хрыстовага.
Дзе мудрэц? Дзе кніжнік? Дзе спрачальнік гэтага веку? Ці не зрабіў Бог неразумнаю мудрасць [гэтага] свету?
Бо калі свет сваёю мудрасцю не пазнаў Бога ў мудрасці Божай, — то Богу даспадобы было праз неразумнасць прапаведзі выратаваць тых, хто веруе;
каб ніякае цела не выхвалялася перад Богам.
І я, калі прыйшоў да вас, браты, прыйшоў не каб уразіць бляскам слова ці мудрасцю, абвяшчаючы вам таямніцу Божую.
Бо я разважыў не ведаць нічога між вас, акрамя Ісуса Хрыста, Яго — укрыжаванага.
і маё слова і мая пропаведзь — не ў пераканаўчых словах [чалавечай] мудрасці, а ў выяўленні Духа і сілы,
каб ваша вера была не ў чалавечай мудрасці, а ў сіле Божай.
Мудрасць жа мы прапаведуем сярод дасканалых, але не мудрасць гэтага веку і не ўладцаў гэтага веку, якія ператворацца ў нішто,
якой ніхто з уладцаў гэтага веку не пазнаў: бо, калі б пазналі, то не ўкрыжавалі б Госпада славы;
але, як напісана: «Тое, чаго вока не бачыла, і вуха не чула, і што на сэрца чалавеку не прыходзіла, тое падрыхтаваў Бог тым, хто любіць Яго.»
Бо хто з людзей ведае, што ў чалавеку, калі не чалавечы дух, які ў ім? Так і Божага ніхто не ведае, толькі Дух Божы.
Але мы атрымалі не духа [гэтага] свету, а Духа, Які ад Бога, каб ведаць дараванае нам Богам;
што мы і кажам — не словамі, якім навучыла чалавечая мудрасць, а тымі, якім навучыў [Святы] Дух, тлумачачы духоўнае духоўнымі словамі.
Але душэўны чалавек не прымае таго, што ад Духа Божага, бо яно для яго неразумнасць, і ён не можа пазнаць яго, бо гэта распазнаецца духоўна.
А духоўны чалавек распазнае ўсё, але сам ён не распазнаецца нікім.
І я, браты, не мог гаварыць з вамі, як з духоўнымі, але як з цялеснымі, як з немаўлятамі ў Хрысце.
Я напаіў вас малаком, не даў цвёрдай ежы, бо вы яшчэ не маглі спажыць яе. Ды нават цяпер яшчэ не можаце ;
бо вы яшчэ цялесныя. Бо калі паміж вамі зайздрасць, спрэчкі [і падзел] — ці не цялесныя вы і ці не па-чалавечы робіце?
Бо калі хто кажа: «Я — Паўлаў», а другі: «Я — Апалосаў» — то ці не цялесныя вы?
Бо іншага падмурку ніхто не можа закласці, акрамя закладзенага, які ёсць Ісус Хрыстос.
Ці не ведаеце, што вы храм Божы, і Дух Божы жыве ў вас?
Няхай ніхто сябе не падманвае; калі хто між вас думае, што ён мудры ў гэтым веку, няхай зробіцца неразумным, каб стаць мудрым.
Так што няхай ніхто не хваліцца людзьмі; бо ўсё — ваша:
Але мне найменш абыходзіць, як пра мяне судзіце вы ці чалавечы дзень. Я і сам сябе не суджу.
Бо я нічога за сабою не ведаю, але не гэтым я апраўданы, судзіць жа мяне — Госпад.
Так што не судзіце нічога заўчасна, пакуль не прыйдзе Госпад, Які і асветліць схаванае ў цемры і выявіць намеры сэрцаў; і тады кожнаму будзе пахвала ад Бога.
І гэта я прыклаў, браты, да сябе і Апалоса дзеля вас, каб вы навучыліся ад нас не мудраваць звыш таго, што напісана, і не пышыцца адзін перад адным.
Бо хто цябе вылучае? І што ты маеш, чаго б не атрымаў? А калі атрымаў, чаму хвалішся, як быццам не атрымаў.
Не каб пасарамаціць вас, пішу гэта, а каб наставіць на розум як маіх улюбёных дзяцей.
Бо хоць у вас дзесяць тысяч настаўнікаў у Хрысце, але не шмат бацькоў; бо я ў Хрысце Ісусе нарадзіў вас праз дабравесце.
А як я не прыходжу да вас, некаторыя заганарыліся.
Але я хутка прыйду да вас, калі Госпад захоча, і зведаю не словы ганарліўцаў, а сілу.
Бо не ў слове Царства Божае, а ў сіле.
Нядобрая пахвальба ваша. Ці не ведаеце вы, што малая рошчына заквашвае ўсё цеста?
Так што давайце будзем святкаваць не са старою закваскай і не з закваскаю ліха і нізасці, а з праснакамі чысціні і праўды.
Я напісаў вам у лісце не мець зносін з распуснікамі :
не наогул з распуснікамі гэтага свету ці з хцівымі і сквапнымі, ці з паклоннікамі, бо тады вы павінны былі б выйсці са свету.
Але цяпер я напісаў вам не сходзіцца ні з кім, хто называецца братам, калі ён распуснік, ці хцівец, ці ідалапаклоннік, ці ліхамовец, ці п’яніца, ці рабаўнік: з такім нават разам не есці.
Бо нашто ж мне судзіць тых, хто звонку царквы? Ці не тых, хто ўсярэдзіне царквы, вы судзіце?
Як адважваецца хто з вас, маючы справу супроць другога, судзіцца перад няправеднымі, а не перад святымі?
Ці вы не ведаеце, што святыя будуць судзіць свет? І калі вамі судзіцца свет, то няўжо вы нявартыя найменшых судоў?
Ці не ведаеце вы, што мы будзем судзіць анёлаў, не тое, што справы гэтага жыцця?
Дык калі ў вас праходзяць суды па справах гэтага жыцця, то вы саджаеце суддзямі тых, хто нічога не значыць у царкве?
Дык гэта для вас прыніжэнне, што вы маеце судовыя справы адзін з адным. Чаму б не лепей заставацца пакрыўджанымі? Чаму б вам лепей не пацярпець шкоду?
Ці вы не ведаеце, што няправедныя не атрымаюць у спадчыну Царства Божага? Не падманвайце сябе: ні распуснікі, ні ідалапаклоннікі, ні чужаложнікі, ні збачэнцы, ні мужаложнікі,
ні злодзеі, ні хціўцы, ні п’яніцы, ні ліхамоўцы, ні грабежнікі — не атрымаюць у спадчыну Царства Божага.
Усё мне дазволена, але не ўсё на карысць; усё мне дазволена, але я нічому не буду падуладны.
Ежа для чэрава і чэрава для ежы, але Бог і тое і другое ператворыць у нішто. Цела ж не дзеля распусты, а для Госпада, і Госпад для цела.
Ці вы не ведаеце, што вашы целы — члены Хрыстовы? Дык, узяўшы члены Хрыстовы, ці зраблю іх членамі распусніцы? Вядома ж не! Ніколі.
Ці вы не ведаеце, што той, хто злучаецца з распусніцаю — з ёю адно цела? Бо Ён кажа: «Двое будуць адным целам».
Ці вы не ведаеце, што ваша цела6 — храм Святога Духа, Які ў вас, Якога вы маеце ад Бога, і вы не свае ўласныя?
А пра тое, пра што вы [мне] пісалі, то добра чалавеку не дакранацца да жанчыны.
Жонка не ўладная над сваім целам, а муж; але падобна і муж не ўладны над сваім целам, а жонка.
Не ўхіляйцеся адно ад аднаго, хіба толькі па згодзе на час, каб аддацца малітве і потым зноў быць разам, каб не спакушаў вас сатана з-за вашай няўстрыманасці.
Але гэта я кажу як дазвол, не як загад.
Але калі яны не могуць устрымацца, няхай жэняцца, бо лепш ажаніцца, чым распальвацца жаданнем.
А жанатым загадваю не я, а Госпад: жонцы не разводзіцца з мужам, —
калі ж і развядзецца, няхай застаецца незамужняй ці памірыцца з мужам, — а мужу жонкі не пакідаць.
А астатнім я кажу — я, не Госпад: калі які брат мае жонку бязверную і яна згаджаецца жыць з ім, няхай не пакідае яе;
і жонка, калі мае бязвернага мужа, і ён згаджаецца жыць з ёю, няхай не пакідае мужа7.
Калі ж бязверны хоча адысці, няхай адыходзіць; не прынявольваюцца брат ці сястра ў такіх выпадках; але Бог паклікаў вас9 да міру.
Бо адкуль ты ведаеш, жонка, ці не ўратуеш мужа? Ці адкуль ты ведаеш, муж, што не ўратуеш жонку?
Ці быў хто-небудзь пакліканы абрэзаным, няхай не тоіцца; пакліканы хто неабрэзаным, няхай не абразаецца.
Ці ты рабом быў пакліканы — няхай гэта цябе не турбуе, але калі і можаш зрабіцца свабодным, лепш скарыстай гэтае становішча.
Вы куплены дарагою цаною. Не рабіцеся рабамі людзей.
Што да дзявоцтва, то я не маю загаду ад Госпада, але падаю сваю думку як той, хто атрымаў ад Госпада ласку быць верным.
Ты звязаны з жонкаю, не шукай разводу; ты без жонкі, не шукай жонкі.
Але калі і ажэнішся, не саграшыш; і калі дзяўчына выйдзе замуж, яна не саграшыць; але такія цялесную муку будуць мець, а я вас шкадую.
Але вось што я кажу, браты: час скарочаны, надалей няхай і тыя, штомаюць жонак, будуць, як бы не маюць,
і тыя, што плачуць, як быццам не плачуць, і тыя, што радуюцца, як бы не радуюцца, і тыя, што купляюць, як бы не набываюць.
І тыя, што карыстаюцца [гэтым] светам, як бы не карыстаюцца, бо праходзіць вобраз гэтага свету.
Але гэта я кажу дзеля вашай жа карысці — не дзеля таго, каб накінуць на вас пятлю, а каб вы добрапрыстойна і бесперапынна былі пры Госпадзе, не адхіляючыся.
Калі ж хто лічыць непрыстойным для сваёй дачкі-дзяўчыны, каб яна, будучы у сталым узросце, заставалася так, той няхай робіць, як хоча: не саграшыць; няхай такія выходзяць замуж.
Але хто цвёрда стаіць у сваім сэрцы, не маючы неабходнасці, мае тым не менш уладу над сваёю воляю, так і вырашыў у сваім сэрцы: захаваць сваю дачку-дзяўчыну, той добра зробіць.
Так што і той, хто аддае замуж сваю дачку-дзяўчыну, добра робіць, а той, хто не аддае замуж, яшчэ лепш робіць.
Калі каму здаецца, што ён нешта ведае, то ён яшчэ не ўведаў так, як трэба яму ведаць.
Але не ва ўсіх гэтае веданне: некаторыя да гэтага часу па звычцы да ідала ядуць ежу як ідальскую ахвяру, і іх сумленне, будучы слабым, апаганьваецца.
Ежа ж нас не наблізіць да Бога: ці не ядзім мы, нічога не трацім; ці ядзім, нічога не набудзем.
Але глядзіце ж, як бы гэтае ваша права не стала спакусай для слабых.
Бо калі хто ўбачыць, што ты, маючы веды, узлягаеш за сталом у капішчы, ці не падахвоціць яго сумленне, калі ён слабы, есці прынесенае ў ахвяру ідалам?
Таму калі ежа спакушае майго брата, не буду есці мяса давеку, каб неспакусіць майго брата.
Ці я не свабодны? Ці я не Апостал? Ці я не ўбачыў Ісуса, нашага Госпада? Ці вы — не мая праца ў Госпадзе?
Калі для іншых я не Апостал, то ўсё ж для вас я — Апостал: бо пячатка майго апостальства — вы ў Госпадзе.
Ці мы не маем права есці і піць?
Ці мы не маем права вадзіць з сабою сястру-жонку, як і астатнія Апосталы, і браты Гасподнія, і Кіфа?
Ці адзін я і Варнава не маем права не працаваць?
Хто калі-небудзь служыць воінам на свой кошт? Хто садзіць вінаграднік і не есць яго плод? Ці хто пасвіць статак і не п’е малака ад статка?
Ці толькі па чалавечай развазе я гэта кажу? Ці не кажа гэтага і закон?
Бо ў Маісеевым законе напісана: «Не закрывай рот валу, які малоціць». Ці пра валоў клапоціцца Бог?
Ці не для нас увогуле Ён гэта кажа? Так, для нас гэта было напісана, бо хто арэ, павінен араць з надзеяй, і хто малоціць — з надзеяй мець сваю долю.
Калі іншыя маюць у вас удзел ва ўладзе, ці не тым больш мы? Але мы не пакарысталіся гэтаю ўладай, а ўсё пераносім, каб не было ад нас ніякай перашкоды дабравесцю Хрыстоваму.
Ці не ведаеце вы, што тыя, хто працуе пры святыні, ядуць тое, што са святыні, а тыя, хто слугуе пры ахвярніку, ад ахвярніка маюць долю?
Але сам я не пакарыстаўся нічым з гэтага; і я напісаў гэта не для таго, каб так было са мною; бо лепш было б мне памерці, чым дазволіць, каб нехта пазбавіў мяне гэтай славы.
Бо калі я буду дабравесціць, то мне няма чым хваліцца, бо на мне ляжыць неабходнасць; бо бяда мне, калі я не буду дабравесціць.
Бо калі я раблю гэта дабраахвотна, то маю ўзнагароду; калі не дабраахвотна, то выконваю толькі даручанае мне служэнне.
Дык якая мая ўзнагарода? Тая, што, абвяшчаючы без платы дабравесце [Хрыста], не карыстаюся правам, якое дае мне дабравесце.
і я стаў для іудзеяў як іудзей, каб прыдбаць іудзеяў; для тых, хто пад законам, як падзаконны — хоць сам я не пад законам, — каб прыдбаць тых, хто пад законам;
для тых, хто без закону, быў як бы без закону, хоць я не без закону перад Богам, а пад законам Хрыстовым, — каб прыдбаць тых, хто без закону;
Ці вы не ведаеце, што пры забегу бягуць усе, але адзін атрымлівае ўзнагароду? Так бяжыце, каб атрымаць.
Таму я бягу так — не як бы без яснай мэты; я б’юся, не як паветра б’ючы;
а ўтаймоўваю сваё цела і занявольваю, каб, прапаведваючы іншым, самому не стацца нявартым.
Бо я не хачу, каб вы не ведалі, браты, што нашы бацькі ўсе былі пад воблакам і ўсе прайшлі праз мора,
Але большасць з іх не ўпадабаў Бог; бо яны палеглі ў пустэльні.
А гэтыя падзеі сталі прыкладам для нас, каб мы не былі пажадлівыя на ліхое, як захацелі яны.
І не рабіцеся ідалапаклоннікамі, як некаторыя з іх; як напісана: «Народ сеў есці і піць, і ўсталі гуляць».
І не будзем рабіць распусты, як некаторыя з іх аддаліся распусце, і ў адзін дзень загінула дваццаць тры тысячы.
І не будзем выпрабоўваць Госпада, як некаторыя з іх выпрабоўвалі і загінулі ад змеяў.
І не наракайце, як некаторыя з іх наракалі і загінулі ад знішчальніка.
Так што той, хто думае, што ён стаіць, няхай глядзіць, каб не ўпасці.
Вас напаткала выпрабаванне не іншае, як чалавечае; і верны Бог, Які не дапусціць, каб вы былі выпрабаваны звыш таго, што вы можаце, а створыць разам з выпрабаваннем і выйсце, каб вы маглі вытрымаць.
Чаша дабраславення, якую мы добраслаўляем, ці не ёсць далучэнне да Крыві Хрыстовай? Хлеб, які ламаем, ці не ёсць далучэнне да Цела Хрыстовага?
Паглядзіце на Ізраіля паводле цела; ці тыя, хто есць ахвяры, не саўдзельнікі ахвярніка?
Не, але тое, што язычнікі прыносяць у ахвяру, прыносяць у ахвяру дэманам, а не Богу; а я не хачу, каб вы рабіліся саўдзельнікамі дэманаў.
Не можаце піць чашу Гасподнюю і чашу дэманаў; не можаце быць удзельнікамі стала Госпада і стала дэманаў.
Усё [мне] дазваляецца, але не ўсё на карысць; усё [мне] дазваляецца, але не ўсё будуе.
Няхай ніхто не шукае сваёй карысці, а шукае карысці другога.
Усё, што прадаецца на мясным рынку, ешце, нічога не высвятляючы — дзеля спакою сумлення.
Калі хто з бязверных запрашае вас і вы хочаце ісці, то ўсё, што прапануецца вам, ешце, нічога не высвятляючы — дзеля спакою сумлення.
Але калі хто скажа вам: «Гэта прыносілася ў ахвяру [ідалам]» — не ешце дзеля таго, хто падказаў вам, і дзеля сумлення — [бо Гасподняя зямля і тое, што яе напаўняе].
Сумлення, кажу я, не вашага ўласнага, а другога. Бо навошта мая свабода будзе судзіцца сумленнем другога?
Не падавайце спакусы ні іудзеям, ні элінам, ні царкве Божай;
як і я ўсім ва ўсім дагаджаю, шукаючы не сваёй карысці, а карысці многіх, каб яны былі ўратаваны.
Бо калі жанчына не накрываецца, то няхай і стрыжэцца; калі ж жанчыне сорамна быць стрыжанай ці паголенай, няхай накрываецца.
Бо мужчына не павінен накрываць сабе галаву, таму што ён вобраз і слава Бога, а жанчына — слава мужава.
Бо не мужчына з жанчыны, а жанчына з мужчыны;
бо і не мужчына быў створаны дзеля жанчыны, а жанчына дзеля мужчыны.
Аднак і жанчына не без мужчыны і мужчына не без жанчыны ў Госпадзе;
І ці сама прырода не вучыць вас, што калі мужчына мае доўгія валасы, то для яго гэта — ганьба,
А калі хто думае паспрачацца, то такога звычаю не маем ні мы, ні цэрквы Божыя.
Але вось які наказ я даю вам і не хвалю вас, што вы збіраецеся не на лепшае, а на горшае.
Дык калі вы збіраецеся разам, то гэта не значыць прымаць вячэру Гасподнюю;
Ці ж няма ў вас дамоў, каб есці і піць? Ці пагарджаеце царквою Божай і сароміце тых, хто не мае? Што сказаць вам? Пахваліць вас? За гэта не хвалю.
Бо кожны раз, як вы ясце гэты хлеб і п’яце чашу, — вы абвяшчаеце смерць Госпада, пакуль Ён не прыйдзе.
Бо хто есць і п’е [нягодна], не распазнаючы, што гэта Цела [Госпада], той есць і п’е прысуд сабе.
Але калі б мы самі сябе судзілі, то нас бы не судзілі;
а так нас Госпад судзіць і выхоўвае, каб мы не былі асуджаны з гэтым светам.
Калі хто галодны, няхай есць дома, каб не збірацца вам на асуджэнне. Астатняе ж уладжу, як прыйду.
А што да духоўных дароў, браты, — я не хачу, каб вы заставаліся ў няведанні.
Таму аб’яўляю вам, што ніхто, гаворачы ў Духу Божым, не скажа: «Анафема Ісусу»; і ніхто не можа сказаць: «Ісус — Госпад!» — акрамя як у Святым Духу.
Бо і цела — не адзін член, а многа.
Калі нага скажа: «Таму што я не рука, то я не ад цела», гэта не значыць, што таму яна не ад цела.
І калі вуха скажа: «Таму што я не вока, то я не ад цела», гэта не значыць, што таму яно не ад цела.
І не можа вока сказаць руцэ: «Ты мне не патрэбна», ці зноў жа галава нагам: «Вы мне не патрэбны».
а нашы прыстойныя ў гэтым патрэбы не маюць. Але Бог сабраў цела, даўшы большую пашану таму, хто мае большую нястачу,
каб не было падзелу ў целе, а каб члены аднолькава рупіліся адзін аб адным.
Калі я гавару на мовах людзей і Анёлаў, але любові не маю, — то я стаў звонкай меддзю ці гулкімі літаўрамі.
І калі я маю дар прароцтва і ведаю ўсе таямніцы і ўсё веданне, і калі маю ўсю веру, так каб і горы перастаўляць, а любові не маю, — я нішто.
І нават калі я раздам усю сваю маёмасць на пракорм бедным, і калі аддам сваё цела, каб мяне пахвалілі12, а любові не маю, то няма мне ніякай карысці.
Любоў доўга церпіць, любоў міласэрная, любоў не зайздросціць, не выхваляецца, не надзімаецца,
не паводзіць сябе непрыстойна, не шукае свайго; не раздражняецца, не думае ліха,
не радуецца няправеднасці, але радуецца разам з праўдай;
Любоў ніколі не праходзіць; а калі прароцтвы — яны знікнуць, калі мовы — яны змоўкнуць, калі веды — яны стануць непатрэбнымі.
Бо хто гаворыць іншаю моваю, не людзям гаворыць, а Богу; бо ніхто не разумее13, але ў сваім духу ён кажа таямніцы.
Але цяпер, браты, калі я прыйду да вас, гаворачы іншымі мовамі, якую прынясу вам карысць, калі не буду гаварыць да вас ці адкрыццём, ці веданнем, ці прароцтвам, ці навукаю?
Нават бяздушныя прадметы, якія выдаюць гукі, ці то флейта, ці то арфа, калі не дадуць адрознення ў танах, як распазнаць тое, што іграецца на флейце ці на арфе?
Гэтак і вы, калі не выдадзіце языком выразнага слова, як зразумець тое, што гаворыцца? Бо вы будзеце гаварыць на вецер.
Дык калі я не ведаю значэння слоў, то я буду чужаземцам для таго, хто гаворыць, а хто гаворыць, будзе чужаземцам для мяне.
Таму што, калі ты будзеш добраслаўляць у духу, то як жа той, хто займае месца недасведчанага ў мовах, скажа «амін» на тваё дзякаванне? Бо ён не разумее, што ты кажаш:
бо ты добра дзякуеш, але другі не навучаецца.
Браты, не будзьце дзецьмі розумам; але на ліхое будзьце немаўлятамі, а розумам будзьце сталымі.
У законе напісана: «Іншымі мовамі і іншымі вуснамі буду гаварыць гэтаму народу, і нават так не паслухаюць Мяне, — кажа Госпад».
Так што мовы ёсць знак не для вернікаў, а для бязверных, прароцтва ж не для бязверных, а для вернікаў.
Дык, калі ўся царква збярэцца разам, і ўсе будуць гаварыць на іншых мовах, і ўвойдуць недасведчаныя ў мовах ці бязверныя, то ці не скажуць яны, што вы звар’яцелі?
Калі ж не будзе тлумачальніка, няхай маўчыць у царкве і кажа сабе і Богу.
бо Бог ёсць Бог не бязладдзя, а міру. Як ва ўсіх цэрквах у святых,
[вашы] жонкі ў царквах няхай маўчаць, бо ім не дазваляецца гаварыць, а няхай падпарадкоўваюцца, як і закон кажа.
калі ж хто-небудзь не разумее, няхай і не разумее.
Так што, браты [мае], рупцеся пра тое, каб прарочыць, але не перашкаджайце гаварыць мовамі;
праз якое вы і ратуецеся, калі трымаецеся слова, якое я абвяшчаў вам, — калі толькі не марна ўверавалі.
Але ласкаю Божаю я ёсць тое, што ёсць, і ласка Яго да мяне не стала дарэмнай, наадварот, я болей за ўсіх іх папрацаваў, зрэшты не я, а ласка Божая, што са мною.
Калі ж няма ўваскрэсення мёртвых, — то і Хрыстос не ўваскрэшаны;
а калі Хрыстос не ўваскрэшаны, дарэмная тады наша пропаведзь, дарэмная і ваша вера.
І таксама мы робімся лжэсведкамі Бога, таму што мы сведчылі супроць Бога, што Ён уваскрэсіў Хрыста, Якога Ён не ўваскрашаў, калі сапраўды мёртвыя не ўваскрашаюцца.
Бо калі мёртвыя не ўваскрашаюцца, то і Хрыстос не ўваскрэшаны.
А калі Хрыстос не ўваскрэшаны, дарэмная ваша вера, вы яшчэ ў вашых грахах.
Бо Яму належыць цараваць да тае пары, пакуль Бог не пакладзе ўсіх ворагаў пад Яго ногі.
Бо што будуць рабіць тыя, хто хрысціўся дзеля мёртвых? Калі мёртвыя зусім не ўваскрашаюцца, навошта яны хрысцяцца дзеля іх?16
Калі я па-чалавечаму змагаўся са звярамі ў Эфесе, якая мне карысць? Калі мёртвыя не ўваскрашаюцца, будзем есці і піць, бо заўтра памром!
Не падманвайце сябе: благія таварыствы псуюць добрыя норавы.
Працверазіцеся праведна, і не грашыце, бо некаторыя з вас не ведаюць Бога: на сорам вам кажу.
Неразумны! Тое, што ты сееш, не ажывае, калі не памрэ;
і тое, што ты сееш, ты сееш не як цела, якім яно стане потым, а як звычайнае зерне, быць можа, пшанічнае ці якое іншае.
Не ўсякае цела — тое самае цела, а адно — у людзей, другое цела — у жывёлы, іншае цела — у птушак, яшчэ іншае — у рыб.
Але не духоўнае першае, а душэўнае, потым духоўнае.
Але што вам скажу, браты, што цела і кроў атрымаць у спадчыну Царства Божага не могуць, і тленне не можа мець спадчыны ў нятленні.
Вось кажу вам таямніцу: не ўсе мы памром, але ўсе зменімся,
Дык, браты мае ўлюбёныя, будзьце цвёрдымі, непахіснымі, маючы заўсёды поспех у рабоце Гасподняй, ведаючы, што ваша праца не марная ў Госпадзе.
У першы дзень тыдня кожны з вас няхай адкладвае, зберагаючы, у сябе, што ўдасца, каб не было збораў, калі я прыйду.
Бо я не хачу бачыць вас цяпер мімаходам; бо спадзяюся нейкі час застацца ў вас, калі Госпад дазволіць.
Дык няхай ніхто не пагарджае ім. А правядзіце яго з мірам, каб ён прыйшоў да мяне; бо я чакаю яго з братамі.
Што да брата Апалоса, я вельмі прасіў яго, каб ён прыйшоў да вас з братамі; але ў яго зусім не было ахвоты прыйсці цяпер, а ён прыйдзе, калі надарыцца добрая нагода.
Калі хто не любіць Госпада, няхай будзе анафема19. Марана та20.
Бо мы не хочам, каб вы не ведалі, браты, аб нашым горы, што здарылася [з намі] ў Асіі, — што мы былі прыгнечаныя празмерна, звыш нашай сілы, так што мы страцілі нават надзею выжыць.
Але мы самі ў сабе мелі прысуд на смерць, каб спадзявацца нам не на сябе, а на Бога, Які ўваскрашае мёртвых;
Бо наша пахвала — гэта сведчанне нашага сумлення, што ў прастаце і шчырасці Божай, і не ў цялеснай мудрасці, а ў ласцы Божай жылі мы на свеце, асабліва ў вас.
Бо мы пішам вам не што іншае, як тое, што вы чытаеце або нават ведаеце; і спадзяюся, што будзеце ведаць да канца,
Дык хочучы гэтага, ці не зрабіў я легкадумна? Ці тое, што збіраюся рабіць, паводле цела збіраюся, каб было ў мяне то «так, так» і то «не, не»?
Але таму, што верны Бог, наша слова да вас не было то — не «так», то «не».
Бо Сын Божы, Ісус Хрыстос, Якога мы ў вас прапаведавалі, — я, Сілуан і Цімафей — не стаў «так» і «не», а наша слова стала «так» у Ім.
Я ж заклікаю Бога ў сведкі на маю душу, што я, шкадуючы вас, яшчэ не прыходзіў у Карынф.
Гэта не значыць, што мы пануем над вашаю верай, наадварот, мы супрацоўнікі з вамі дзеля вашай радасці, бо вераю вы стаіце.
А я разважыў для сябе так: не прыходзіць да вас зноў у смутку.
Бо калі я засмучваю вас, хто мяне ўзрадуе, як не той, каго засмуціў я?
І я напісаў [вам] тое самае, каб, прыйшоўшы, не мець смутку ад тых, ад якіх належала, каб я радаваўся, будучы ўпэўнены ва ўсіх вас, што мая радасць — гэта радасць усіх вас.
Бо з вялікага гора і тугі сэрца я напісаў вам праз многія слёзы не дзеля таго, каб засмуціць вас, але каб вы ўведалі бязмежную любоў, якую я маю да вас.
Калі ж хто кагосьці засмуціў, то не мяне засмуціў, а часткова, — каб не перабольшыць, — усіх вас.
так што, наадварот, лепш вам дараваць і суцешыць яго, каб ён не быў ахоплены празмерным смуткам.
каб не абхітрыў нас сатана, бо яго намеры нам не безвядомыя.
я не меў спакою ў маім духу, бо не знайшоў Ціта, майго брата, але, азвітаўшыся з імі, пайшоў у Македонію.
Бо мы не гандлюем словам Божым, як многія, а гаворым па шчырасці, як ад Бога, перад Богам, у Хрысце.
вы паказваеце сабою, што вы — ліст Хрыстовы, праз наша служэнне, напісанае не чарнілам, а Духам Жывога Бога; не на каменных скрыжалях, а на цялесных скрыжалях сэрцаў.
Не таму, што мы здольныя нешта думаць, як бы ад сябе, але наша здольнасць ад Бога,
Які і зрабіў нас здатнымі быць слугамі Новага Запавету, не літары, а Духа; бо літара забівае, а Дух ажыўляе.
Калі ж служэнне смерці, літарамі выбітае на камянях, праявілася ў славе, так што сыны Ізраілевы не маглі зірнуць на твар Маісея з-за славы яго аблічча, славы, якая мінае, —
як жа служэнне Духа не будзе болей у славе?
Бо і праслаўленае не праславілася ў гэтай частцы з прычыны большай славы наступнага.
і не як Маісей, які клаў пакрывала на свой твар, каб сыны Ізраілевы не ўглядаліся на канец таго, што мінае.
Ды іх розум прытупіўся; бо да сённяшняга дня тое самае пакрывала застаецца пры чытанні Старога Запавету: ім не адкрываецца, што пакрывала знішчаецца ў Хрысце.
Таму, маючы гэтае служэнне з міласэрнасці Божай, мы не журымся,
але, адкінуўшы таемныя ганебныя ўчынкі, не хітруючы і не скажаючы слова Божага, а, адкрываючы праўду, аддаём сябе сумленню кожнага чалавека перад Богам.
у бязверных бог гэтага веку асляпіў розум, каб для іх не заззяла святло дабравесця славы Хрыста, Які ёсць вобраз [нябачнага] Бога.
Бо мы не сябе абвяшчаем, а Хрыста Ісуса як Госпада, а сябе як вашых слуг3 дзеля Ісуса.
Але гэты скарб мы маем у гліняных пасудзінах, каб перавага сілы была ад Бога, а не з нас.
Мы ва ўсім церпім уціск, але не сціснуты; у роспачных абставінах, але не ў роспачы;
гоняць нас, але мы не пакінуты; мы паваленыя, але не знішчаны;
Таму мы не сумуем, бо хоць наш вонкавы чалавек разбураецца, наш унутраны чалавек дзень пры дні абнаўляецца.
бо мы глядзім не на бачнае, а на нябачнае; бо бачнае — часова, а нябачнае — вечна.
калі б толькі нам і апранутым, не апынуцца голымі.
Бо мы, знаходзячыся ў гэтай хаціне, стогнем пад цяжарам, бо не хочам распрануцца, а апрануцца, каб смяротнае было паглынута жыццём.
бо мы ходзім вераю, а не бачнасцю, —
Мы не рэкамендуем вам сябе зноў, а даём вам нагоду хваліцца намі, каб вы мелі што сказаць тым, што хваляцца абліччам, а не сэрцам.
І Ён памёр за ўсіх, каб тыя, хто жыве, ужо не для сябе жылі, а для Таго, Хто памёр за іх і быў уваскрэшаны.
Так што мы ад гэтага часу нікога не ведаем паводле цела; калі мы і ведалі Хрыста паводле цела, то цяпер ужо не ведаем Яго такім.
таму што Бог быў у Хрысце, мірачы з Сабою свет, не залічваючы ім іх правінаў, і даў нам слова прымірэння.
Таго, Хто не ведаў граху, Ён зрабіў грахом за нас, каб мы сталі праведнасцю Божай у Ім.
І, працуючы разам з Ім, мы таксама просім вас прыняць не марна ласку Божую.
Мы не даём ніякага ні ў чым спатыкання, каб не глумілася служэнне,
як невядомыя, хоць усім вядомыя; як пры смерці, вось мы жывём; нас караюць, а мы не паміраем;
як засмучаныя, а мы заўсёды радуемся; як убогія, а многіх узбагачаем; як тыя, што нічога не маюць, але ўсім валодаем.
Вам не цесна ў нас, але ўнутры вас вам цесна.
Не ўпрагайцеся ў чужое ярмо з бязвернымі. Бо якое саўдзельніцтва ў праведнасці з беззаконнем? Ці што супольнага ў святла з цемрай?
Таму «выйдзіце з іх асяроддзя і аддзяліцеся, — кажа Госпад, — і не дакранайцеся да нячыстага; і Я прыму вас»;
Змясціце нас у свае сэрцы; мы нікога не пакрыўдзілі, нікога не сапсавалі, ні ад каго не шукалі карысці.
Не ў асуджэнне кажу: бо я раней казаў, што вы — у нашых сэрцах, каб нам разам памерці і разам жыць.
І нават калі мы прыйшлі ў Македонію, наша цела не мела ніякага спакою, а з усіх бакоў гнялі нас; звонку — напасці, унутры — страхі.
і не толькі прыбыццём яго, але і суцяшэннем, якім ён суцешыўся аб вас, аб’яўляючы нам аб вашым гарачым жаданні, аб вашым плачы, аб вашай руплівасці дзеля мяне, так што я яшчэ болей узрадаваўся.
Таму калі я і засмуціў вас лістом, я не раскайваюся: калі і раскайваўся, бачу, што той ліст — нават калі на гадзіну — вас засмуціў,
то цяпер я радуюся — не таму, што вы былі засмучаны, а таму, што былі засмучаны да пакаяння: бо вы былі засмучаны паводле Бога, каб ні ў чым не пацярпець шкоды ад нас.
Бо смутак паводле Бога робіць пакаянне для выратавання, аб чым не шкадуюць; а смутак гэтага свету чыніць смерць.
Дык калі я і напісаў вам, то не дзеля таго, хто пакрыўдзіў, і не дзеля пакрыўджанага, але дзеля таго, каб перад Богам стала вам відавочным ваша старанне аб нас6.
Бо калі я чым пахваліўся яму пра вас, — я не быў пасаромлены, але, як мы ўсё вам казалі ў праўдзе, так і наша пахвала перад Цітам аказалася праўдаю.
і прытым не так, як мы спадзяваліся, а яны аддалі саміх сябе спачатку Госпаду а потым нам, паводле волі Божай;
Кажу гэта не як загад, але выпрабоўваючы руплівасцю іншых сапраўднасць і вашай любові.
І я падаю сваю думку ў гэтым; бо гэта карысна вам — тым, якія першымі пачалі годназад не толькі рабіць, але і хацець зрабіць гэта.
Бо калі ёсць гатоўнасць, то яна прымаецца, гледзячы па тым, хто што мае, а не па тым, чаго не мае.
Бо гэта робіцца не так, каб іншым была палёгка, а вам у цяжар, а з роўнасці;
як напісана: «Хто сабраў многа, не меў лішняга, а хто мала — не меў нястачы».
і не толькі — але які таксама быў выбраны цэрквамі як наш спадарожнік у гэтай ласцы, якой мы служым у славу Самога Госпада і ў доказ нашай гатоўнасці, —
высцерагаючыся, каб нас ніхто не папракнуў пры такім багацці, якое падносіцца намі ў нашым служэнні;
бо мы прадбачліва клапоцімся пра тое, што ганарова не толькі перад Госпадам, але і перад людзьмі.
Але я паслаў братоў, каб наша пахвала аб вас не аказалася пустою ў гэтым сэнсе, каб, як я казаў, вы былі падрыхтаванымі,
каб, калі прыйдуць са мной македонцы і знойдуць вас непадрыхтаванымі, мы — не кажучы пра вас — не асароміліся ў гэтай упэўненасці.
Дык я палічыў патрэбным папрасіць братоў, каб яны выйшлі да вас раней і загадзя падрыхтавалі ваша раней абяцанае дабраславенне, каб яно, такім чынам, было гатовае як дабраславенне, а не як вымаганне.
Кожны, як вырашыў у сэрцы, няхай дае не з жалю або з прымусу; бо таго, хто радасна дае, любіць Бог.
таму што выкананне гэтага служэння не толькі папаўняе нястачу ў святых, але і багатае многімі падзякамі Богу.
прашу, каб мне, як буду між вамі, не давялося ўжыць тую цвёрдую адвагу, з якою я думаю выступіць супроць некаторых, што лічаць, быццам мы жывём паводле цела.
Бо, хоць мы жывём у целе, мы не паводле цела ваюем;
бо зброя нашага змагання не цялесная, а моцная Богам на зруйнаванне цвярдыняў; мы руйнуем задумы
Бо нават калі я і трошкі болей пахвалюся нашаю ўладай, якую даў Госпад дзеля вашага збудавання, а не дзеля вашага разбурэння, я не буду пасаромлены.
Кажу гэта, каб не здалося, быццам я запалохваю вас лістамі,
Бо мы не адважваемся залічаць сябе да тых ці параўноўваць сябе з тымі, хто сам сябе рэкамендуе; але яны, вымяраючы сябе сабою і параўноўваючы сябе з сабою, не разумеюць.
А мы не будзем хваліцца праз меру, але ў межах, вызначаных нам Богам, каб дайсці і да вас.
Бо мы не напружваем сябе, як быццам не дасягнулі вас, бо мы дайшлі і да вас у Дабравесці Хрыстовым.
Мы не хвалімся без меры чужою працай, але спадзяёмся, што з узрастаннем вашай веры невымерна ўзвялічыцца ў вас наш удзел,
каб дабравесціць між тых, хто па-за вашымі межамі, а не для таго, каб хваліцца гатовым у чужым удзеле.
бо не той годны, хто сам сабе выстаўляе, а той, каго ставіць Госпад.
Але баюся, як бы, як змей падмануў Еву сваёю хітрасцю, не былі папсаваны вашы думкі, адышоўшы ад прастаты і чысціні, якая ў Хрысце.
Бо калі нехта прыходзіць і прапаведуе другога Ісуса, якога мы не прапаведавалі, ці калі вы атрымліваеце іншага духа, якога не атрымлівалі, ці іншае дабравесце, якога не прымалі, то вы яго выдатна церпіце.
Бо думаю, што я ні ў чым не саступаю звышапосталам.
Але нават калі я недасведчаны ў слове, — але не ў ведах; ды і ва ўсіх адносінах мы паказалі вам гэта ва ўсім.
і калі быў у вас і апынуўся ў нястачы, я нікому не стаў цяжарам; бо нястачу маю папоўнілі браты, якія прыйшлі з Македоніі, і я ва ўсім стараўся не абцяжарваць вас, і буду старацца.
Па праўдзе Хрыстовай ува мне скажу, што гэтай пахвалы ніхто ад мяне не адыме ў краінах Ахаіі.
Чаму? Ці таму, што я не люблю вас? Бог ведае.
Зноў кажу: няхай не падумае хто, што я неразумны; а калі не так, прыміце мяне, нават калі б я быў неразумны, каб і мне крыху пахваліцца.
Тое, што кажу, не паводле Госпада кажу, а як бы ў неразумнасці, у гэтай настойлівасці пахвалы.
Яны служкі Хрыстовы? Кажу як бы не ў сабе: я болей: куды болей у працы, куды болей у турмах, бязмерна пад ударамі, часта пры смерці.
Хто слабы, а я не слабы? Хто спакушаецца, а я сам не згараю?
Бог і Бацька [нашага] Госпада Ісуса [Хрыста], добраславёны навекі, ведае, што я не лгу.
Я ведаю чалавека ў Хрысце: чатырнаццаць гадоў таму назад (ці ў целе — не ведаю, ці па-за целам — не ведаю; Бог ведае) — такі чалавек быў узнесены да трэцяга неба.
І ведаю такога чалавека (ці ў целе, ці па-за целам — не ведаю; Бог ведае),
Такім чалавекам буду хваліцца, а сабою хваліцца не буду, хіба толькі [сваімі] немачамі.
Бо калі я захачу пахваліцца, то не буду неразумным, бо я скажу праўду; але я ўстрымліваюся, каб не падумаў хто пра мяне звыш таго, што бачыць і чуе ад мяне.
І каб я не ўзвышаўся з-за незвычайнасці адкрыццяў, мне было дадзена джала ў целе, анёл сатаны, каб ён біў мяне, каб я не ўзвышаўся.
Я зрабіўся неразумным, [хвалячыся], вы прымусілі мяне. Бо вы павінны былі мяне рэкамендаваць; бо я ні ў чым не ўступаю звышапосталам, хоць я і нішто.
Бо ў чым вы былі пастаўлены ў горшае становішча ў параўнанні з астатнімі цэрквамі, апрача таго, я не быў вам у цяжар? Даруйце мне гэтую несправядлівасць!
Вось ужо трэці раз я гатовы прыйсці да вас, і я не буду вам у цяжар; бо я шукаю не вашага, а вас. Бо не дзеці павінны запасіць для бацькоў, а бацькі для дзяцей.
Але няхай будзе так, я не абцяжарыў вас; але можа, калі б быў хітрым, я ўзяў бы вас падступствам.
Я прасіў Ціта і паслаў з ім брата. Ці меў Ціт ад вас выгаду? Ці не ў адным духу мы хадзілі? Ці не па адных слядах?
Бо баюся я, як бы, прыйшоўшы, я не знайшоў вас не такімі, якімі хачу, і вы не знайшлі мяне не такім, якім хочаце; як бы не было разладу, зайздрасці, гневу, сварак, нагавораў, нашэптванняў, пыхлівасці, беспарадкаў,
каб, калі я прыйду зноў, не прынізіў мяне мой Бог перад вамі, і не аплакваў бы я многіх, што саграшылі раней і не пакаяліся ў нечысціне, распусце і разбэшчанасці, якія яны ўчынілі.
Я казаў раней калі быў другі раз, і кажу8 загадзя цяпер, адсутнічаючы, тым, хто раней грашыў, і ўсім астатнім, што, калі я зноў прыйду, не злітуюся,
калі вы шукаеце доказу, ці гаворыць ува мне Хрыстос, Які не слабы для вас, а дужы ў вас.
Выпрабоўвайце саміх сябе, ці ў веры вы; правярайце сябе. Ці вы не прызнаяце, што Ісус Хрыстос увас? Хіба толькі вы не такія, якімі павінны быць.
Мы ж молімся Богу, каб вы не зрабілі нічога благога, — не дзеля таго, каб мы паказалі сябе годнымі ў выпрабаванні, а каб вы самі рабілі дабро, хоць бы мы здаваліся і не тым, чым павінны быць.
Бо мы не можам рабіць што-небудзь супроць праўды, а можам дзеля праўды.
Дзеля таго я пішу гэта, у адсутнасці, каб у прысутнасці не давялося мне ўжыць суровасць паводле ўлады, якую Госпад мне даў на стварэнне, а не на руйнаванне.
Павел, Апостал не ад людзей і не праз чалавека, а праз Ісуса Хрыста і Бога Бацькі, Які ўваскрэсіў Яго з мёртвых
якое не ёсць іншае дабравесце, а ёсць толькі некаторыя людзі, што бударажаць вас і хочуць перавярнуць дабравесце Хрыстова.
Бо цяпер ці ў людзей я шукаю прыхільнасці ці ў Бога? Ці людзям імкнуся дагаджаць? Калі б я ўсё яшчэ дагаджаў людзям, я не быў бы слугою1 Хрыстовым.
Бо аб’яўляю вам, браты: Дабравесце, якое я дабравесціў, яно не паводле чалавека;
бо і я не ад чалавека прыняў яго і навучыўся яму, а праз адкрыццё Ісуса Хрыста.
адкрыць ува мне Свайго Сына, каб я дабравесціў Яго між язычнікаў, я не стаў зараз жа раіцца з целам і крывёю,
і не ўзышоў у Іерусалім да тых, хто былі Апосталамі да мяне, а пайшоў у Аравію і зноў вярнуўся ў Дамаск.
але нікога другога з Апосталаў я не бачыў, акрамя Іякава, брата Гасподняга.
А ў тым, што пішу вам, — вось, кажу перад Богам: не хлушу.
але мяне не ведалі ў твар цэрквы Іудзеі, якія ў Хрысце,
Хадзіў жа згодна з адкрыццём і выклаў ім дабравесце, якое я прапаведую між язычнікаў, але асобна ад іншых тым, якія былі асабліва ўшанаваныя, каб сцвердзілі, ці я не марна бягу ці бег.
Але яны нават Ціта, які быў са мною, хоць ён і элін, не прымушалі абразацца.
Ім мы ні на гадзіну не ўступілі і не пакарыліся, каб праўда дабравесця засталася ў вас.
Што ж да тых, каго ўшаноўвалі, што яны штосьці ёсць, якімі б яны некалі ні былі, для мяне ўсё адно: Бог не ўзіраецца на асобу чалавека; мне тыя ўшанаваныя нічога не дадалі.
Але, калі я ўбачыў, што яны не проста ходзяць паводле праўды Дабравесця, я сказаў Кіфу перад усімі: Калі ты, будучы іудзеем, жывеш па-язычніцку, а не па-іудзейску, як жа ты язычнікаў прымушаеш жыць па-іудзейску?
Мы з прыроды іудзеі, а не грэшнікі з язычнікаў;
і, ведаючы, што чалавек апраўдваецца не ўчынкамі закона, а вераю ў Ісуса Хрыста, і мы ўверавалі ў Хрыста Ісуса, каб быць апраўданымі вераю ў Хрыста, а не ўчынкамі закона, бо ўчынкамі закона не будзе апраўдана ніякае цела.
Калі ж, шукаючы апраўдання ў Хрысце, мы і самі аказаліся грэшнікамі, — дык ці ж Хрыстос — служка граху? Вядома ж не.
І ўжо не я жыву, а жыве ўва мне Хрыстос; а што я цяпер жыву ў целе, то жыву ў веры ў Сына Божага, Які палюбіў мяне і аддаў Сябе за мяне.
Не адкідаю ласкі Божай: бо калі праз закон — праведнасць, то Хрыстос дарэмна памёр.
О неразумныя галаты, хто вас зачараваў, [каб не слухаліся праўды], вас, у якіх перад вачыма Ісус Хрыстос быў накрэслены як бы [між вас] укрыжаваны?
Бо ўсе тыя, хто ад учынкаў закона, знаходзяцца пад праклёнам: бо напісана: «Пракляты кожны, хто не застаецца ва ўсім, што напісана ў кнізе закона, каб усё гэта выканаць».
А што законам ніхто не апраўдваецца перад Богам, відавочна, таму што праведны вераю будзе жыць.
Закон жа не ад веры, але хто выканае гэта, будзе жыць у гэтым.
Браты, кажу па-чалавечы: нават чалавекам зацверджанага запавету ніхто не адкідае і не дапаўняе.
Але абяцанні былі Аўрааму выказаны і яго патомку. Ён не кажа: «І патомкам», як пра многіх, а як аб адным: «І твайму патомку», Які ёсць Хрыстос.
І вось што я кажу: запавету, які зацверджаны Богам раней, закон, што прыйшоў праз чатырыста трыццаць гадоў, не адмяняе, так каб было скасавана абяцанне.
Бо калі спадчына — ад закону, то ўжо не ад абяцання: але Аўрааму Бог дараваў яе праз абяцанне.
Дык навошта закон? Ён быў дададзены з-за злачынстваў, пакуль не прыйдзе патомак, якому было дадзена абяцанне, і перададзены ён быў праз Анёлаў рукою пасрэдніка.
Але пасрэднік пры адным не бывае, а Бог — адзін.
Дык закон супроць абяцанняў Божых? Зусім не. Бо, калі б быў дадзены закон, які можа ажывіць, то праведнасць была б сапраўды ад закона;
а калі прыйшла вера, мы ўжо не пад уладаю першаправадніка.
Але я кажу: спадкаемец, пакуль ён непаўналетні, нічым не адрозніваецца ад раба, хоць ён і гаспадар усяго,
Так што ты ўжо не раб, а сын; а калі сын, то і нашчадак праз Бога5.
Але тады, не ведаючы Бога, вы былі ў рабстве ў тых, хто з прыроды не багі.
Баюся за вас, ці не марна я працаваў у вас.
Будзьце як я; бо і я, як вы; браты, малю вас; вы мяне нічым не пакрыўдзілі;
і тым, што было ў маім целе выпрабаваннем для вас, вы не пагарджалі і не адкінулі з грэбаваннем, а як Анёла Божага прынялі мяне, як Хрыста Ісуса.
Тыя рупяцца пра вас не з добрых намераў, а хочуць вас адлучыць, каб вы рупіліся аб іх.
Добра ж рупіцца аб добрым заўсёды, а не толькі тады, калі я знаходжуся ў вас.
Дзеці мае, якіх я зноў у пакутах нараджаю, пакуль не выявіцца ў вас Хрыстос;
я хацеў бы цяпер быць у вас і змяніць мой голас, таму што я не магу зразумець вас.
Скажыце мне тыя, хто хоча быць пад законам, ці ж вы не чуеце закона?
бо напісана: «Узвесяліся, бясплодная, якая не нараджала, усклікні і закрычы, якая не пакутавала родамі, бо шмат дзяцей у адзінокай, а не ў той, якая мае мужа».
Але што кажа Пісанне?: «Выгані служанку і яе сына; бо ў ніякім разе сын служанкі не будзе спадкаемцам разам з сынам вольнай».
Таму, браты, мы дзеці не служанкі, а вольнай.
Для свабоды Хрыстос вызваліў нас; дык стойце і не паддавайцеся зноў пад ярмо рабства.
Вось я, Павел, кажу вам, што калі вы будзеце абрэзвацца, то Хрыстос не прынясе вам ніякай карысці.
Бо ў Хрысце Ісусе не мае ніякай сілы ні абразанне, ні неабразанне, а вера, якая дзейнічае праз любоў.
Вы добра беглі: хто вас спыніў, каб вы не падпарадкоўваліся праўдзе?
Гэтае перакананне не ад Таго, Хто кліча вас.
Я ўпэўнены ў вас у Госпадзе, што вы не будзеце думаць нічога іншага, а той, хто трывожыць вас, будзе асуджаны, хто б ён ні быў.
Бо вы да свабоды пакліканы, браты, толькі не ператварайце гэтую свабоду ў падставу для задавальнення цела, а любоўю служыце адзін аднаму.
Калі ж вы адзін аднаго кусаеце і з’ядаеце, глядзіце, каб вы не былі знішчаны адзін адным.
Але я кажу: жывіце па духу і вы ні ў якім разе не будзеце выконваць пажадлівасці цела.
Бо цела хоча супраціўнага духу, а дух — супраціўнага целу; яны адзін аднаму супрацівяцца, каб вы не рабілі тое, што хочаце.
Калі ж вас водзіць дух, вы не пад законам.
зайздрасць7, п’янства, гулянкі і да таго падобнае, аб чым я кажу вам загадзя, як і казаў раней, што тыя, хто робяць такое, Царства Божага ў спадчыну не атрымаюць.
Не будзем славалюбцамі, адзін аднаго дразнячы, адзін аднаму зайздросцячы.
Браты, нават калі чалавек будзе схопленым у якой-небудзь правіннасці, — вы, духоўныя, выпраўляйце такога ў духу лагоднасці, наглядаючы за сабою, каб і табе не быць спакушаным.
Але кожны няхай правярае сваю дзейнасць і тады будзе мець хвалу толькі ў сабе, а не ў іншым;
Не ашуквайцеся: з Бога не пасмяешся. Бо што пасее чалавек, тое і пажне;
І, робячы дабро, не будзем журыцца, бо ў свой час пажнём, калі не аслабеем.
Усе тыя, хто хоча пакрасавацца целам, прымушаюць вас абразацца, толькі каб не быць ім гнаным за крыж Хрыстоў.
Бо тыя, хто абрэзваецца, і самі не пільнуюць закона, але хочуць, каб вы абрэзаліся, каб пахваліцца вашым целам.
Няхай не будзе таго, каб я хваліўся чым-небудзь, хіба толькі крыжам нашага Госпада Ісуса Хрыста, Якім для мяне свет укрыжаваны, і я — для свету.
Бо [ў Хрысце Ісусе] нічога не значыць ні абразанне, ні неабразанне, а новае стварэнне.
У далейшым няхай ніхто не абцяжарвае мяне, бо я нашу на маім целе раны [Госпада] Ісуса.
не перастаю дзякаваць за вас, упамінаючы вас у маіх малітвах,
вышэй за ўсялякае начальства, і ўлады, і сілы, і панаванні, і кожнае імя, названага не толькі ў гэтым веку, але і ў будучым;
Бо ласкаю вы ўратаваны праз веру, і гэта не ад вас — гэта дар Божы,
не ад учынкаў, каб ніхто не хваліўся.
што вы былі ў той час без Хрыста, адчужаныя ад грамадства Ізраіля і чужыя для запаветаў абяцання, не мелі надзеі і былі бязбожнікі ў свеце.
Дык вы ўжо не чужыя і не прышэльцы, а суграмадзяне святым і дамашнія для Бога,
якая ў іншых пакаленнях не была абвешчана сынам чалавечым, як цяпер яна адкрыта Яго святым Апосталам і прарокам у Духу,
Таму прашу вас не падаць духам з-за маіх пакутаў дзеля вас, бо яны — ваша слава.
А «ўзышоў» — што значыць, як не тое, што Ён і зышоў [спярша] у прадонныя часткі зямлі?
пакуль мы ўсе не прыйдзем да адзінства веры і пазнання Сына Божага, у чалавека дасканалага, у меру ўзросту паўнаты Хрыстовай,
каб мы ўжо не былі малымі дзецьмі, якіх кідае хвалямі і носіць па крузе ўсялякім ветрам вучэння ў чалавечым жульніцтве, у падступстве, каб звесці ў зман,
Дык гэта кажу і сведчу ў Госпадзе: каб вы ўжо не хадзілі, як і язычнікі ходзяць у марнасці свайго розуму,
Але вы не так навучыліся Хрысту,
Гневайцеся, але не грашыце: няхай не заходзіць сонца пры вашай разгневанасці,
і не давайце месца д’яблу1.
Хто крадзе, няхай больш не крадзе, а лепш хай працуе, зарабляючы сваімі рукамі дабро, каб мог успамагчы таму, хто мае патрэбу.
Ніякае гнілое слова няхай не зыходзіць з вашых вуснаў, а толькі добрае для ўладкавання патрэбы [веры], каб яно давала ласку [Божую] тым, хто слухае.
І не засмучайце Святога Духа Божага, Якім вы былі адзначаны пячаткаю на дзень выкупу.
А распуста і ўсялякая нячысціня ці сквапнасць няхай і не ўспамінаюцца між вас, як належыць святым,
Бо вы гэта ведайце, што ніякі распуснік, ці нячысты, ці хцівец, які ёсць ідаласлужка, — не мае спадчыны ў царстве Хрыста і Бога.
Няхай ніхто вас не зводзіць у зман пустымі словамі, бо з-за гэтага прыходзіць гнеў Божы на сыноў непакорлівасці.
Дык не рабіцеся іх супольнікамі;
і не ўдзельнічайце ў бясплодных справах цемры. А лепей нават выкрывайце іх.
Дык глядзіце ўважліва, як вы жывяце, — не як нямудрыя, а як мудрыя,
Таму не будзьце неразумнымі, але пазнавайце, што ёсць воля Гасподняя4.
І не напівайцеся віном, у якім распуста, а напаўняйцеся Духам,
каб Яму паставіць перад Сабою Царкву слаўнай, якая не мае ні плямы, ні зморшчыны, ні чаго-небудзь падобнага, а каб яна была святая і беззаганная.
Бо ніхто ніколі не меў нянавісці да свайго цела, а кожны корміць і грэе яго, як і Хрыстос Царкву,
А бацькі — не раздражняйце сваіх дзяцей, а ўзгадоўвайце іх у навучанні і настаўленні Гасподнім.
не з паказною паслужлівасцю, як тыя, хто дагаджае людзям, а як рабы Хрыстовы, выконваючы волю Божую ад душы,
служачы з дабразычлівасцю, як Госпаду, а не людзям,
бо барацьба ў нас не супроць крыві і цела, а супроць начальстваў, супроць уладаў, супроць уладароў гэтага свету цемры6, супроць нябесных духаў зла.
паводле майго чакання і надзеі, што я ні ў чым не буду пасаромлены, а з усёю адвагай, як заўсёды, так і цяпер будзе ўзвялічаны Хрыстос у маім целе, ці то праз жыццё, ці праз смерць.
А калі жыць у целе — гэта для мяне плод дзейнасці, то я не ведаю, што выберу.
Толькі жывіце годна Дабравесця Хрыстовага, каб я, ці прыйшоўшы і ўбачыўшы вас, ці не быўшы, — чуў пра вас, што вы стаіце ў адным духу, аднадушна змагаючыся ўсе разам за евангельскую веру
і ні ў чым не баючыся праціўнікаў; гэта для іх ёсць доказ іх пагібелі, а для вас выратавання, і гэта ад Бога;
таму што вам было даравана дзеля Хрыста не толькі верыць у Яго, але і пакутаваць дзеля Яго,
нічога не робячы са своекарыслівасці, ні са славалюбства, а ў пакорамудрасці, лічачы адзін аднаго вышэйшым за сябе,
кожны дбаючы не пра сябе толькі, але кожны і пра іншых.
Які, будучы ў вобразе Божым, не палічыў рабункам быць роўным Богу,
Так што, улюбёныя мае, як вы заўсёды былі паслухмяныя, не толькі ў маёй прысутнасці, але тым болей цяпер, у маю адсутнасць, — завяршайце сваё выратаванне са страхам і трымценнем;
маючы слова жыцця мне ў пахвалу ў дзень Хрыстоў — што я не марна бег і не марна працаваў.
бо ўсе шукаюць свайго, не таго, што належыць Хрысту Ісусу.
бо ён сапраўды захварэў, быў блізка да смерці; але Бог злітаваўся над ім, і не толькі над ім, але і нада мною, каб не дадалося мне смутку да смутку.
Урэшце, браты мае, радуйцеся ў Госпадзе. Пісаць вам тое самае для мяне не цяжка, а вас засцеражэ ад небяспекі.
Бо мы — абразанне, тыя, хто служыць духу Бога3 і хваліцца Ісусам Хрыстом, а не на цела мае надзею,
і быць знойдзеным у Ім, маючы не сваю праведнасць, якая ад закона, а тую, якая праз веру ў Хрыста, праведнасць, якая ад Бога на падставе веры,
ці не дасягну як-небудзь уваскрэсення з мёртвых.
Не таму, што я ўжо дасягнуў, ці ўжо ўдасканаліўся, але я імкнуся, ці яшчэ не авалодаю тым, чым і авалодаў мною Хрыстос Ісус.
Браты, я не лічу, што сам я авалодаў; але адно раблю: забываючы тое, што ззаду і парываючыся да таго, што наперадзе,
Ні пра што не турбуйцеся, а няхай ва ўсім малітваю і мальбою з падзякаю вашы просьбы робяцца вядомыя Богу.
Я ж вельмі ўзрадаваўся ў Госпадзе, што цяпер нарэшце вы далі зноў расквітнець вашым думкам пра мяне; пра гэта вы і думалі, але не мелі нагоды.
Кажу гэта не таму, што маю патрэбу, бо я навучыўся быць самадастатковым.
Але і вы, філіпійцы, ведаеце, што ў пачатку дабравешчання, калі я выйшаў з Македоніі, ніводная царква не ўдзяліла мне ні дару, ні прыняцця, акрамя вас адных;
Гэта не значыць, што я шукаю дару, але я шукаю плода, што прымнажаецца на карысць вам.
Таму і мы з таго дня, як пачулі пра гэта, не перастаём маліцца за вас і прасіць, каб вы напоўніліся пазнаннем Яго волі ва ўсёй мудрасці і духоўным разуменні,
калі ж вы сапраўды застаяцеся ў веры цвёрда і непарушна і не адступаеце ад надзеі дабравесця, якое вы чулі, якое было абвешчана ўсялякаму стварэнню пад небам, слугою якога зрабіўся я, Павел.
Бо я хачу, каб вы ведалі, якая барацьба ў мяне за вас і за тых, хто ў Лаадыкіі [і Гіераполі] і за ўсіх тых, якія не бачылі майго аблічча ў целе,
Гэта я кажу, каб ніхто не звёў у зман вас нібыта пераконлівымі словамі.
Глядзіце, каб хто не звёў вас філасофіяй і пустым падманам паводле чалавечага падання, паводле стыхіяў свету, а не паводле Хрыста;
Дык няхай ніхто не судзіць вас за яду і піццё, ці што да свята, ці новамесячча, ці суботы;
Няхайніхто не ашукае вас сваёю самавольнаю пакорамудрасцю і служэннем Анёлаў, важнічаючы тым, што ён бачыў, дарэмна фанабэрачыся сваім цялесным розумам
і не трымаючыся Галавы, з якой усё Цела, суставамі і звязкамі злучанае і змацаванае, расце ростам Божым.
«Не чапай, не еж, не руш»
Гэта ўсё мае толькі выгляд мудрасці ў самавольным служэнні, і пакорамудрасці, і бязлітаснасці да цела, — не ў якой-небудзь пашане да заспакаення цела.
думайце аб тым, што ўгары, не аб тым, што на зямлі.
не хлусіце адзін аднаму, зняўшы з сябе старога чалавека з яго ўчынкамі
Мужы, кахайце [сваіх] жонак і не будзьце суровыя да іх.
Бацькі, не раздражняйце вашых дзяцей, каб яны не заняпалі духам.
Што ні рабілі б вы, рабіце ад душы, як для Госпада, а не для людзей,
Абыходзьцеся мудра з тымі, што да нас не належыць, выкарыстоўваючы кожную хвіліну7.
бо наша дабравесце прыйшло да вас не толькі ў слове, але і ў сіле, і ў Святым Духу, і ў вялікім засведчанні, як вы і ведаеце, якія мы былі між вас, дзеля вас.
Бо ад вас прагучала слова Гасподняе не толькі ў Македоніі і Ахаіі, але і ва ўсякім месцы разышлася ваша вера ў Бога, дык мы не маем патрэбы што-небудзь казаць.
Бо вы самі ведаеце, браты: наш уваход да вас — быў не дарэмны;
Бо наша навучанне не было ні з памылковасці, і ні з нечысціні, і ні з ашуканства;
а як мы выпрабаваны Богам, каб нам было даручана Дабравесце, так мы і кажам, не людзям дагаджаючы, а Богу, які выпрабоўвае нашы сэрцы.
Бо ніколі не было ў нас перад вамі слоў ліслівасці, як вы ведаеце, і ні ўтоенай хцівасці — Бог сведка.
І хвалы ад людзей мы не шукалі, ні ад вас, ні ад іншых,
так мы ў сваім памкненні да вас уважаем за добрае перадаць вам не толькі Дабравесце Божае, але і нашы душы, бо вы сталіся для нас улюбёнымі.
Бо вы памятаеце, браты, нашу працу і намаганне: уначы і ўдзень працуючы, каб не абцяжарыць каго з вас, мы прапаведавалі вам Дабравесце Божае.
А таму і мы несупынна дзякуем Богу, што, атрымаўшы слова Божае, пачутае ад нас, вы прынялі яго не як слова чалавечае, а як яно сапраўды ёсць, як слова Божае, якое і дзейнічае ў вас — тых, хто верыць.
якія і Госпада Ісуса і прарокаў забілі і нас выгналі; і Богу яны не дагаджаюць і ўсім людзям супроцьстаяць,
Мы ж, браты, разлучаныя з вамі на кароткі час прысутнасцю, а не сэрцам, тым з большым жаданнем імкнуліся пабачыць вашы абліччы.
Бо хто ёсць наша надзея, ці радасць, ці вянок пахвалы — ці не вы ж — перад нашым Госпадам Ісусам [Хрыстом] у Яго прышэсці?
Таму калі мы ўжо не маглі ўтрымацца, то ўважылі за добрае застацца ў Афінах адны
каб ніхто не пахіснуўся ў гэтых бедах, бо вы самі ведаеце, што на гэта мы прызначаны.
Таму калі я ўжо не мог цярпець, я паслаў даведацца пра ваш веру: як бы не спакусіў вас спакуснік і наша праца не аказалася марнаю.
а не ў запале пажадлівасці, як язычнікі, што не ведаюць Бога;
каб ніхто не пераступаў межаў і не ашукваў у гэтай справе свайго брата, бо Госпад — спагоніць за ўсё гэта, як мы і раней казалі вам і засведчылі.
Бог жа нас заклікаў не да нячыстасці, а да асвячэння.
Таму той, хто гэта адкідае, не чалавека адкідае, а Бога, Які і дае нам Свайго Святога Духа.
Аб браталюбстве ж — дык вы не маеце патрэбы, каб мне пісаць вам, бо вы самі навучаны Богам любіць адзін аднаго;
каб вы жылі добрапрыстойна перад тымі, хто звонку, і ні ў чым не мелі патрэбы.
Але мы не хочам2, каб вы, браты, былі ў няведанні пра памерлых3, каб вы не журыліся, як і астатнія, што не маюць надзеі.
Бо гэта мы вам кажам словам Гасподнім, што мы, жывыя, якія засталіся да прышэсця Гасподняга, ні ў якім разе не апярэдзім заснулых;
А да часоў і тэрмінаў, браты, — вы не маеце патрэбы, каб вам пісаць;
Калі будуць казаць: «Мір і бяспека», тады прыйдзе на іх раптоўнае знішчэнне, гэтак жа як родавыя мукі — на цяжарную, яны не ўцякуць!
Але вы, браты, не ў цемры, каб дзень заспеў вас, як злодзей.
Бо вы ўсе сыны святла і сыны дня. Мы не належым ні ночы, ні цемры.
Дык не будзем спаць, як астатнія, а будзем чуйнымі і будзем цвярозымі.
Таму што Бог нас прызначыў не на гнеў, а на атрыманне выратавання праз нашага Госпада Ісуса Хрыста,
Глядзіце, каб ніхто нікому не плаціў злом за зло, а заўсёды імкніцеся рабіць дабро і адзін аднаму, і ўсім.
прароцтвамі не пагарджайце.
у палымяным агні аддаючы помсту тым, хто Бога не знае і не слухаецца дабравешчання нашага Госпада Ісуса Хрыста.
каб вы не былі хутка пахіснуты ў розуме і не палохаліся ні ад духа, ні ад слова, ні ад ліста, які быццам ад нас, — што нібы настаў дзень Гасподні.
Няхай ніхто ніякім спосабам вас не ашукае, бо гэты дзень не настане, пакуль спярша не прыйдзе раней адступніцтва і не адкрыецца чалавек беззаконня, сын пагібелі,
Хіба не памятаеце, што, яшчэ будучы ў вас, я казаў вам гэта?
Бо ўжо дзейнічае таямніца беззаконня, але толькі пакуль той, хто стрымлівае цяпер, не будзе ўзяты з асяроддзя.
і ва ўсялякім ашуканстве няправеднасці між тымі, хто гіне, за тое, што яны не прынялі любові ісціны, каб ім быць уратаванымі.
каб былі асуджаны ўсе, хто не паверыў ісціне, а знайшоў задавальненне ў няправеднасці.
І каб мы былі пазбаўлены ад нягодных і ліхіх людзей, бо вера — не ва ўсіх.
А мы загадваем вам, браты, імем [нашага] Госпада Ісуса Хрыста, каб вы ўхіляліся ад кожнага брата, які ходзіць гультаём, а не паводле падання, якое вы прынялі ад нас,
бо вы самі ведаеце, як вам належыць наследаваць нам. Бо мы не марнавалі часу між вас
і хлеба мы ні ў кога не елі дарэмна, але нястомна і напружана ўдзень і ўначы працавалі, каб не абцяжарваць каго-небудзь з вас;
не таму, што мы не маем улады, а каб даць вам сябе як узор для пераймання.
Бо калі мы былі ў вас, то гэта загадвалі вам: што калі хтосьці не хоча працаваць — няхай і не есць!
Бо мы чуем, што некаторыя між вас жывуць бясчынна, нічога не робяць, а толькі ўдаюць, што робяць.
А вы, браты, не маркоццеся, робячы дабро.
Калі ж хто не паслухаецца нашага слова з гэтага ліста, таго адзначайце, каб не сходзіцца з ім, каб ён быў пасаромлены;
ды не лічыце яго за ворага, а навучайце, як брата.
Як я папрасіў цябе, калі выпраўляўся ў Македонію, застацца ў Эфесе, каб ты загадаў некаторым не вучыць іншаму
і не займацца байкамі і бясконцымі радаводамі, якія больш выклікаюць спрэчкі, а не Божае домаўладкаванне, якое ў веры.
хочучы быць настаўнікамі закона, хоць яны не разумеюць ні таго, што кажуць, ні таго, што ўпэўнена сцвярждаюць.
і ведае тое, што закон прызначаны не для праведнага, а для беззаконных і непакорлівых, для бязбожных і грэшнікаў, для нячыстых і паганых, для збойцаў бацькоў і мацярок, для чалавеказабойцаў,
[мяне], які раней быў блюзнерцам, ганіцелем, зневажальнікам, але памілаваны, бо рабіў гэта, не разумеючы, у нявер’і,
Між іх Гіменей і Аляксандр, якіх я перадаў сатане, каб яны навучыліся не зневажаць Бога.
Для гэтага я быў пастаўлены звестуном і Апосталам (праўду кажу, не лгу) настаўнікам язычнікаў у веры і праўдзе.
Таксама [і] каб жанчыны ўпрыгожвалі сябе прыстойным убраннем з сарамлівасцю і разважлівасцю, не пляценнем валасоў і золатам, ці перламі, ці дарагімі ўборамі,
А жанчыне вучыць я не дазваляю і верхаводзіць над мужчынам, а быць у цішыні.
І не Адам быў ашуканы, а жанчына, будучы ашуканаю, упала ў злачынства.
не п’яніцам, не забіякам, а прыязным, несварлівым, не срэбралюбцам;
(А алі хто ўласным домам кіраваць не ўмее, як ён будзе клапаціцца пра Божую царкву?);
не новадалучаным, каб ён, надзьмуўшыся пыхаю, не падпаў пад суд, што і д’ябал.
Трэба, каб ён меў і добрае сведчанне ад тых, хто звонку царквы, каб яму не ўпасці ў ганьбу і пастку д’ябла.
Таксама дыяканы павінны быць паважныя, не двудушныя, якія не надужываюць віна, не хцівыя,
Таксама жанчыны павінны быць паважаныя, не паклёпніцы, цвярозыя, верныя ва ўсім.
Таму што кожнае стварэнне Божае — добрае, і нішто не павінна адкідацца, калі прымаецца з падзякаю,
Няхай ніхто не пагарджае тваёю маладосцю, але будзь узорам для вернікаў у слове, у паводзінах, у любові, [у духу], у веры, у чысціні.
Не занядбай у сабе дар, які быў дадзены табе праз прароцтва і ўскладанне рук старэйшынамі.
Старца не дакарай, а ўгаворвай, як бацьку, а маладых — як братоў,
Калі ж хто пра сваіх, і асабліва пра хатніх не рупіцца, той ён адрокся ад веры і горшы за няверніка.
Няхай уносіцца ў спіс удава не менш за шасьцідзесят гадоў, якая была жонкай аднаго мужа,
І ў той жа час яны таксама прывучаюцца гультайнічаць, ходзячы ад дому да дому і не толькі гультайнічаць, але і пляткарыць і ўменшвацца не ў сваё, кажучы тое, чаго не след.
Дык я хачу, каб маладыя ўдовы выходзілі замуж, нараджалі дзяцей, гаспадарылі ў доме, не давалі праціўніку ніякай зачэпкі для ганьбавання;
Калі які [вернік або] верніца мае сваячак ўдоў, няхай падтрымлівае іх, а Царква няхай не обцяжарваецца, каб яна падтрымлівала сапраўдных ўдоў.
Бо Пісанне кажа: «Валу, які малоціць, не закрывай рота», і: «Годны работнік сваёй платы».
На прэсвітара абвінавачвання не прымай, акрамя як пры двух або трох сведках.
Рук ні на кога хутка не ўскладай і не ўдзельнічай у чужых грахах; захоўвай сябе чыстым.
Не пі болей адну ваду, а ўжывай крыху віна дзеля страўніка і твайіх частых недамаганняў.
Гэтак жа і добрыя ўчынкі адкрыта яўныя, а тыя, што іншага роду, не могуць быць схаваны.
Усе тыя, хто рабы пад ярмом, няхай лічаць сваіх гаспадароў за годных усялякай пашаны, каб не зневажалася імя Божае і вучэнне.
А тыя, хто маюць гаспадароў вернікаў, няхай не пагарджаюць імі, таму што яны браты, а няхай ім болей служаць, таму што яны ёсць вернікі і ўмілаванымі як удзельнікі дабрадзейства. Гэтаму вучы і пераконвай у гэтым.
Калі хто вучыць іншаму і не згаджаецца са здаровымі словамі нашага Госпада Ісуса Хрыста і вучэннем, якое згодна з набожнасцю,
ён надзьмуўся ў гордасці, нічога не ведае, але захварэў на звадкі і слоўныя бітвы, з якіх паўстаюць зайдрасць, сваркі, блюзнерствы, зласлівыя падазрэнні,
бо мы нічога не прынеслі ў свет; так што і вынесці нічога не можам.
Адзіны, Хто мае бяссмерце, Які жыве ў непрыступным свеце, Каго не бачыў ніхто з людзей і ўбачыць не можа; Каму гонар і вечная ўлада, амін.
Багатым у цяперашнім веку загадвай, каб не несліся высока і каб не ўскладалі надзеі на нетрываласць багацця, але на [жывога] Бога, Які дае нам багата ўсё дзеля асалоды;
бо даў нам Бог Дух не баязлівасці, а сілы, і любові, і здаровага розуму.
Дык не саромейся ні сведчання нашага Госпада, ні мяне, Яго вязня, а цярпі разам для Дабравесця паводле сілы Бога,
Які выратаваў нас і паклікаў святым пакліканнем, не паводле нашых учынкаў, а паводле Свайго прадвызначэння і ласкі, дадзенай нам у Хрысце Ісусе перад вечнымі часамі,
З гэтай прычыны я цярплю ўсё гэта, але я не саромеюся, бо ведаю, Каму паверыў, і ўпэўнены, што Ён у сілах захаваць мой уклад да таго дня.
Няхай Госпад змілуецца над домам Анісіфора, таму што ён часта падбадзёрваў мяне і не саромеўся маіх ланцугоў;
Ніхто, служачы воінам, не аблытвае сябе жыццёвымі справамі, каб дагадзіць таму, хто залічыў яго ў войска.
Калі ж хто і змагаецца, не здабудзе вянка, калі будзе змагацца не паводле правілаў.
у якім я цярплю ліха аж да кайданоў, як злачынец; але слова Божае не звязана кайданамі.
калі мы няверныя, Ён застаецца верны, бо адрачыся ад Сябе Ён не можа».
Напамінай пра гэта, заклінаючы перад Богам, не наладжваць слоўных бітваў, што зусім бескарысна, а толькі вядзе да згубы слухачоў.
Але ў вялікім доме ёсць не толькі залаты і срэбны посуд, але і драўняны і гліняны, і адзін — для ганаровага ўжытку, другі — для штодзённага.
а слузе Госпада не належыць сварыцца, а быць мяккім да ўсіх, умець вучыць, быць незласлівым;
які ў лагоднасці выхоўвае тых, хто працівіцца, — ці не дасць ім Бог пакаянн для спазнання ісціны,
і ці не апрытомнеюць і вырвуцца з пасткі д’ябла, злоўленыя ім для выканання яго волі.
заўсёды вучацца і ніколі не могуць дайсці да спазнання ісціны.
Як Іянній і Іямврый супрацьстаялі Маісею, так і гэтыя супроцьстаяць ісціне, людзі сапсаванага розуму, якія не вытрымалі выпрабавання ў веры.
Але яны не прасунуцца далей, бо іх глупства будзе відаць усім, як гэта здарылася з глупствам тых.
прапаведуй слова, будзь гатовы ў час і не ў час; выкрывай, дакарай, падбадзёрвай з усім доўгацярпеннем і павучаннем.
Бо будзе час, калі здаровага вучэння не будуць цярпець, а паводле ўласных пажадлівасцей — бо іх вушы свярбяць — будуць набіраць сабе настаўнікаў,
Ад гэтага часу пакладзены для мяне вянок праведнасці, які Госпад, праведны Суддзя, дасць мне ў той дзень і не толькі мне, але і ўсім, хто палюбіў Яго з’яўленне.
Пры маёй першай абароне ніхто не прыйшоў мне на дапамогу, а ўсе мяне пакінулі; няхай не залічыцца гэта супроць іх.
у надзеі вечнага жыцця, якое Бог, што не можа лгаць, абяцаў перад вечнымі часамі,
калі хто беззаганны, муж адной жонкі, мае дзяцей, якія веруюць, не абвінавачваюцца ў распусце ці ў непаслухмянасці.
Бо епіскап павінен быць беззаганны, як Божы домакіраўнік, не самазадаволены, не гняўлівы, не прагавіты да віна, не задзірлівы, не хцівы,
якім трэба заціскаць рот, тым, якія разбураюць цэлыя дамы, вучачы таму, чаму не след, дзеля ганебнай карыслівасці.
не слухалі іудзейскія байкі і запаведзі людзей, што адварочваюцца ад ісціны.
каб старыя жанчыны таксама былі добрапрыстойныя ў сваіх паводзінах, не пляткарылі, не надужывалі віна, вучылі добраму,
быць разважнымі, чыстымі, працавітымі ў доме, добрымі, паслухмянымі сваім мужам, каб не зневажалася слова Божае.
слова здаровае, беззаганнае, каб той, хто працівіцца, быў пасаромлены, не маючы сказаць пра нас нічога благога.
Рабоў пераконвай падпарадкоўвацца сваім гаспадарам ва ўсім, дагаджаць, не пярэчыць,
не красці, а выяўляць усю добрую вернасць, каб яны ўпрыгожвалі вучэнне нашага Збаўцы Бога ва ўсім.
Гэта кажы, заахвочвай і выкрывай з усёй уладаю. Няхай ніхто не пагарджае табой.
нікога не зневажалі, былі несварлівыя; добразычлівыя, выяўляючы ўсялякую лагоднасць да ўсіх людзей.
то не за ўчынкі праведнасці, якія мы зрабілі, але паводле Сваёй міласэрнасці Ён уратаваў нас — праз абмыванне адраджэння і абнаўлення Святога Духа,
Дзіну законніка, і Апалоса парупся выправіць у дарогу так, каб у іх ні ў чым не было нястачы.
І няхай нашы таксама вучацца апярэджваць у добрых учынках дзеля неабходных патрэб, каб не быць ім бясплоднымі.
але без тваёй згоды я нічога не захацеў рабіць, каб тваё дабрадзейства было не як бы з неабходнасці, а добраахвотным.
ужо не як раба, а болей, чым раба, як улюбёнага брата, асабліва мне, а тым больш табе, і цялесна, і ў Госпадзе.
Я, Павел, напісаў сваёю ўласнай рукою: я аддам; каб не сказаць табе, што ты і за самога сябе мне вінен.
І, нібыплашч, Ты скруціш іх, і як адзенне1, яны будуць пераменены; але Ты — той самы, і Твае гады не скончацца».
А каму з Анёлаў Ён калі-небудзь сказаў: «Сядзь праваруч Мяне, пакуль Я не пакладу Тваіх ворагаў у падножжа Тваіх ног»?
Ці не ўсе яны службовыя духі, якія пасылаюцца на падмогу тым, каму належыць атрымаць у спадчыну выратаванне.
Таму мы павінны асабліва прытрымлівацца пачутага, каб не аднясло нас плынню.
Бо не Анёлам Ён падпарадкаваў будучую населеную зямлю, пра якую мы кажам.
усё падпарадкаваў пад яго ногі». Бо калі падпарадкаваў яму ўсё, Ён нічога не пакінуў непадпарадкаванага яму. Але цяпер мы яшчэ не бачым, каб яму ўсё было падпарадкавана.
Бо Той, Хто асвячае, і тыя, каго асвячаюць, — усе ад Аднаго; з гэтай прычыны Ён не саромеецца называць іх братамі,
Бо, вядома, Ён не пра Анёлаў клапоціцца, а клапоціцца пра нашчадкаў Аўраамавых.
не дайце зрабіцца жорсткімі вашым сэрцам, як падчас бунту ў дзень спакусы ў пустэльні,
сорак гадоў. Таму Я раззлаваўся на гэтае пакаленне і сказаў: «Яны заўсёды памыляюцца сэрцам, і не пазналі Маіх шляхоў,
дык Я пакляўся ў Маім гневе: «Не ўвойдуць яны ў Мой спакой!»
Глядзіце, браты, каб ніколі не было ў кім з вас злога сэрца нявер’я, каб вам не адступіць ад жывога Бога,
але падмацоўвайце адзін аднаго штодня да таго часу, пакуль дзень называецца «сёння», каб не стаў хто з вас жорсткім праз падман граху.
дакуль гаворыцца: Сёння, калі пачуеце Яго голас, не дайце зрабіцца жорсткімі вашым сэрцам, як падчас бунту.
Бо хто, пачуўшы, узбунтаваўся? Ці не ўсе2, хто выйшаў з Егіпта дзякуючы Маісею?
А на каго Ён раззлаваўся на сорак гадоў? Ці не на тых, што саграшылі, чые целы паляглі ў пустэльні?
А каму пакляўся Ён, што яны не ўвойдуць у спакой Яго, як не тым, хто быў непакорлівы?
І мы бачым, што яны не змаглі ўвайсці з-за нявер’я.
А таму будзем баяцца, каб, у той час як застаецца абяцанне ўвайсці ў Яго спакой, каб не выявілася, што хтосьці з вас, спазніўся.
Бо і добрую вестку, мы атрымалі, гэтак жа як і тыя, але не пайшло ім на карысць пачутае слова, бо не паядналася з вераю тых, хто пачуў.
Бо ўваходзім у спакой мы, якія ўверавалі, як Ён сказаў: «Як Я пакляўся ў Маім гневе: «Не ўвойдуць яны ў Мой спакой!» — хоць Яго справы былі завершаны ад заснавання свету.
і яшчэ ў гэтым месцы: «Не ўвойдуць яны ў Мой спакой!»
Так што, як некаторым застаецца ўвайсці ў яго, а тыя, якія раней была абвешчана добрая вестка, не ўвайшлі з-за непакорнасці, —
Ён зноў вызначае нейкі дзень, «сёння», кажучы праз Давіда пасля такога доўгага часу, як раней было сказана: «Сёння, калі пачуеце голас Яго, не рабіце жорсткімі вашы сэрцы».
Бо, каб Ісус Навін увёў іх у спакой, то Ён не казаў бы пасля гэтага аб іншым дні.
Дык пастараемся ўвайсці ў той спакой, каб хто за тым жа прыкладам не ўпаў у непакорнасць.
Бо мы маем не такога Першасвятара, які не можа спачуваць нашым слабасцям, а выпрабаванага ва ўсім, як мы, але без граху.
І ніхто сам сабою не бярэ гэты гонар, толькі пакліканы Богам, як і Аарон.
Так і Хрыстос не Сам Сябе праславіў, стаўшы Першасвятаром, а Той, Хто сказаў Яму: «Ты Мой Сын, Я сёння нарадзіў Цябе»,
Бо калі і вы, паводле часу, павінны б быць настаўнікамі, самі зноў маеце патрэбу, каб хто вучыў вас асновам пачатку слоў Божых, і вы сталі тымі, каму патрэбна малако, а не цвёрдая ежа.
Таму, пакінуўшы пачатку слова Хрыстовага, перанясемся да дасканаласці, не кладучы зноў асновы: з пакаяння ад мёртвых спраў і з веры ў Бога,
Бо не несправядлівы Бог, каб забыць вашу работу і любоў, якую вы паказалі ў Яго імя, паслужыўшы святым і яшчэ служачы.
каб вы не былі марудлівымі, а былі пераймальнікамі тых, якія праз веру і доўгацярплівасць атрымліваюць у спадчыну абяцанні.
Бог жа, даўшы абяцанне Аўрааму, паколькі не мог паклясціся нікім большым, пакляўся Самім Сабою,
без бацькі, без маці, без радаводу, не маючы ні пачатку дзён, ні канца жыцця, а ўпадоблены Сыну Божаму, застаецца святаром назаўсёды.
Але той, хто не паходзіць з іх роду, узяў дзесяціну з Аўраама і добраславіў таго, хто мае абяцанні.
Дык калі б дасканаласць дасягалася праз лявіцкае святарства — бо пры ім народ атрымаў закон — то якая яшчэ была патрэба ў тым, каб паўставаў іншы Святар паводле чыну Мельхіседэка, а не называўся, што Ён паводле чыну Аарона?
Бо Той, пра Каго гэта гаворыцца, належаў да іншага племя, з якога ніхто не служыў пры ахвярніку.
Бо вядома, што наш Госпад паходзіць ад Іуды, з племя, адносна якога Маісей нічога не сказаў пра святароў.
Які стаў не паводле закона цялеснай запаведзі, а з сілы незнішчальнага жыцця.
бо закон нічога не ўдасканаліў і ўводзіцца лепшая надзея, праз якую мы набліжаемся да Бога.
І паколькі гэта было не без клятвы: бо тыя сталі святарамі без клятвы,
а Ён з клятваю праз Таго, Хто кажа Яму: «Госпад пакляўся і не раскаецца: «Ты Святар навекі»[паводле чыну Мельхіседэка],
І тых святароў было многа, бо смерць не дапускалазаставацца аднаму.
Які не мае патрэбы штодзень, як гэтыя першасвятары, спярша за ўласныя грахі прыносіць ахвяры, пасля за грахі народа: бо гэта Ён зрабіў раз і назаўсёды, ахвяраваўшы Самога Сябе.
Ён Слуга свяцілішча іскініі сапраўднай, якую паставіў Госпад, а не чалавек.
Так што, калі б Ён быў на зямлі, Ён не быў бы святаром, бо ёсць тыя, што прыносяць дары паводле закона,
Бо калі б той першы запавет быў беззаганны, то не шукалася б месца другому.
не паводле таго запавету, які Я зрабіў з іх бацькамі ў дзень, калі Я ўзяў іх за руку, каб вывесці іх з егіпецкай зямлі, бо яны не засталіся ў Маім запавеце, і Я перастаў рупіцца пра іх, — кажа Госпад, —
І яны не будуць вучыць кожны свайго грамадзяніна4, і кожны свайго брата, кажучы: «Пазнай Госпада», бо ўсе будуць ведаць Мяне ад малога да вялікага між іх,
бо Я буду літасцівы да іх няправеднасцей, і іх грахоў [і іх беззаконняў] Я не ўспомню больш».
а над ім — херувімы славы, што ахіналі месца змілавання, пра што цяпер не час казаць падрабязна.
а ў другую — толькі першасвятар адзін раз у год, прытым не без крыві, якую ён прыносіць за сябе і за грахі няведання народа.
І тым самым Святы Дух паказвае, што яшчэ не адкрытая дарога ў святое святых, пакуль стаіць першая скінія.
Яна ёсць вобраз для цяперашняга часу, згодна з якой прыносяцца дары і ахвяры, якія не могуць зрабіць таго, хто пакланяецца, дасканалым паводле сумлення,
Але Хрыстос, прыйшоўшы як Першасвятар здзейсненага5 дабра, праз большую і дасканалейшую скінію, нерукатворную, гэта значыць не гэтай пабудовы,
і не праз кроў казлоў і цялят, але праз Сваю уласную кроў, увайшоў раз і назаўсёды ў святое святых, здабыўшы вечны выкуп.
бо завяшчанне сапраўднае пасля памерлых, паколькі яно ніколі не мае моцы, калі жывы завяшчальнік.
Таму і першы запавет быў уведзены не без крыві;
І амаль усё ачышчаецца крывёю паводле закона і без праліцця крыві не бывае даравання.
Бо Хрыстос увайшоў не ў рукатворнае свяцілішча, адбітак сапраўднага, а ў самае неба, каб цяпер з’явіцца перад абліччам Божым за нас;
і не дзеля таго, каб Яму шматразова прыносіць у ахвяру Сябе, гэтак жа як першасвятар штогод уваходзіць у святое святых з чужою крывёю;
так і Хрыстос, адзін раз будучы прынесены ў ахвяру, каб узнесці грахі многіх, другі раз з’явіцца не для ачышчэння граху, а для тых, хто чакае Яго для выратавання.
Бо закон, маючы цень будучага дабра, а не сам вобраз рэчаў, ніколі не можа аднымі і тымі ж ахвярамі штогод, якія заўсёды прыносяць, зрабіць дасканалымі тых, што прыходзяць;
а то хіба не перасталі б іх прыносіць, бо тыя, што прыносяць ахвяры, будучы адзін раз ачышчаныя, ужо не мелі б усведамлення грахоў?
Таму Ён, уваходзячы ў свет, кажа: «Ахвяры і прынашэння Ты не захацеў, а падрыхтаваў Мне цела;
усеспаленні і ахвяры за грэх не былі даспадобы Табе.
Кажучы перад гэтым: «Ахвяраў, і прынашэнняў, і ўсеспаленняў, і ахвяраў за грэх Ты не захацеў і Табе яны не былі даспадобы (гэта тыя, што прыносяццца паводле закона),
І кожны святар стаіць штодня, служачы і прыносячы шматразова адны і тыя ж ахвяры, якія ніколі не могуць зняць грахі,
чакаючы далей, пакуль Яго ворагі не будуць пакладзены ў падножжа Яго ног.
Ён кажа: «І іх грахоў і іх беззаконняў не ўспомню болей».
не пакідаючы свайго сходу, як сталася звычкаю ў некаторых, а падбадзёрваючы адзін аднаго; і тым больш, чым больш вы бачыце, што набліжаецца той дзень.
Бо калі самохаць грашым пасля таго, як атрымалі пазнанне праўды, ужо не застаецца ахвяры за грахі,
Дык не адкідайце вашай упэўненасці, у якой ёсць вялікая ўзнагарода.
«Бо яшчэ няшмат, зусім няшмат — і прыйдзе Той, Хто павінен прыйсці, і не замарудзіць.
А праведны Мой будзе жыць вераю; і калі ён адступіць, то яго не ўпадабае Мая душа».
Але мы не з тых, хто адступае на пагібель, а з тых, хто стаіць у веры для выратавання душы.
Вераю Гэнох быў перанесены на неба, так каб не ўбачыць смерці і не знайшлі яго, таму што Бог перанёс яго. Бо перад [сваім] перанясеннем ён атрымаў сведчанне, што ён даспадобы Богу.
Аўраам, пакліканы вераю, паслухаўся выйсці ў краіну, якую ён меўся прыняць у спадчыну, і выйшаў, не ведаючы, куды ідзе.
Усе яны памерлі ў веры, не атрымаўшы абяцанага, а ўбачыўшы яго здалёк і прывітаўшы і вызнаўшы, казалі пра сябе, што яны чужынцы і прыхадні на зямлі.
але цяпер яны імкнуцца да лепшай бацькаўшчыны, значыць да нябеснай. Таму Бог не саромеецца іх, называючы Сябе іх Богам, — бо Ён падрыхтаваў ім горад.
Вераю Маісей, калі нарадзіўся, тры месяцы быў хаваны сваімі бацькамі, бо яны ўбачылі, што немаўля цудоўнае і не пабаяліся загаду цара.
Вераю ён пакінуў Егіпет, не збаяўшыся царскага гневу: бо ён, нібы бачачы Нябачнага, быў настойлівы.
Вераю ён справіў Пасху і праліццё крыві, каб знішчальнік першынцаў не крануў іх.
Вераю распусніца Рааў не загінула з непакорнымі, прыняўшы з мірам разведчыкаў.
І што яшчэ скажу? Бо не хопіць мне часу, калі я буду расказваць пра Гедэона, Варака, Самсона, Іяфая, пра Давіда і Самуіла і прарокаў,
Жанчыны атрымлівалі сваіх мёртвых уваскрэслымі; другія ж былі замардаваныя, не прыняўшы вызвалення, каб атрымаць лепшае ўваскрэсенне;
тыя, якіх свет не быў варты, бадзяліся па пустэльнях, і гарах, і пячорах, і расселінах зямлі.
І ўсе яны, атрымаўшы добрае сведчанне праз веру, не атрымалі абяцанага,
таму што Бог прадугледзеў нешта лепшае для нас, не хацеў, каб яны без нас дасяглі дасканаласці.
Параўнайце з сабою Таго, Хто вытрымаў такую варажнечу супроць Сябе з боку грэшнікаў, каб вы не знемагліся, аслабеўшы вашымі душамі.
Вы яшчэ не да крыві супраціўляліся, змагаючыся супроць граху,
і забыліся пра тую навуку, якая гаворыцца вам, як сынам: «Сыне мой, не грэбуй караю Гасподняю і не знемагай, калі Ён выкрывае цябе;
Калі вы церпіце кару, то Бог абыходзіцца з вамі, як з сынамі. Бо ці ёсць такі сын, якога не карае бацька?
Калі ж вы застаяцеся без кары, супольнікамі якой сталі ўсе сыны, то вы — незаконныя дзеці, а не сыны.
Прытым, калі мы мелі цялесных нашых бацькоў, якія нас каралі, і мы іх паважалі; то ці не нашмат больш будзем мы слухацца Бацькі духаў і жыць?
Усялякае ж пакаранне ў цяперашні час здаецца не радасцю, а смуткам; але пасля яно дае мірны плён праведнасці тым, што праз яго напрактыкаваліся.
і рабіце прамыя сцежкі вашым нагам, каб кульгавая нага не была вывіхнута, а лепш было б вылечана.
Імкніцеся да міру з усімі і да асвячэння, без якога ніхто не ўбачыць Госпада,
назіраючы за тым, каб хто-небудзь не адпаў ад ласкі Божай, каб які-небудзь корань гаркаты, вырастаючы ўгору, не турбаваў вас і не апаганіліся праз яго многія,
каб не было між вамі якога распусніка ці бязбожніка, як Ісаў, які за адну страву аддаў свае правы першародства.
Бо вы ведаеце, што і пасля, хочучы атрымаць у спадчыну добраславенне, ён быў адкінуты; бо ён не знайшў месца пакаянню, хоць шукаў яго са слязьмі.
Бо вы падышлі не да гары, якую можна памацаць і якая гарыць агнём, ні да цемры, і змроку, і буры,
і гуку трубнага, і голасу слоў, з-за якога слухачы прасілі, каб ім не было сказана больш ні слова;
бо яны не маглі выцерпець таго, што ім было загадана: «Калі нават звер дакранецца да гары, ён будзе ўкаменаваны [або працяты стралою]».
Глядзіце, не адмаўляйцеся слухаць Таго, Хто гаворыць, бо калі не пазбеглі кары тыя, што адмовіліся слухаць Таго, Хто засцерагаў іх на зямлі, то тым больш не пазбегнем мы, калі адвернемся ад Таго, Хто перасцерагае з нябёсаў,
чый голас тады пахіснуў зямлю, а цяпер Ён паабяцаў, кажучы: «Яшчэ раз Я пахісну не толькі зямлю, але і неба».
Гасціннасці не забывайце, бо праз яе некаторыя, не ведаючы, гасцінна прынялі Анёлаў.
Будзьце ў жыцці несрэбралюбныя, задавальняючыся тым, што ёсць. Бо Ён Сам сказаў: «Я не адпушчу цябе і не пакіну цябе».
Так што мы адважна кажам: «Госпад мне памочнік, і я не збаюся: што зробіць мне чалавек?»
Вучэннямі рознымі і чужымі не захапляйцеся: бо добра, каб сэрцы ўмацоўваліся ласкаю, не ахвярнаю ежаю, ад якой тыя, што жывуць так, не атрымалі карысці.
Мы маем ахвярнік, ад якога не маюць права есці тыя, што служаць пры скініі,
бо мы не маем тут сталага горада, а шукаем таго, які будзе.
Але не забывайцеся рабіць дабро і дзяліцца з іншымі, бо такія ахвяры даспадобы Богу.
Будзьце паслухмяныя вашым настаўнікам і будзьце ім пакорныя, бо яны нядрэмна рупяцца дзеля вашых душ, як тыя, што будуць даваць справаздачу, — каб яны гэта рабілі з радасцю, а не цяжка ўздыхаючы, бо гэта было б некарысна для вас.
І калі я ўбачыў Яго, я ўпаў да Яго ног, як мёртвы, і Ён паклаў на мяне Сваю правую руку, кажучы: Не бойся; Я — Першы і Апошні,
Ведаю твае ўчынкі, і працу, і вытрываласць тваю, і што ты не можаш сцярпець ліхіх, і выпрабаваў тых, хто называе сябе апосталамі, а яны не такія, і выкрыў, што яны лгуны.
І маеш вытрываласць і шмат выцерпеў і працаваў дзеля Майго імя і не знямогся.
Дык успомні, адкуль ты ўпаў, і пакайся, і рабі ранейшыя ўчынкі; а калі не, то прыйду да цябе і зрушу твой светач з яго месца, калі не пакаешся.
Ведаю твае [ўчынкі], і пакуты, і ўбоства — але ты багаты, — і знявагу ад тых, што называюць сябе іудзеямі, але яны не такія, а зборышча сатаны.
Не бойся таго, што табе трэба будзе выцерпець. Вось, д’ябал будзе ўкідаць некаторых з вас у турму, каб выпрабаваць, і будзеце мець пакуты дзесяць дзён. Будзь верны да смерці, і дам табе вянок жыцця.
Хто мае вуха, няхай пачуе, што Дух кажа цэрквам. Пераможац ні ў якім разе не зазнае шкоды ад другой смерці.
Ведаю [твае ўчынкі і], дзе ты жывеш: там, дзе трон сатаны, і ты цвёрда трымаешся Майго імя і не адрокся ад Маёй веры нават у дні Анціпы, Майго сведкі, Майго вернага, які быў забіты ў вас, там, дзе жыве сатана.
Дык пакайся: калі ж не, то Я хутка прыйду да цябе і буду змагацца з імі мячом Маіх вуснаў.
Хто мае вуха, няхай пачуе, што Дух кажа цэрквам. Пераможцу Я дам [з’есці] патаемнай манны і дам яму белы камень, і на камені напісанае новае імя, якога ніхто не ведае, акрамя таго, хто атрымлівае.
І Я даў ёй час, каб яна пакаялася, але яна не хоча пакаяцца ў сваёй распусце.
Вось Я кідаю яе на ложак і тых, хто чужаложыць з ёю, у вялікае гора, калі яны не пакаюцца ў яе ўчынках7,
Вам жа кажу [і] астатнім у Фіятыры, усім, хто не мае гэтага вучэння, [і] хто не спазнаў, як кажуць, сатанінскіх глыбіняў: не накладаю на вас іншага цяжару;
Будзь чуйным і ўмацуй рэшту, блізкую да смерці, бо Я не знайшоў завершанымі твае справы перад Маім Богам.
Дык памятай, як ты атрымаў і пачуў, і захоўвай, і пакайся. Калі ж ты не будзеш чуйны, то Я прыйду, як злодзей, і ты ні ў якім разе не ўведаеш, у якую гадзіну Я прыйду на цябе.
Але ў цябе ёсць некалькі імёнаў у Сардах, якія не заплямілі сваёй вопраткі і будуць хадзіць са Мною ў белым, бо яны годныя.
Пераможац будзе апрануты гэтак, у белую вопратку, і Я ні ў якім разе не сатру яго імя з кнігі жыцця і вызнаю яго імя перад Маім Бацькам і перад Яго Анёламі.
І Анёлу царквы ў Філадэльфіі напішы: Вось што кажа Святы, Праўдзівы, Які мае ключ Давідаў, Які адмыкае — і ніхто не замкне, і Які замыкае — і ніхто не адамкне.
Ведаю твае ўчынкі; вось, Я даў перад табою адамкнёныя дзверы, якіх ніхто не можа замкнуць, бо хоць ты мала маеш сілы, ды захаваў Маё слова, і не адрокся ад Майго імя.
Вось даю са зборышча сатаны, якія кажуць, што яны іудзеі, але яны не такія, а лгуць, — вось, Я зраблю, што яны прыйдуць і ўпадуць ніцма перад тваімі нагамі і ўведаюць, што Я палюбіў цябе.
[Вось] Я і хутка прыйду; трымай, што маеш, каб ніхто не забраў твайго вянка.
Пераможца Я зраблю калонаю ў храме Майго Бога, і ён ніколі ўжо не выйдзе адтуль і напішу на ёй імя Майго Бога і імя горада Майго Бога, Новага Іерусаліма, які сходзіць з неба ад Майго Бога, і Маё новае імя.
Ведаю твае ўчынкі, што ты і не халодны і не гарачы. О, калі б ты быў халодны ці гарачы!
Але як ты цеплаваты, не гарачы і не халодны, то збіраюся выплюнуць цябе з Маіх вуснаў.
Бо ты кажаш: «Я багаты і разбагацеў, і ні ў чым не маю патрэбы» — і не ведаеш, што ты няшчасны, і варты жалю, і ўбогі, і сляпы, і голы.
Раю табе купіць у Мяне золата, ачышчанае агнём, каб разбагацеў ты, і белае адзенне, каб апрануўся і каб не адкрыўся сорам тваёй галізны; і вочнай мазі — памазаць твае вочы, каб ты бачыў.
І чатыры жывыя істоты, кожная з іх мела па шэсць крылаў, вакол і з сярэдзіны поўныя вачэй; і яны, не маючы супачынку ўдзень і ўночы, кажуць: Святы, Святы, Святы Госпад Бог Усемагутны, Хто быў, Хто ёсць і Хто прыходзіць.
І ніхто не мог ні ў небе, ні на зямлі, ні пад зямлёю ні разгарнуць скрутак, ні паглядзець у яго.
І я шмат плакаў, бо не знайшлося нікога годнага ні разгарнуць, ні чытаць скрутак, ні паглядзець у яго.
І адзін са старэйшынаў кажа мне: Не плач; вось, Леў з калена Іудава, корань Давідаў, перамог, каб разгарнуць скрутак і зняць сем яго пячаткаў.
І я пачуў як бы голас пасярэдзіне чатырох жывых істотаў, які казаў: Хінікс11 пшаніцы за дынарый12, і тры хініксы ячменю за дынарый; а алею і віну не рабі шкоды.
І яны закрычалі гучным голасам, кажучы: Дакуль, Уладыка Святы і Праўдзівы, Ты не будзеш судзіць і помсціць за нашу кроў тым, хто жыве на зямлі?
Пасля гэтага я ўбачыў чатырох Анёлаў, якія стаялі на чатырох кутах зямлі, трымаючы чатыры вятры зямлі, каб вецер не дзьмуў ні на зямлю, ні на мора, ні на якое дрэва.
кажучы: Не шкодзьце ні зямлі, ні мору, ні дрэвам, пакуль мы не пакладзём пячаткі слугам нашага Бога на іх ілбы.
Пасля гэтага я ўбачыў: і вось, вялікае мноства, якога ніхто не мог злічыць, з кожнага народа і ўсіх пакаленняў, і плямёнаў, і родаў: стаяць перад тронам і перад Агнецам, апранутыя ў белыя шаты, і ў іх руках пальмавыя галінкі.
І яны не будуць больш ні галадаць, ні смагнуць, і не будзе паліць іх ні сонца і ніякая спёка,
І чацвёрты Анёл затрубіў: і была знішчана трэць сонца, і трэць месяца, і трэць зорак, каб трэць іх пацьмянела, і дзень не яснеў на сваю трэць, і гэтак жа ноч.
І было сказана ёй, каб не шкодзіла зямной траве, і ніякай зеляніне, і ніякаму дрэву, а толькі [адным] людзям, якія не маюць Божай пячаткі на [сваіх] ілбах.
І было дадзена ёй, каб яна не забівала іх, а толькі мучыла пяць месяцаў: і іх мука — як мука ад скарпіёна, калі ён уджаліць чалавека.
А астатнія з людзей, якія не былі забіты гэтымі напасцямі, нават не пакаяліся ва ўчынках сваіх рук, каб не пакланяцца дэманам і ідалам залатым, і сярэбраным, і медным, і каменным, і драўляным, якія не могуць ні бачыць, ні чуць, ні хадзіць;
і яны не пакаяліся ні ў сваіх забойствах, ні ў сваіх чарадзействах, ні ў сваёй распусце, ні ў сваіх крадзяжах.
І ў тыя дні людзі будуць шукаць смерці і ні ў якім разе не знойдуць яе; і захочуць яны памерці, ды смерць уцячэ ад іх.
І, калі прамовілі сем грамоў, я збіраўся пісаць; і я пачуў голас з неба, які казаў [мне]: Утаі, што прамовілі сем грамоў, і не пішы гэтага.
і пакляўся Тым, Хто жыве векі вечныя, Хто стварыў неба і тое, што ў ім, і зямлю і тое, што на ёй, і мора і тое, што ў ім, што часу больш не будзе;
А двор, што па-за храмам, выключы і не мерай яго, бо ён дадзены язычнікам, і яны будуць таптаць святы горад сорак два месяцы.
Яны маюць уладу замкнуць неба, каб не ішоў дождж у дні іх прароцтва, і яны маюць уладу над водамі: ператвараць іх ў кроў і пляжыць зямлю ўсялякай напасцю гэтулькі разоў, колькі захочуць.
І людзі з плямёнаў, і пакаленняў, і родаў, і народаў глядзяць24 на іх трупы тры дні з палавінаю і не дазваляюць25 пакласці іх трупы ў магільню.
але ён не адолеў28, і не знайшлося ўжо для іх месца ў небе.
І яны перамаглі яго крывёю Агнеца і словам свайго сведчання, і не любілі свайго жыцця29 аж да смерці.
І паклоняцца яму ўсе, хто жыве на зямлі, кожны, чыё імя не напісана ў кнізе жыцця Агнеца, заколатага ад стварэння свету.
І дадзена было яму даць дыханне вобразу звера, каб вобраз звера нават загаварыў і зрабіў, каб усе, хто не паклоніцца вобразу звера, былі забітыя.
І каб ніхто не мог ні купляць, ні прадаваць, акрамя таго, хто мае кляймо: [ці] імя звера ці лік яго імя.
І яны спяваюць [быццам] новую песню перад тронам і перад чатырма жывымі істотамі і старэйшынамі: і ніхто не мог навучыцца гэтай песні, акрамя ста сарака чатырох тысячаў, якія выкупленыя ад зямлі.
Гэта тыя, што не апаганіліся з жанчынамі: бо яны цнатлівыя. Гэта тыя, хто ідзе ўслед за Агнецам, куды б Ён ні ішоў. Яны былі выкуплены ад людзей, як першынцы Богу і Агнецу,
і ў іх вуснах не было знойдзена лжы: яны беззаганныя [перад Божым тронам].
І дым іх мукаў падымаецца векі вечныя; і яны не маюць спакою ні ўдзень, ні ўночы — тыя, хто пакланяецца зверу і яго вобразу, і кожны, хто прымае кляймо яго імя.
Хто не збаіцца [Цябе], Госпадзе, і не праславіць Твайго імя? Бо Ты адзіны святы, бо ўсе народы прыйдуць і ўпадуць ніцма перад Табою, бо адкрыліся Твае справядлівыя прысуды.
І храм напоўніўся дымам ад славы Божай і ад Яго сілы, і ніхто не мог увайсці ў храм, пакуль не скончацца сем напасцяў сямі Анёлаў.
І апалены былі людзі вялікаю спёкай і зневажалі імя Бога, Які мае ўладу над гэтымі напасцямі, і не пакаяліся, каб узнесці Яму славу.
І зневажалі Бога Нябеснага ад сваіх боляў і ад сваіх ранаў, і не пакаяліся ў сваіх учынках.
Вось, прыходжу як злодзей. Шчаслівы той, хто чуйны і сцеражэ сваю вопратку, каб не хадзіць яму голым і каб не бачылі яго сораму.
І былі маланкі, і галасы, і грамы, і быў вялікі землятрус, якога не было з тае пары, як чалавек з’явіўся на зямлі, такі землятрус, такі вялікі!
І кожны востраў уцёк, і гор не знайшлося.
Звер, якога ты ўбачыў, быў, і яго няма; і ён павінен падняцца з бездані і пайсці ў пагібель; і будуць здзіўляцца тыя, хто жыве на зямлі, імёны якіх не запісаны ў кнізе жыцця ад заснавання свету, калі будуць глядзець на звера, бо ён быў і яго няма, і ён прыйдзе.
пяцёра ўпалі, адзін ёсць, другі яшчэ не прыйшоў; а калі прыйдзе, то нядоўга яму заставацца.
А дзесяць рагоў, якія ты бачыў, гэта дзесяць цароў, якія яшчэ не атрымалі царства, але атрымаюць уладу як цары на адну гадзіну са зверам.
Таму што Бог уклаў ім у сэрцы выканаць Яго волю, і выканаць адну гэту волю і аддаць іх царства зверу, пакуль не спраўдзяцца словы Божыя.
І я пачуў іншы голас з неба, які казаў: Выйдзі з яе, народзе Мой, каб не саўдзельнічалі вы ў яе грахах і каб не падпалі пад яе напасці,
Колькі яна праслаўляла сябе і раскашавала, гэтулькі дайце ёй мукаў і гора. Бо ў сваім сэрцы яна кажа: Сяджу царыцаю, і я не ўдава, і гора ніколі не ўбачу.
І зямныя купцы плачуць і бядуюць па ёй, бо іх грузу ніхто больш не купляе:
І плады, пажаданыя для тваёй душы, адышлі ад цябе, і ўся раскоша і бляск загінулі для цябе, і іх болей ніколі не знойдуць.
І адзін магутны Анёл падняў камень, як вялікі жарон, і кінуў ў мора, кажучы: З гэткаю сілай будзе скінуты Вавілон, вялікая сталіца, і ўжо ніколі не будзе знойдзены.
І гучання арфістаў, і спевакоў, і флейтыстаў, і трубачоў ужо ніколі не будзе чуваць у табе, і ніводнага рамесніка ніводнага рамяства ўжо ніколі не будзе знойдзена ў табе, і гуку жорнаў ніколі больш не будзе чуваць у табе,
і святло светача ўжо ніколі не будзе свяціць у табе, і голасу маладога і маладой ужо ніколі не пачуюць у табе; бо твае купцы былі вяльможамі зямлі, бо тваім чарадзействам былі ўведзены ў зман усе народы.
І я ўпаў перад яго нагамі, каб яму пакланіцца. І ён кажа мне: Глядзі, не рабі гэтага. Я слуга разам з табою і з тваімі братамі, якія маюць сведчанне Ісусава. Богу пакланіся. Бо сведчанне Ісусава — дух прароцтва.
Вочы ж Яго [як] полымя агню, і на Яго галаве шмат дыядэмаў, Ён мае напісанае імя, якога ніхто не ведае, акрамя Яго Самога.
і кінуў яго ў бездань, і замкнуў яго, і паклаў над ім пячатку, каб ён не ўводзіў у зман больш народы, пакуль не скончыцца тысяча гадоў; пасля гэтага ён павінен быць вызвалены на кароткі час.
І я ўбачыў троны, і тых, што селі на іх, — і ім была дадзена ўлада судзіць, — і душы абезгалоўленых за сведчанне Ісуса і за слова Божае, і тых, што не пакланіліся ні зверу, ні яго вобразу, і не прынялі кляйма на свой лоб і на сваю руку. І яны ажылі і валадарылі з Хрыстом тысячу гадоў.
Астатнія з мёртвых не ажылі, пакуль не скончыцца тысяча гадоў. Гэта — першае ўваскрэсенне.
Шчаслівы і святы, хто мае ўдзел у першым уваскрэсенні; над ім другая смерць не мае ўлады, але яны будуць Божымі і Хрыстовымі святарамі і будуць валадарыць з Ім тысячу гадоў.
І я ўбачыў вялікі белы трон і Таго, Хто сядзеў на ім, ад аблічча Якога ўцякалі зямля і неба, і не знайшлося ім месца.
І, калі хто не быў знойдзены запісаным ў кнізе жыцця, той быў кінуты ў агнявое возера.
І Ён сатрэ кожную слязу з іх вачэй; і смерці ўжо не будзе; і не будзе больш ні плачу, ні крыку, ні болю, [бо] ранейшае адышло.
А храма я не ўбачыў у ім; бо яго храм — Госпад Бог Усемагутны і Агнец.
І горад не мае патрэбы ні ў сонцы, ні ў месяцы, каб яны свяцілі яму; бо слава Божая асвятліла яго, і светач яго — Агнец.
І яго брамы ніколі не будуць замыкацца ўдзень, бо ночы нам не будзе;
І не ўвойдзе ў яго нічога нячыстага, і ні той, хто чыніць брыдоту і хлусню, а толькі тыя, хто запісаныя ў кнізе жыцця ў Агнеца.
І ўжо не будзе ніякага пракляцця. І будзе ў ім трон Бога і Агнеца, і Яго слугі будуць служыць Яму,
І ночы ўжо не будзе, і не маюць яны патрэбы ў святле светача і ў святле сонца, таму што Госпад Бог будзе свяціць на іх, і яны будуць валадарыць векі вечныя.
І ён кажа мне: Глядзі, не рабі гэтага: я — слуга разам з табою і тваімі братамі — прарокамі і тымі, хто выконвае словы гэтай кнігі. Богу пакланіся.
І ён кажа мне: Не кладзі пячаткі на словы прароцтва гэтай кнігі, бо час блізкі.
